نشریه آتلانتیک: هیچ راه خروج خوبی برای ترامپ وجود ندارد
رویداد۲۴| جنگی که آمریکا و اسرائیل با ایران آغاز کردند، سفر مهم به چین را که ترامپ آن را یک دیدار تاریخی میدانست به تعویق انداخت. او این سفر را تا اواسط ماه می (اواخر اردیبهشت ماه) عقب انداخت. نشریه آتلانتیک میگوید این نشان میدهد ترامپ فکر میکند آن زمان دیگر میتواند آزادانه سفر کند. او در جلسه کابینه گفت که بخش عمدهای از توان نظامی ایران نابود شده است، که نشاندهنده میزان بالایی از موفقیت از نگاه اوست؛ و با وجود اینکه در سال گذشته دو بار میز مذاکره با این حکومت را ترک کرده، اکنون به نظر میرسد مشتاق رسیدن به نوعی توافق است که به نیروهای آمریکا و اسرائیل اجازه خروج بدهد و احتمالا تنگه را بازگشایی کند تا بازار سهام رشد کند و قیمت نفت کاهش یابد.
اما جنگها بهندرت، بهطور مرتب و کامل پایان مییابند یا مشکلاتی را که برای حل آنها آغاز شدهاند بهطور کامل برطرف میکنند. گاهی آنها به مشکلات جدیدی منجر میشوند؛ و اینکه چگونه پایان مییابند، قابل پیشبینی نیست. چهار هفته پس از آغاز جنگ جهانی دوم هیچکس نمیتوانست پیشبینی کند که این جنگ چگونه به پایان خواهد رسید. در ماه اول تهاجم آمریکا به افغانستان در سال ۲۰۰۱، حکومت طالبان در حال فروپاشی بود. کمتر از یک ماه پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، حکومت صدام سقوط کرد، در آنچه بعدها مشخص شد همان موقع اوج عملیات نظامی آمریکا بوده است (صدام نه ماه پس از حمله دستگیر شد).
این نشریه مدعی شده که یک ماه پس از آغاز جنگ با ایران، نیروهای آمریکا و اسرائیل موفق شدهاند توان نظامی ایران را بهطور قابل توجهی تضعیف کنند. اما تهران نشان داده که در پاسخهای نامتقارن مهارت دارد، با مسدود کردن تنگه هرمز و هدف قرار دادن متحدان آمریکا در خلیج فارس با پهپادها. متحدان حکومت، حوثیها در یمن، در آخر هفته دستکم دو موشک به اسرائیل شلیک کردند. این حملات بار دیگر میدان نبرد را گسترش داد و نگرانیها را افزایش داد که حوثیها میتوانند عبور کشتیها از دریا سرخ را هم متوقف کنند، همانطور که اندکی پس از آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ انجام دادند.
ترامپ—همانطور که مشاورانش بارها به افکار عمومی یادآوری میکنند—گزینههایی دارد. او در حالی که در حال بررسی اعزام نیروهای زمینی به خلیج فارس است، همزمان به اعزام مقامهای ارشد دولتش برای گفتوگوهای صلح نیز فکر میکند.
به نوشته این نشریه، هیچیک از چهار گزینه فعلی ترامپ برای پایان دادن به درگیریها به هدف بلندپروازانهای که او در نخستین شب جنگ مطرح کرد—یعنی تغییر رژیم در تهران—در بازه زمانی چند هفتهای که وعده داده بود، نزدیک هم نمیشود. اینکه آیا سایر اهداف اعلامشده او—نابودی توان هستهای و موشکهای بالستیک ایران و هدف قرار دادن نیروهای نیابتی—قابل دستیابی است یا اینکه آمریکا میتواند با ادعای پیروزی از جنگ خارج شود، همچنان نامشخص است. همه گزینههای او با پیامدهای جدی همراه هستند، از جمله این واقعیت که ایران موقعیت قوی، بهویژه بهدلیل کنترل عملی بر تنگه هرمز و در نتیجه تأثیرگذاری بر قیمت جهانی نفت دارد
تهران ممکن است احساس نکند که پایان سریع جنگ به نفعش است.
پیتر فیور، استاد علوم سیاسی و سیاست عمومی در دانشگاه دوک، میگوید: «در حالی که ما خسارت زیادی به ایران وارد میکنیم، همزمان به آنها نشان میدهیم که خودمان هم در حال تحمل درد هستیم و از آن خوشمان نمیآید. این به آنها میگوید که راهبردشان—یعنی فقط “دوام آوردن”—ممکن است جواب بدهد؛ و اگر مقاومت کنند، شاید هفته آینده توافق بهتری نسبت به این هفته به دست آورند؛ و این کار مذاکرات را پیچیدهتر میکند.»
بالارفتن از نردبان تشدید برای کاهش تنش
بنا به ادعای نشریه آتلانتیک، ترامپ میتواند نیروهای زمینی اعزام کند تا تأسیسات انرژی را تصرف کند و شریان اقتصادی تهران را قطع کند و حکومت را مجبور به درخواست صلح کند.
در دوره پس از جنگ سرد، برخی در آمریکا معتقد بودند که روسیه آماده است هر درگیری را عمداً تشدید کند—حتی با استفاده از سلاح هستهای—تا دشمنانش را وادار به عقبنشینی کند. اسناد پنتاگون این دکترین را «تشدید برای کاهش تنش» توصیف میکردند.
اکنون، برخی در پنتاگون نگرانند که دولت ترامپ نیز بخواهد در ایران چنین رویکردی را دنبال کند و با اعزام نیروهای زمینی، جنگ را سریعتر پایان دهد. پنتاگون تاکنون دستکم ۸۰۰۰ نیرو اعزام کرده است، از جمله نیروهایی از لشکر ۸۲ هوابرد، تفنگداران دریایی و تعداد نامعلومی نیروهای ویژه، اما مقصد و مأموریت آنها اعلام نشده است.
تصرف جزیره خارک گزینه اول
ترامپ در گفتوگو با فایننشال تایمز گفت: «شاید جزیره خارگ را بگیریم، شاید هم نگیریم. گزینههای زیادی داریم.»
جزیر ه خارک که در خلیج فارس و حدود ۴۰۰ مایل دورتر از تنگه هرمز قرار دارد، مرکز صادرات انرژی ایران است و پیشتر چندین بار هدف حملات آمریکا قرار گرفته است. محاسبه آمریکا ممکن است این باشد که تصرف این جزیره در یک عملیات پرریسک، چنان فشار اقتصادی شدیدی بر تهران وارد میکند که حکومت را مجبور به تسلیم میکند.
ژنرال بازنشسته کنت مککنزی گفته است: «ما میتوانیم این کار را انجام دهیم. سالها درباره آن مطالعه کردهایم و درباره نحوه حمله و نگه داشتن آن فکر کردهایم.»
او افزود: «با این کار اقتصاد نفتی ایران را کاملاً متوقف میکنید و اقتصادشان را فلج میکنید. اگر جزیره خارگ را بگیرید، بعداً میتوانید آن را بهعنوان اهرم مذاکره به ایران بازگردانید.».
اما مقامات فعلی و سابق دفاعی میگویند ایران به سرعت بازارهای جهانی تحت فشار قرار نمیگیرد و تصرف این جزیره ممکن است حملات تلافیجویانه علیه زیرساختهای انرژی و غیرنظامی در خلیج فارس را افزایش دهد. همچنین قیمت نفت احتمالاً افزایش خواهد یافت.
حدود ۲۰ هزار غیرنظامی در شرایط عادی در این جزیره زندگی میکنند که برنامهریزی برای حمله را پیچیدهتر میکند. ایران نیز احتمالاً پهپادهایی را به سمت نیروهای آمریکایی ارسال خواهد کرد و تلاش خواهد کرد نیروهای آمریکایی را اسیر کند. خود ترامپ نیز اذعان کرده که هدف قرار دادن خارگ به این معناست که «باید مدتی آنجا بمانیم.»
تصرف ابوموسی گزینه دوم
بنا به ادعای این نشریه، نیروهای آمریکایی میتوانند بهجای آن جزایر کوچکتری نزدیک به تنگه هرمز را هدف قرار دهند تا کشتیرانی تجاری را احیا کنند. اما بازگشایی تنگه بهتنهایی بهمعنای پیروزی نخواهد بود، زیرا قبل از جنگ نیز عبور کشتیها بهخوبی انجام میشد.
ترامپ حتی در پیامی اعلام کرد که کشورهای دیگر باید خودشان برای تأمین امنیتشان اقدام کنند و آمریکا دیگر مانند گذشته کمک نخواهد کرد.
عملیات زمینی برای مواد هستهای گزینه سوم
نشریه آتلانتیک همچنین مدعی شده که یکی از جسورانهترین گزینهها، حمله به عمق خاک ایران برای تصرف اورانیوم غنیشده از تأسیسات هستهای است. این عملیات بسیار پیچیده خواهد بود، زیرا ممکن است این مواد در زیر زمین پنهان شده باشند. اما در صورت موفقیت، دولت ترامپ میتواند ادعا کند که بزرگترین تهدید ایران را از بین برده است.
اعلام ناگهانی پیروزی گزینه چهارم
ترامپ همچنین میتواند اعلام پیروزی کند و از جنگ خارج شود.
او مدعی شده که توان موشکی و پهپادی ایران تا حد زیادی نابود شده است، اما گزارشها نشان میدهد این ارزیابی ممکن است دقیق نباشد. در این صورت، ممکن است ایران در آینده دوباره برنامههای خود را بازسازی کند و درگیری از سر گرفته شود.
مذاکره گزینه پنجم
گزینه دیگر مذاکره است، اما بیاعتمادی عمیق میان دو طرف وجود دارد و اهداف آنها متفاوت است، که میتواند مذاکرات را طولانی کند.
جنگ جنگ تا پیروزی گزینه ششم
در نهایت، ترامپ میتواند به حملات ادامه دهد تا ایران تسلیم شود یا دچار فروپاشی شود. اما این مسیر نیز هزینههای اقتصادی و نظامی سنگینی دارد و میتواند باعث بیثباتی گستردهتر شود.
طولانی شدن جنگ همچنین فشار زیادی بر اقتصاد جهانی وارد کرده و قیمت انرژی را افزایش داده است. ادامه این روند میتواند آمریکا را در برابر تهدیدهای دیگر، از جمله چین، آسیبپذیرتر کند.
در نهایت، ادامه جنگ لزوماً به پیروزی منجر نمیشود—همانطور که تجربه افغانستان نشان داد، جایی که پس از ۲۰ سال جنگ، طالبان دوباره به قدرت بازگشت.
