ایران قواعد بازی را تغییر داد؛ ماجرای دستور رهبری درباره تنگه هرمز چیست؟
رویداد۲۴| تنشها در خلیج فارس ادامه دارد و تازهترین دادههای دریانوردی از کاهش بیسابقه تردد در تنگه هرمز حکایت دارد؛ همزمان با این تحولات، اظهارات تازهای درباره «دستور برای بازنگشتن به وضعیت پیش از جنگ» این گذرگاه استراتژیک را به کانون توجه رسانههای داخلی و بینالمللی تبدیل کرده است.
علی نیکزاد، نایب رئیس مجلس، اعلام کرده که «آیتالله سید مجتبی خامنهای دستور داده است تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ برنگردد.»
این گزاره، اگرچه با جزئیات بیشتری همراه نشده، اما نشانهای از اصرار تهران به تثبیت شرایط جدید در این آبراه است، شرایطی که مبتنی بر کنترل سختگیرانهتر و تغییر قواعد عبور و مرور دریایی است.
برخی فرماندهان سپاه نیز از تغییر موازنه در این گذرگاه سخن میگویند. حسین یکتا اعلام کرده: «۴۷ سال میگفتیم تنگه هرمز را میبندیم و امروز فرزندان دریادل ترمز تنگه را کشیدهاند و اقتصاد و نظام انرژی دنیا را به هم ریختهاند.»
او همچنین با اشاره به مواضع آمریکا مدعی شد که نیروهای این کشور اکنون به جای حضور در خلیج فارس، در اقیانوس هند به بازرسی کشتیها مشغول هستند.
در همین حال، سردار اسدی، معاون بازرسی قرارگاه خاتمالانبیاء، هشدار داده که هرگونه اقدام نظامی جدید از سوی آمریکا یا اسرائیل با «پاسخی سختتر» مواجه خواهد شد و تأکید کرده که این منطقه در حوزه نفوذ کشورهای منطقه است.
کاهش بیسابقه تردد؛ فقط ۵ کشتی در یک روز
دادههای میدانی نیز این تغییر وضعیت را تأیید میکند. ویدئوی بهروز شده سایت MarineTraffic نشان میدهد که تردد کشتیها در تنگه هرمز همچنان محدود است.
بر اساس آمارهای رهیابی Kepler، تا عصر ۲۵ آوریل تنها ۵ شناور از این تنگه عبور کردهاند؛ شامل یک نفتکش چینی، یک فلهبر یونانی، یک نفتکش ثبتشده در هند و نفتکش «LUMINA OCEAN» با مالکیت نامشخص. همچنین یک کشتی فلهبر با پرچم ایران که در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد، بهتازگی با موقعیتیاب روشن این مسیر را به مقصد چین طی کرده است.
هرچند این آمار میتواند متغیر باشد، اما در تمامی دادهها یک نکته مشترک دیده میشود: عبور از تنگه بدون هماهنگی با نیروی دریایی سپاه پاسداران عملاً ممکن نیست.
آیا هرمز به تله آمریکا تبدیل میشود؟
روزنامه ایندیپندنت در تحلیلی تاریخی شرایط فعلی را با نبرد گالیپولی در جنگ جهانی اول مقایسه کرده است؛ جایی که نیروی دریایی بریتانیا با وجود برتری، در برابر مینها و جغرافیای تنگه داردانل شکست خورد.
این رسانه نتیجه گرفته که تنگه هرمز در سال ۲۰۲۶ میتواند به «تلهای مشابه» برای آمریکا تبدیل شود؛ منطقهای که در آن، جغرافیا و تاکتیکهای نامتقارن میتوانند بر فناوری پیشرفته غلبه کنند.
خبرگزاری اسپوتنیک نیز به نقش مینهای دریایی در تغییر معادله اشاره کرده است. به نوشته این رسانه، ایران با استفاده از مینهای «ساده، اما مؤثر» توانسته بدون ورود به درگیری مستقیم گسترده، فشار قابلتوجهی بر یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی جهان وارد کند.
این تحلیلها نشان میدهد که ابزارهای نامتقارن، حتی در برابر پیشرفتهترین ناوگانهای نظامی نیز میتوانند نقش تعیینکنندهای ایفا کنند.
مجموع این تحولات—از کاهش محسوس تردد گرفته تا مواضع صریح داخلی و تحلیلهای هشدارآمیز خارجی—نشان میدهد تنگه هرمز وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن، نهتنها قواعد عبور و مرور، بلکه موازنه قدرت در یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان در حال بازتعریف است.
