رمزگشایی از سفر نتانیاهو به آمریکا؛ ائتلاف تازه علیه تهران یا مدیریت بحران؟
رویداد۲۴| بنا به اعلام دفتر نخست وزیری اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو به واشینگتن میرود تا با دونالد ترامپ ملاقات و رایزنی کند. این نخستین دیدار حضوری آنها پس از تنشها و رویاروییهای نظامی اخیر در منطقه به شمار میرود؛ روبهرو شدنی که بسیار فراتر از یک دیدار تشریفاتی یا پروپاگاندای رسانهای است و میتواند مسیر آتی تحولات خاورمیانه را دستخوش تغییر کند.
رسانههای بینالمللی و منطقهای با پوشش گسترده این خبر، آن را گامی کلیدی در ترسیم موازنه جدید قدرت میدانند. بازتابهای رسانهای نشان میدهد که واشینگتن و تلآویو در حال تنظیم دوباره ساعتهای خود هستند؛ چنانکه نتانیاهو تلاش میکند حمایت بیقیدوشرط ایالات متحده را تثبیت کند و در سمت مقابل، ترامپ به دنبال نشان دادن اقتدار خود در مدیریت بحرانهای بینالمللی است.
پشتپرده یک سفر؛ تلآویو از واشنگتن چه میخواهد؟
اصلیترین انگیزه نتانیاهو از این سفر، «تضمین دستاوردهای میدانی در صحنه دیپلماسی» است. تندروهای حاکم بر تلآویو خوب میدانند که هزینههای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تنشهای اخیر بسیار سنگین بوده است. نتانیاهو اکنون بیش از هر زمان دیگری به پوشش حمایتی واشنگتن نیاز دارد تا هم در برابر فشارهای شدید افکار عمومی و گروههای اپوزیسیون داخلی در اسرائیل بایستد و هم پیام اقتدار به محیط پیرامونی صادر کند.
او میخواهد ترامپ را متقاعد کند که فشار حداکثری بر ایران و محور منطقهای را تشدید کرده و چتر حمایتی تسلیحاتی و مالی آمریکا را بیش از پیش بگسترد.
محاسبات ترامپ؛ بازی در زنگ حساب
کاخ سفیداز نگاه دونالد ترامپ، این دیدار معنای متفاوتی دارد. ترامپ همیشه خود را مرد «توافقهای بزرگ» و پایاندهنده به «جنگهای بینهایت» نشان داده است. او گرچه همواره خود را نزدیکترین حامی اسرائیل معرفی کرده، اما در عین حال نشان داده که حاضر نیست هزینههای غیرضروری یا سناریوهای مغایر با اولویتهای کلان اقتصادی و انتخابی آمریکا را بپذیرد.
بازی ترامپ در این مقطع، ایجاد تعادل میان رضایت لابیهای پرقدرت حامی اسرائیل و جلوگیری از غرق شدن آمریکا در یک بحران فراگیرِ پرهزینه در خاورمیانه است. ترامپ احتمالاً تلاش خواهد کرد تا نتانیاهو را به سمت چارچوبی مشخص برای مدیریت یا کاهش تنش سوق دهد؛ چرا که استمرار وضعیت جنگی با اهداف کلان او برای ثبات بازار انرژی و تمرکز بر رقبای اصلی آمریکا (مانند چین) سازگار نیست.
فرصتها و تهدیدها برای تهران؛ نگاه از روزنه منافع ملی
تحلیل دقیق پیامدهای این دیدار برای ایران، مستلزم عبور از سادهانگاریهای رایج و نگاه کردن به صحنه از روزنه واقعگرایی و منافع ملی است.
اصلیترین تهدیدی که از دل نشست واشنگتن بیرونی میزند، تلاش تلآویو برای یکپارچهسازی جبهه غربی-عبری و ترمیم شکافهای تاکتیکی میان آمریکا و اسرائیل است. نتانیاهو میکوشد تا با همسو کردن استراتژی واشینگتن با اهداف خود، فشارهای اقتصادی و امنیتی بر تهران را متمرکزتر کرده و چتر حمایتی تازهای برای ماجراجوییهای احتمالی در منطقه به دست آورد.
در آن سوی سکه اما، یک فرصت راهبردی و حیاتی برای دستگاه دیپلماسی کشور نهفته است. پیچیدگی محاسبات ترامپ و تمایل ناخودآگاه او برای پرهیز از هزینههای جنگی جدید، فضای بازی تنفسبخشی را ایجاد میکند.
خنثی کردن سناریوهای تهاجمی واشنگتن و تلآویو نیازمند آن است که ایران صحنه دیپلماسی جهانی و منطقهای را واگذار نکند. حضور فعال، گفتوگوی هوشمندانه با بازیگران کلیدی منطقه و ارائه تصویر یک بازیگر مسئولیتپذیر و عقلانی، میتواند اجماعسازیهای احتمالی در کاخ سفید را از کار بیندازد و مانع از شکلگیری ائتلافهای جدید علیه کشور شود.
