رضا فریبا کیست؟ از دانشگاه دفاع ملی تا نوسازی ناوگان و خودروهای زرهی فراجا
رویداد۲۴| او در کنار فعالیت نظامی، دارای دکتری مدیریت راهبردی از دانشگاه عالی دفاع ملی است و سابقه فعالیت دانشگاهی، پژوهشی و تألیف آثار تخصصی در حوزه آماد، پشتیبانی و تجهیزات دریایی دارد.
رضا فریبا کیست؟
رضا فریبا اهل شهرستان کبودرآهنگ در استان همدان است. سابقه فعالیت او در نیروهای مسلح به اوایل دهه ۱۳۶۰ بازمیگردد و سابقه حضور در هشت سال دفاع مقدس را دارد. مسیر حرفهای او در سالهای بعد بهطور ویژه در حوزه آماد، پشتیبانی، لجستیک و تجهیزات ادامه پیدا کرد.
در منابع منتشرشده در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ از فریبا با عنوان جانشین معاون آماد و پشتیبانی نیروی انتظامی یاد شده است. در دی ۱۳۹۹ او به سمت معاون آماد و پشتیبانی ناجا منصوب شد و پس از تشکیل فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، فعالیت خود را در همین جایگاه با عنوان معاون آماد و پشتیبانی فراجا ادامه داد. در مهر ۱۴۰۳ نیز با پیشنهاد فرمانده کل انتظامی و تصویب فرمانده کل قوا به درجه سرتیپی ارتقا یافت.
تحصیلات و فعالیت دانشگاهی
فریبا دارای دکتری مدیریت راهبردی از دانشگاه عالی دفاع ملی است. نام او در مقالات علمی نیز با همین سابقه دانشگاهی ثبت شده است. سابقه فعالیت آموزشی او در دانشگاه علوم انتظامی امین به سالهای قبل بازمیگردد و در یک مقاله علمی از او با عنوان «مربی دانشگاه علوم انتظامی امین» یاد شده است. او در حوزه علوم انتظامی و موضوعات مرتبط با آماد، مدیریت راهبردی و تجهیزات فعالیت دانشگاهی داشته است.
فریبا همچنین مدیرمسئول فصلنامه علمی «اندیشه آماد» است؛ نشریهای تخصصی در حوزه آماد و پشتیبانی. مگیران نام «دکتر رضا فریبا» را بهعنوان مدیرمسئول این نشریه ثبت کرده است.
آثار و پژوهشها
بخشی از کارنامه فریبا به تألیف کتاب و پژوهشهای تخصصی اختصاص دارد. «تجهیزات کمک ناوبری» از آثار اوست که در سال ۱۳۹۶ توسط دانشگاه علوم انتظامی امین منتشر شد. «پیشگیری و کنترل صدمات در شناورهای پلیس» نیز از دیگر کتابهای او در حوزه دریایی و انتظامی است. خانه کتاب هر دو عنوان را با نام رضا فریبا ثبت کرده است.
کتاب «اصول حاکم بر خرید؛ با تأکید بر ساختارهای قانونی نیروهای مسلح» نیز با تألیف رضا فریبا و علی زارعی رضایی منتشر شده است. نام او در پژوهشهایی درباره آماد و پشتیبانی هوشمند پلیس، آزمایشگاه بالستیک و مسائل آمادی دانشگاههای نظامی و انتظامی نیز دیده میشود.
نوسازی ناوگان؛ از فورچونر و لندکروزر تا کرولا
یکی از ملموسترین بخشهای دوره معاونت فریبا، تغییر و نوسازی ناوگان خودرویی فراجاست. در این دوره، در کنار خودروهای داخلی، استفاده از خودروهای وارداتی و تخصصی نیز گسترش یافت. تویوتا فورچونر از جمله شاسیبلندهایی است که در ناوگان پلیس مورد استفاده قرار گرفته و تصاویر و گزارشهایی از بهکارگیری آن منتشر شده است. تویوتا لندکروزر نیز سابقه حضور در ناوگان عملیاتی پلیس ایران دارد.
این نوع خودروهای قدرتمند با برنامه مقاومسازی فراجا نیز ارتباط پیدا میکنند. فریبا در توضیح پروژه خودروهای ضدگلوله گفته است که افزایش وزن ناشی از افزودن تجهیزات حفاظتی، پلیس را ناگزیر میکند از خودروهایی با توان موتور و ظرفیت تحمل وزن بالاتر استفاده کند. او همچنین از نوسازی ناوگان مرزبانی با تجهیزات سنگین سخن گفته است.
در مهر ۱۴۰۳ نیز فریبا از تخصیص بیش از ۸۰۰ وسیله نقلیه به پلیسهای تخصصی خبر داد و اعلام کرد فراجا برای بهروزرسانی خودروهای زرهی و تجهیزات با بیش از ۳۰ شرکت دانشبنیان همکاری داشته است.
در ادامه روند نوسازی، تویوتا کرولا هیبرید نیز در سال ۱۴۰۵ وارد چرخه عملیاتی پلیس شد. در تیرماه ۱۴۰۵ گزارش شد که تعداد قابل توجهی کرولا هیبرید وارداتی برای نوسازی ناوگان پلیس خریداری شده و فعالیت این خودروها در خیابانها آغاز شده است. این خودروها بهویژه در ناوگان شهری و پلیس پایتخت مورد توجه قرار گرفتهاند.
اسپارتاک و گسترش ناوگان زرهی
در دوره معاونت رضا فریبا، خودروی زرهی روسی «اسپارتاک» نیز به خدمت فراجا درآمد. اسپارتاک یک خودروی زرهی از رده MRAP است که برای حفاظت در برابر مین، انفجار و تهدیدات مسلحانه طراحی شده و ورود آن به فراجا در رسانههایی از جمله خبرآنلاین پوشش داده شده است.
گزارشهای بعدی نیز از حضور عملیاتی اسپارتاک در مأموریتهای مرزی خبر دادهاند. ورود این خودرو در کنار پروژه مقاومسازی ناوگان موجود نشان میدهد فراجا همزمان دو مسیر را دنبال کرده است: توسعه خودروهای مقاوم با استفاده از توان داخلی و بهکارگیری پلتفرمهای زرهی تخصصی برای مأموریتهای پرخطر.
خودروهای ضدگلوله و شرکتهای دانشبنیان
یکی از موضوعاتی که در دوره فریبا بازتاب رسانهای قابل توجهی داشت، تجهیز نیروهای مرزبانی و ردههای عملیاتی به خودروهای ضدگلوله بود. فریبا اعلام کرده است برای مقاومسازی کامل خودروها، علاوه بر تأمین برخی مواد و ورقهای تخصصی، باید از خودروهایی استفاده شود که توان تحمل وزن تجهیزات زرهی را داشته باشند. قراردادهایی نیز با شرکتهای دانشبنیان برای تولید و توسعه تجهیزات حفاظتی منعقد شده است.
در اردیبهشت ۱۴۰۴ فریبا از تولید، تجهیز و تحویل تعداد قابل توجهی خودروی مقاومسازیشده به ردههای عملیاتی خبر داد. او این برنامه را به ضرورت حفاظت از نیروهای پلیس در مأموریتهای پرخطر، بهخصوص در جنوب شرق کشور، مرتبط دانست.
خودروهای برقی و تحول ناوگان پلیس
مسیر نوسازی تنها به شاسیبلندها و خودروهای زرهی محدود نمانده است. فریبا در سال ۱۴۰۳ از برنامه الحاق ۱۱۰۰ دستگاه خودروی برقی به ناوگان پلیس خبر داد و اعلام کرد در آن مقطع ۴۰۰ دستگاه وارد مجموعه شده بود. همزمان چهار ایستگاه شارژ در مسیر تهران و کرج ایجاد شد. این برنامه با همکاری گروه بهمن و مپنا دنبال شد.
ورود خودروهای برقی و سپس کرولاهای هیبرید به ناوگان شهری، در کنار فورچونرها، لندکروزرها و خودروهای زرهی، نشاندهنده گستردگی برنامه نوسازی خودروهای فراجا در این دوره است.
ترکیب مدیریت اجرایی و فعالیت علمی
کارنامه رضا فریبا را میتوان در دو بخش مکمل دید: فعالیت دانشگاهی و پژوهشی در حوزه مدیریت راهبردی، آماد و تجهیزات و مسئولیت اجرایی در حوزه پشتیبانی و نوسازی فراجا. دکتری مدیریت راهبردی، فعالیت در دانشگاه علوم انتظامی امین، تألیف کتابهای تخصصی و مدیرمسئولی «اندیشه آماد» بخش علمی این کارنامه را تشکیل میدهد.
در بخش اجرایی نیز توسعه خودروهای مقاوم و ضدگلوله، استفاده از خودروهایی چون تویوتا فورچونر و لندکروزر، ورود اسپارتاک به ناوگان زرهی، توسعه خودروهای برقی و ورود تویوتا کرولاهای هیبرید به ناوگان پلیس پایتخت تصویری از تغییر تجهیزات خودرویی فراجا در سالهای مسئولیت او ارائه میدهد. حوزهای که کمتر از عملیات میدانی پلیس دیده میشود، اما مستقیماً با تحرک، ایمنی و پشتیبانی یگانهای انتظامی ارتباط دارد.
