پالایشگاه تهران در آستانه تغییر مدیریت بر پایه رفاقت | پرسشهایی درباره شفافیت و شایستهسالاری در راهبردیترین نهاد صنعت نفت

رویداد۲۴ | امیرحسین باقری اولین تجربه مدیرعاملی خود را نیز در زمانی که عظمی فر مدیرعامل هلدینگ انرژی گستر سینا بود دشت کرد؛ وی با سابقه کارشناسی در حراست تاپیکو، در دوره عظیمی فر به سمت مدیر عامل شرکت دوده فام انتخاب شد.
در سوابق او همکاری در نگارش مقالهای با عنوان «تبدیل گاز طبیعی به مایع (GTL)، مروری بر تکنولوژی، پروژهها، اقتصاد و آینده» دیده میشود. کارشناسان صنعت نفت تأکید میکنند که فرآیند انتخاب مدیران در صنایع راهبردی باید بر پایه تخصص، تجربه مرتبط و برنامه عملیاتی شفاف باشد. آنها معتقدند تبیین معیارهای انتخاب میتواند به افزایش اعتماد عمومی و تقویت پاسخگویی در این حوزه کمک کند.
با توجه به اهمیت پالایشگاه تهران در امنیت انرژی کشور، انتظار میرود وزارت نفت و دولت در تصمیمگیری درباره مدیریت این مجموعه، معیارهای تخصص، کارآمدی و شایستهسالاری را بهصورت شفاف مورد توجه قرار دهند و دلایل انتخاب گزینه نهایی را برای افکار عمومی و جامعه تخصصی تبیین کنند؛ رویکردی که میتواند به تقویت اعتماد و ارتقای عملکرد یکی از مهمترین پالایشگاههای کشور کمک کند.
کارنامه امیرحسین باقری؛ از دودهفام تا نفت پاسارگاد
امیرحسین باقری بایگی، دانشآموخته مهندسی شیمی در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه صنعتی امیرکبیر است و بنا بر سوابق منتشرشده، بیش از یک دهه در مجموعههای فعال در حوزه نفت و انرژی فعالیت داشته است
باقری در اسفند ۱۴۰۳ با حکم مدیرعامل وقت تاپیکو بهعنوان سرپرست شرکت نفت پاسارگاد منصوب شد. نفت پاسارگاد از مهمترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان قیر کشور است و با شش واحد تولیدی، جایگاه مهمی در این صنعت دارد.
اما عملکرد باقری در نفت پاسارگاد با انتقادهایی نیز همراه شد. در گزارشی که پیشتر در رویداد۲۴ منتشر شده، با بررسی دادههای تولید، فروش و سهم بازار شرکت، ادعا شده بود که در دوره مدیریت او، سهم نفت پاسارگاد در معاملات بورس کالا به حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد کاهش یافته و جایگاه شرکت به رتبه سوم رسیده است. همچنین در همان گزارش، کاهش تولید و فروش و دریافت تسهیلات حدود چهار همتی از جمله نشانههای فشار مالی شرکت عنوان شده بود.
عملکرد ماهانه شرکت پس از آغاز دوره مدیریت باقری با افت قابل توجهی مواجه شده است؛ بهگونهای که مجموع فروش در خردادماه نسبت به ماههای پیشین کاهش محسوسی داشته و در تیرماه نیز تولید نسبت به سال قبل حدود ۲۶ درصد کاهش یافته است. البته این ارقام باید در کنار شرایط بازار، قیمت مواد اولیه و تحولات منطقهای بررسی شوند و بهتنهایی نمیتوان همه تغییرات عملکرد شرکت را به یک عامل نسبت داد.
گزارش دیگری از ایلنا نیز در آذر ۱۴۰۴ از کاهش حدود ۱۹ درصدی تولید نفت پاسارگاد سخن گفته و وضعیت این شرکت و جایگاه آن در بازار قیر را مورد بررسی قرار داده بود.
از سوی دیگر، در برخی گزارشها و مطالب منتشرشده، درباره عملکرد مدیریتی باقری در نفت پاسارگاد، جابهجایی نیروها و برخی تصمیمات مدیریتی نیز انتقادهایی مطرح شده است. این موارد، از جمله ادعاهای مطرحشده درباره تغییرات مدیریتی و برخی معاملات، نیازمند بررسی اسناد رسمی و پاسخ مدیران مربوطه است و نمیتوان آنها را بدون رسیدگی و مستندات قطعی، بهعنوان تخلف اثباتشده تلقی کرد.
در نهایت باقری پس از حدود ۹ ماه مدیریت در نفت پاسارگاد، جای خود را به بهنام طاهرنیا داد.
پالایشگاه تهران؛ چرا باقری؟
با توجه به حساسیت بالای افکار عمومی نسبت به موضوع تأمین و قیمت بنزین، کارشناسان هشدار میدهند که هرگونه ضعف مدیریتی در پالایشگاههای راهبردی میتواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته باشد. از همین رو، انتظار میرود دولت و وزارت نفت در انتخاب مدیران این بخش، معیارهای تخصص، تجربه و کارآمدی را در اولویت قرار دهند تا از بروز ابهام در فرآیند انتصابها جلوگیری شود.
در دوره مدیریت امیرحسین باقری در شرکت نفت پاسارگاد، تغییراتی در ساختار مدیریتی این مجموعه رخ داد و جابهجاییهایی در سطوح مختلف مدیریتی انجام شد که با واکنشهای متفاوتی از سوی برخی کارکنان و ناظران همراه بود. برخی منتقدان آن دوره معتقد بودند گستردگی تغییرات مدیریتی میتواند بر ثبات سازمانی و فضای منابع انسانی اثر گذاشته باشد.
عملکرد مالی و بازرگانی و منابع انسانی ضعیف امیرحسین باقری در نفت پاسارگاد، یکی از دلایل برکناری ایشان از نفت پاسارگاد بود. ایشان که حتی در جلسه تودیع و معارفه نیز حضور نیافت، با حمایت چه کسانی و بر چه مبنایی به این سمت حساس و کلیدی گماشته میشود؟
رئیسجمهور محترم و وزیر محترم نفت باید با پیگیریهای مکرر، مبنای چنین انتخابهایی را در شرایط حساس کشور مشخص کنند. آقای عظیمیفر، واقعاً از دل پالایشگاه تهران یا سایر پالایشگاههای کشور هیچ گزینه مدیرعاملیای نیست؟ فقط باقری که با شما مقاله دارد شایسته این انتصاب است؟ پیامدهای این انتخاب در شرایط حساس کشور و جنگ چندلایه دشمن رأساً بر عهده شماست.