جهش قیمت جهانی ذرت و گندم به بالاترین سطح در ۳ سال اخیر

رویداد۲۴| قیمت ذرت و گندم به بالاترین سطوح خود در بیش از ۳ سال گذشته صعود کرده است، هرچند نیرو‌های محرکه اصلی برای این دو محصول تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند.

در معاملات روز جمعه، قرارداد‌های آتی گندم با رشدی ۳.۱ درصدی در قیمت ۷۸۴ سنت در هر بوشل بسته شدند؛ این قرارداد‌ها در جریان معاملات، سقف ۷۹۰.۲۵ سنت را نیز لمس کردند که بالاترین سطح از ۱۴ فوریه ۲۰۲۳ (زمانی که قیمت ۷۹۷.۵ سنت بود) به شمار می‌رود. گندم در هفته‌ای که گذشت ۱۲.۱ درصد رشد داشت که بیش‌ترین افزایش هفتگی آن از مارس ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. در مجموع، قیمت قرارداد‌های آتی گندم از ابتدای سال جاری میلادی (Year-to-date) با احتساب تشدید تنش‌های روسیه و اوکراین در منطقه دریای سیاه، بیش از ۵۴.۵ درصد افزایش یافته است.

در همین حال، قرارداد‌های آتی ذرت در معاملات روز جمعه با ۰.۶ درصد رشد در قیمت ۵۳۶.۵ سنت در هر بوشل بسته شد؛ این محصول در طول معاملات به سقف ۵۴۱.۲۵ سنت دست یافت که بالاترین سطح از ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۳ است. ذرت در هفته گذشته ۵.۵ درصد و در ماه اوت ۱۵.۶ درصد رشد داشته و در مسیر ثبت بهترین عملکرد ماهانه خود از آوریل ۲۰۲۱ (زمان رشد ۱۹.۳۱ درصدی) قرار دارد. این بازار از ابتدای سال تاکنون به دلیل انتظارات از کاهش عرضه در ایالات متحده و تقاضای قوی، ۲۱.۸ درصد رشد را تجربه کرده است و محدودیت‌های صادراتی اوکراین نیز بر فشار عرضه جهانی افزوده است.

رشد اخیر قیمت ذرت عمدتاً ناشی از نگرانی‌های فزاینده در مورد عرضه این محصول در ایالات متحده و چشم‌انداز ضعیف تولید آن است، در حالی که اختلال در صادرات اوکراین هم‌چنان به فشار بر عرضه جهانی دامن می‌زند.

«ویلیام اوزناتو»، مدیر بخش تحقیق و تحلیل داده‌های کالایی در «بارچارت» (Barchart) در این باره گفت: «از ابتدای ماه اوت تا کنون، اجماع در بازار بر این است که عرضه کم‌تر از آن چیزی است که در ابتدای ماه تصور می‌کردیم.»

اوزناتو به دلایل متعددی در این زمینه اشاره می‌کند. گزارش اخیر «وزارت کشاورزی ایالات متحده» (USDA) با عنوان «تخمین‌های عرضه و تقاضای کشاورزی جهان» (WASDE) در ماه اوت، به‌رغم پیش‌بینی دومین محصول پربار ثبت شده در تاریخ، برآورد‌های مربوط به میزان برداشت ذرت را بیش از حد انتظار معامله‌گران کاهش داد. این آژانس پیش‌بینی میزان تولید محصول را با ۲.۳ بوشل کاهش در هر جریب، به ۱۸۰.۷ رساند.

علاوه بر این، به گفته اوزناتو، چشم‌انداز محصول تحت تأثیر مشاهدات میدانی ناامیدکننده از تور محصولات «پرو فارمر» (Pro Farmer) قرار گرفته است. بررسی‌های «پرو فارمر» نشان داد که گرمای شدید ماه ژوئیه، پس از بارندگی‌های بیش از حد در ماه ژوئن در بسیاری از مناطق ایالات متحده، بر محصولات کشاورزی اثر منفی گذاشته است.

اوزناتو افزود: «ما از نقطه اوج فصل رشد، یعنی اواخر ژوئیه و اوایل اوت، اندکی عبور کرده‌ایم، اما هم‌چنان آب‌وهوای نامساعد می‌تواند در این مرحله بر محصول تأثیر منفی بگذارد.» چندین بخش از کمربند ذرت شرقی ایالات متحده در طول ماه اوت تحت تأثیر بارندگی‌های بیش از حد قرار گرفته‌اند که با گسترش بیماری‌های قارچی ذرت در اواخر فصل رشد همراه بود.

«جیم مک‌کورمیک»، هم‌بنیان‌گذار و مدیر ارشد عملیاتی در AgMarket.Net، به شبکه CNBC گفت: نگرانی‌ها در مورد محصول ایالات متحده اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا عرضه جهانی از پیش محدود بود.

او افزود: «ما تصور می‌کردیم عرضه ایالات متحده جهان را نجات خواهد داد، اما اکنون عرضه ایالات متحده مورد تردید قرار گرفته و بازار به سمت وضعیت جیره‌بندی (Rationing mode) حرکت می‌کند.»

اوزناتو اعلام کرد: اگرچه عوامل دیگر به اندازه محصول ایالات متحده حیاتی نیستند، اما عواملی مانند دمای بسیار بالا و خشکسالی در سراسر تابستان در اروپا، به‌طور قابل توجهی بر تولید ذرت آنها تأثیر گذاشته است. تقاضای قوی صادراتی از اروپا نیز بر عرضه محدود موجود افزوده است. وزارت کشاورزی ایالات متحده در گزارش جدید خود اعلام کرده آمار صادرات با ۷۵ میلیون بوشل افزایش و به ۳.۳ میلیارد رسیده که بازتاب‌دهنده افزایش تقاضای جهانی و محدودیت صادرات اوکراین (به عنوان یکی از صادرکنندگان اصلی ذرت در جهان) است. اوزناتو گفت: با این حال، تأثیر این عوامل برای ذرت کم‌تر از گندم است و برخی اختلالات در صادرات ذرت اوکراین از قبل در قیمت‌های بازار لحاظ شده بود.

مک‌کورمیک گفت: محصول ذرت اروپا که تحت تأثیر خشکسالی قرار گرفته نیز می‌تواند بر گندم فشار بیاورد؛ چرا که کاهش موجودی ذرت ممکن است موجب شود اروپا برای خوراک دام از گندم بیش‌تری استفاده کرده و به جای صادرات، گندم بیش‌تری را در داخل قاره نگه دارد.

جهش قیمت جهانی ذرت و گندم به بالاترین سطح در بیش از سه سال اخیر

اختلال در عرضه گندم

رشد قیمت گندم، برخلاف ذرت، با اختلال در عرضه جهانی گره خورده است. پس از گزارش‌هایی مبنی بر تشدید تنش‌ها میان روسیه و اوکراین در منطقه دریای سیاه، اختلال در صادرات غلات باعث افزایش قیمت‌ها شده است. روسیه و اوکراین در مجموع بیش از یک‌چهارم بازار جهانی گندم را تشکیل می‌دهند. افزایش ترس از اختلال در عرضه در این منطقه، کاتالیزور قدرتمندی برای افزایش قیمت‌ها بوده است.

اوزناتو با توضیح این‌که آسیب به زیرساخت‌های صادرات غلات روسیه باعث کاهش انتظارات برای محموله‌های گندم روسیه شده است، گفت: «مسیر دریای سیاه با ختلال مواجه شده، این قطعاً دلیل اصلی کاهش صادرات روسی و اوکراین است.» دریای سیاه بزرگ‌ترین نقطه صادراتی گندم روسیه و اوکراین محسوب می‌شود.

روسیه بزرگ‌ترین صادرکننده گندم و عرضه‌کننده‌ای با هزینه پایین است که قیمت‌های آن اغلب بر بازار جهانی تأثیر می‌گذارد، اما حجم صادرات این محصول به دلیل شرایط فعلی دریای سیاه کاهش یافته است. تشدید حملات اخیر اوکراین به دریای آزوف (که مجرای ورودی روسیه به دریای سیاه است) و هم‌چنین حملات نظامی بیش‌تر به تأسیسات صادرات غلات، نفت‌کش‌ها و شناور‌ها در منطقه دریای سیاه، دریافت بیمه را برای شرکت‌های کشتیرانی با چالش مواجه کرده است.

اوزناتو گفت: «آن‌چه بازار را تغییر می‌دهد، تغییر در انتظارات است؛ روسیه به دلیل آسیب جدی به ظرفیت حمل‌ونقل از دریای سیاه، نخواهد توانست میلیون‌ها تن گندم صادر کند.»

آب‌وهوا نیز لایه دیگری از فشار را بر عرضه گندم افزوده است. اوزناتو گفت: یک موج گرمای شدید، تولید گندم اروپا را تا ۱۰ میلیون تن کاهش داده، در حالی که خشکسالی نیز تولید گندم قرمز سخت زمستانه را در ایالت‌های تگزاس، اوکلاهاما و کانزاس کاهش داده است.

فراتر از نگرانی‌های بنیادی مربوط به عرضه که عامل محرک هر دوی این محصولات است، حرکت قیمت‌ها به سمت سطوح بالای چندساله می‌تواند خود باعث جذب خریداران بیش‌تری شود.

اوزناتو گفت: «هنگامی که یک قرارداد به سقف‌های جدید و رکورد‌های چندساله می‌رسد، حرکت مومنتوم آغاز شده و معامله‌گران سیستماتیک جذب می‌شوند؛ بنابراین اکنون هم معامله‌گران بنیادی و هم معامله‌گران سیستماتیک نگاه مثبتی به بازار دارند و این عوامل با یکدیگر ترکیب شده‌اند.»