هشدار روزنامه اطلاعات درباره معادله جنگ و انتخابات؛ ایران باید آماده چه سناریویی باشد؟
رویداد۲۴| روزنامه اطلاعات در گزارشی به بررسی ارتباط احتمالی میان تحرکات نظامی اسرائیل علیه ایران و محاسبات سیاسی و انتخاباتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پرداخته است؛ موضوعی که با نزدیک شدن انتخابات پیش‌روی اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
روزنامه اطلاعات نوشت که هم‌زمانی تحولات نظامی منطقه با دو رویداد انتخاباتی مهم، این پرسش را مطرح می‌کند که تصمیم‌های احتمالی نظامی تا چه اندازه از ملاحظات سیاسی تأثیر می‌پذیرند و آیا جنگ می‌تواند به ابزاری برای تغییر فضای داخلی و خارجی این دو کشور تبدیل شود؟
**آیا نتانیاهو برای فرار از بحران داخلی به‌دنبال تشدید جنگ است؟ **
روزنامه اطلاعات با اشاره به وضعیت سیاسی نتانیاهو در آستانه انتخابات، نوشته است که عملکرد دولت او همچنان زیر ذره‌بین افکار عمومی اسرائیل قرار دارد و مسئولیت سیاسی در قبال حمله هفتم اکتبر و عملکرد کابینه از محور‌های اصلی مناقشه داخلی در این کشور است.
در چنین شرایطی، تشدید بحران امنیتی می‌تواند توجه افکار عمومی را از اختلافات داخلی به سمت امنیت ملی و تهدید خارجی سوق دهد. با این حال، روزنامه اطلاعات تأکید می‌کند که این احتمال به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره اهداف واقعی نتانیاهو کافی نیست.
در این گزارش آمده است: «این به معنای آن نیست که بتوان با قطعیت گفت هدف اصلی نتانیاهو جلوگیری از برگزاری انتخابات یا تأثیرگذاری مستقیم بر نتیجه آن است، اما نمی‌توان احتمال تأثیر محاسبات انتخاباتی بر تصمیم‌های سیاسی و امنیتی را نیز به‌سادگی نادیده گرفت.»
این روزنامه همچنین به پیامد‌های احتمالی ورود یک کشور به شرایط جنگی اشاره کرده و نوشته است که در چنین وضعیتی، اولویت یافتن مسائل امنیتی می‌تواند بر فضای سیاسی اثر بگذارد و بحث‌هایی درباره تغییر زمان انتخابات یا محدودیت‌های ناشی از شرایط اضطراری را مطرح کند.
با این حال، اطلاعات میان تأثیر احتمالی جنگ بر فضای سیاسی و جلوگیری از برگزاری انتخابات تفاوت قائل شده و تأکید کرده است که نسبت دادن اقدام نظامی به چنین هدفی، به شواهد مستقیم و قابل اتکا نیاز دارد.
بخش دیگری از گزارش روزنامه اطلاعات به موقعیت سیاسی دونالد ترامپ و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اختصاص دارد؛ انتخاباتی که نتیجه آن می‌تواند بر فضای سیاسی واشنگتن و میزان قدرت مانور دولت او تأثیر بگذارد.
به نوشته این روزنامه، ترامپ از یک سو تلاش می‌کند تصویری از قدرت و قاطعیت آمریکا در برابر تهدید‌های خارجی ارائه دهد و از سوی دیگر، ادامه یک جنگ طولانی می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی برای دولت او به همراه داشته باشد.
در چنین شرایطی، هم‌زمانی انتخابات آمریکا با انتخابات اسرائیل و تحولات نظامی منطقه، معادله‌ای پیچیده ایجاد می‌کند؛ معادله‌ای که در آن، تصمیم‌های نظامی ممکن است علاوه بر اهداف امنیتی، پیامد‌های سیاسی نیز داشته باشند.
روزنامه اطلاعات در همین زمینه به فرضیه هماهنگی سیاسی و نظامی میان ترامپ و نتانیاهو اشاره کرده، اما میان هم‌پوشانی منافع دو دولت و وجود توافقی محرمانه برای تأثیرگذاری بر انتخابات تفاوت قائل شده است.
در گزارش این روزنامه آمده است: «از همین نقطه است که فرضیه «هماهنگی سیاسی و نظامی میان ترامپ و نتانیاهو» مطرح می‌شود؛ فرضیه‌ای که در فضای رسانه‌ای می‌تواند جذاب باشد، اما برای تبدیل شدن به یک واقعیت مستند نیازمند شواهد روشن است.»
این گزارش همچنین یادآور شده است که روابط واشنگتن و تل‌آویو همواره بدون اختلاف نبوده و دو طرف در مقاطع مختلف درباره چگونگی ادامه جنگ، مذاکره و سطح فشار نظامی اختلاف‌نظر داشته‌اند. بنابراین، هم‌زمانی منافع سیاسی و امنیتی آنها را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه وجود یک توافق محرمانه انتخاباتی دانست.
آیا جنگ به ابزار تغییر فضای انتخاباتی تبدیل می‌شود؟
روزنامه اطلاعات در ادامه، بر این نکته تأکید کرده است که تصمیم‌های نظامی در آستانه انتخابات می‌توانند علاوه بر آثار میدانی، پیامد‌های سیاسی مهمی نیز داشته باشند.
به نوشته این روزنامه، یک عملیات نظامی ممکن است از نگاه طراحان آن چند هدف هم‌زمان داشته باشد؛ از تضعیف توان نظامی طرف مقابل و تقویت بازدارندگی گرفته تا افزایش فشار دیپلماتیک و تغییر دستور کار افکار عمومی.
این گزارش در همین زمینه می‌نویسد: «از این منظر، جنگ دیگر صرفاً یک مسئله نظامی نیست؛ بلکه می‌تواند به ابزاری برای بازتعریف فضای سیاسی داخلی و خارجی تبدیل شود.»
با این حال، اطلاعات از ارائه نتیجه قطعی درباره انگیزه‌های نتانیاهو و ترامپ خودداری کرده و بر ضرورت توجه به سناریو‌های مختلف تأکید دارد. از نگاه این روزنامه، حتی اگر شواهد کافی برای اثبات ارتباط مستقیم میان انتخابات و تصمیم‌های نظامی وجود نداشته باشد، احتمال تشدید بحران را نباید نادیده گرفت.
توصیه روزنامه اطلاعات به ایران در سایه احتمال تشدید تنش‌ها
بخش پایانی گزارش روزنامه اطلاعات به پیامد‌های این تحولات برای ایران اختصاص دارد. این روزنامه معتقد است که به‌جای تمرکز صرف بر کشف نیت واقعی رهبران اسرائیل و آمریکا، باید شرایط منطقه و سناریو‌های احتمالی پیش‌رو را در نظر گرفت.
در این گزارش، افزایش هوشیاری نیرو‌های نظامی، ارتقای آمادگی پدافندی، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و آماده بودن برای سناریو‌های مختلف به‌عنوان اقداماتی پیشگیرانه مطرح شده است.
اطلاعات در جمع‌بندی خود تأکید می‌کند که پرسش اصلی صرفاً این نیست که آیا نتانیاهو از شکست انتخاباتی نگران است یا اینکه آیا ترامپ و نتانیاهو نقشه‌ای مشترک برای انتخابات طراحی کرده‌اند؛ بلکه مسئله مهم‌تر، احتمال تأثیرگذاری متقابل محاسبات انتخاباتی و تصمیم‌های نظامی است.
در پایان این گزارش آمده است: «پاسخ قطعی به این پرسش هنوز در دسترس نیست، اما هم‌زمانی انتخابات، افزایش تنش‌های منطقه‌ای و تحرکات نظامی نشان می‌دهد که تصمیم‌های هفته‌ها و ماه‌های آینده می‌تواند ابعادی فراتر از میدان نظامی داشته باشد.»
روزنامه اطلاعات در نهایت هشدار داده است که در شرایط پرتنش منطقه، خطای محاسباتی می‌تواند زنجیره‌ای از حوادث را به راه بیندازد که مهار آن برای هیچ‌یک از طرف‌های درگیر آسان نخواهد بود.
