به کودکان محبت کنید، اما باج ندهید

 رویداد۲۴ بسیاری از والدین در زمان تربیت فرزندان خود دچار یک اشتباه رایج می‌شوند. آن هم گم کردن مرز محبت و اغراق در محبت است و این یعنی باج دادن عاطفی به فرزندان.

شاید تصور کنید، محبت کردن به فرزندان مرزی ندارد و شما می‌توانید هر اندازه که می‌شود، بچه‌ها را لوس کنید. اما وقتی بچه‌ها سطح محبت شما را بی کران و بی مرز می‌بینند کم کم یاد می‌گیرند از شما باجگیری عاطفی کنند.

شاید شما هم با این نوع داستان رو به رو شده اید که وقتی کودکتان اشتباهی کرده برای فرار از دعوا گریه می‌کند، گوشه گیر می‌شود، چند روز قهر می‌کند یا از انوع تکنیک‌ها استفاده می‌کند تا در نهایت شما دلتان نرم شده و با خرید خوراکی، هدیه و ... او را دوباره همان کودک شاد همیشگی ببینید. این روش غلط به مرور برای کودک نهادینه می‌شود و یاد می‌گیرد حتی جایی که مقصر است طلبکار و باجگیر باشد.

از طرف دیگر برخی والدین وظایف رایج کودک را به "تله باج" تبدیل می‌کنند. برای مثال وقتی کودک تکالیف مدرسه یا مهد را انجام نمی‌دهد می‌گویند مشقهایت را بنویس تا؛ هدیه بگیری، غذای مورد علاقه ات را بپزم، پول توجیبی بیشتر بگیری، شب یک ساعت بیشتر بیدار باشی و ...

درست است که کودک برای تحصیل به مشوق نیاز دارد، اما بهتر است این مشوق‌ها را به زمان‌های درست مثل زمانی که کودک نمره‌ای بالاتر از حدعادی گرفته یا موفقیتی کلاسی و پیشرفتی چشمگیر داشته اختصای دهید. وقتی شما برای انجام ساده‌ترین کار‌ها از خود موضع ضعیف نشان دهید، کودک تصور می‌کند شما وظیفه دارید مرتب به او باج بدهید.

گاهی کودکان برای باج خواهی از تکنیک گریه استفاده می‌کنند. برای مثال به محض این که می‌بینند مادر یا پدر قصد سوال و جواب از آن‌ها را دارد شروع به گریه‌هایی سوزان می‌کنند و در نتیجه والدین برای آرام کردن کودک به سرعت تسلیم می‌شوند.

سعی کنید به جای تنبیه مدام، یا باج دهی، کودک را از طریق تقویت مثبت و تقویت منفی کنترل کنید. یعنی زمانی که کاری نادرست انجام می‌دهد، به جای داد و بیداد با رفتارتان او را متوجه اشتباهش کنید، از سوی دیگر وقتی رفتاری درست انجام می‌دهد به او جایزه دهید. البته منظور از رفتار درست رفتار‌های روزمره مثل مسواک زدن یا مشق نوشتن نیست. گرچه اگر بچه در مسیر پیشرفت است می‌توان هر چند مدت یکبار تقویتش کرد. مثلا به ازای هر یک هفته تمیز و مرتب مشق نوشتن، یک شام انتخابی کودک را بپزید یا یک هدیه کوچک با قیمت معقول به او دهید. اما جایزه‌های متعدد و هر روزی و ناز کشیدن‌های افراطی نتیجه‌ای معکوس دارد و کودک نسبت به شما حالتی طلبکار پیدا می‌کند.