ادای احترام تقی زاده به هوارد باسکرویل شهید مشروطه

رویداد۲۴ هوارد باسکرویل آمریکایی تباری بود که در تبریز میزیست. او به صف مبارزان مشروطه پیوست. در این تصویر تاریخی ادای احترام تقی زاده از تئوریسن‌های روشنفکری در ایران به باسکرویل را ببینید.

تصویر ثبت شده از ادای احترام حسن تقی زاده به مزار هوارد باسکرویل شهید آمریکایی مشروطه در در مراسم بزرگداشت پنجاهمین سالگرد شهادت او در تاریخ ۳۰ فروردین ۱۳۳۰ خورشیدی.

هوارد باسکرویل معلم آمریکایی بود که در مدرسه مموریال تبریز به تدریس تاریخ اروپا بویژه تاریخ انقلاب فرانسه می‌پرداخت.

پس از محاصره تبریز به دست نیرو‌های محمدعلی شاه قاجار، به ستارخان پیوست و فوج نجات را تشکیل داد. وظیفه فوج نجات شکستن محاصره تبریز و نجات مردم از گرسنگی بود.

باسکرویل فرماندهی سیصد نفر از مشروطه خواهان را در این قیام برعهده داشت. زمانی که از او خواسته شد به علت ملیت متفاوتش از صف مشروطه خواهان جدا شود چنین گفت: (تنها فرق من با این مردم زادگاهم است. این فرق بزرگی نیست.)

باسکرویل در ۳۰ فروردین ۱۲۸۸ خورشیدی در محله شام غازان تبریز به دست نیرو‌های طرفدار محمدعلی شاه و زمانی که تنها ۲۴ سال سن داشت به قتل رسید.

صادق رضازاده شفق درباره تشییع پیکر او می‌نویسد:
"در کلیسای آمریکایی در اثر ازدحام مردم جا نبود و در مسیر جنازه جمعیت غریبی بود، جنازه میان صفوف مجاهدین و در پیشاپیش شاگردان و سربازان او رو به گورستان ارامنه تبریز حرکت داده شد.

اولیای مدرسه مموریال و شخصیت‌های آمریکایی نیز در صف مشایعین بودند. هزاران تن دورتادور فضای گورستان را گرفته بودند".

ستارخان اسلحه او را با ثبت نام و تاریخ شهادتش در پرچم ایران پیچید و برای خانواده اش در امریکا ارسال کرد.

سروش اصفهانی این شعر را برای هوارد باسکرویل سروده است

سیصد گل سرخ یک گل نصرانی
مارا ز سر بریده می‌ترسانی
ما گر ز سر بریده می‌ترسیدیم
در محفل عاشقان نمی‌رقصیدیم