تاریخ انتشار: ۱۲:۳۰ - ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۱
تعداد نظرات: ۱ نظر

بحران آب در ایران؛ مشکل ما فراتر از ناپایداری اقلیمی است

لزوم حفاظت از منابع آبی برای تداوم توسعه کشور حیاتی است و بدون شک هرگونه اقدامی در این خصوص به دلیل درهم‌تنیدگی مسائل اقتصادی و معیشتی وابسته به آب چالش‌های زیادی را به دنبال خواهد داشت.

خشکسالی در ایران

رویداد۲۴ سال‌هاست علیرغم آگاهی از اقلیم خاص و خشک کشور و محدودیت منابع آبی، به کشت محصولات پرآب‌بر ادامه داده می‌شود، از سوی دیگر در بسیاری از موارد این حق‌آبه محیط زیست است که بی‌حساب و کتاب نادیده گرفته می‌شود. 

افزایش میزان جمعیت و در مقابل کاهش میزان منابع آب تجدیدپذیر در افق ۱۴۲۰ نشان می‌دهد سرانه‌ آب در دسترس به کمتر از ۱۰۰۰ مترمکعب خواهد رسید و کشور را با بحران آب مواجه خواهد کرد بنابراین لزوم حفاظت از این منابع برای تداوم توسعه کشور حیاتی است و بدون شک هرگونه اقدامی در این خصوص به دلیل درهم‌تنیدگی مسائل اقتصادی و معیشتی وابسته به آب چالش‌های زیادی را به دنبال خواهد داشت.

مهندس مصطفی فدایی‌فرد، پژوهشگر حوزه آب و محیط زیست و مدیر سابق طرح جامع آب کشور، درباره علل بروز بحران آبی در کشور خاطرنشان می‌کند: کشور ما به لحاظ اقلیمی شرایط خوبی ندارد و دچار ناپایداری اقلیمی است اما از نظر من مشکل فراتر از اینهاست.

وی از خشکسالی فعلی در کشور تحت عنوان «خشکسالی انسان‌محور» یاد می‌کند و می‌گوید: تنها بخش کمی از خشکسالی فعلی کشورمان بر اثر مسائل اقلیمی و تغییر الگوهای بارشی است و بخش بزرگی از آن بر اثر اقدامات نابخردانه انسانی و سوءمدیریت‌ها اتفاق افتاده است.

ماحصل تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های انسانی بحران آب است

این پژوهشگر حوزه آب و محیط زیست تصریح می‌کند: پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که سال بسیار سختی پیش روی ما قرار دارد. وضعیت بارندگی در سال جاری افتضاح و نامناسب بوده است و باید با مدیریت درست منابع آب از این بحران بزرگ عبور کنیم.

فدایی‌فرد با اشاره به اینکه تغییرات اقلیمی همه دنیا از جمله کشور ما را تحت تأثیر قرار داده می‌افزاید: مطالعات و آمارها نشان می‌دهد بارش‌های ما از نظر کمی و الگویی ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش و تغییر پیدا کرده و در حوزه روان‌آب (منابع آب سطحی) نیز حدود ۴۰ درصد کاهش داشتیم.


بیشتر بخوانید: خشکسالی مطلق در کمین جنوب ایران/ آغاز مهاجرت‌ها به شمال کشور


کشاورزی ایران باید به محصولات پرآب‌بر «نه» بگوید

مدیریت مصرف آب با اولویت تامین آب شرب،‌ پرهیز از کشت محصولات پرآب‌بر به‌خصوص در حوضه‌های آبریزی که با کاهش شدید حجم ذخایر آب مواجه شده‌اند، اتخاذ تدابیر لازم برای سازگاری با اقلیم در راستای سند سازگاری با اقلیم، آگاهی‌رسانی و توجه مردم به کم‌آبی از طریق رسانه‌های جمعی و رسانه‌های فعال در زمینه آب و محیط زیست، تامین منابع مالی برای جبران خسارت ناشی از خشکسالی، مشارکت مردمی در مدیریت آب و استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی مرتبط با صنعت آب از راهکارهایی است که می‌تواند به حل تدریجی معضل کم‌آبی کمک کند.

وی توسعه بی‌رویه کشاورزی را مصداق بارز سوءمدیریت در حوزه منابع آبی می‌داند و می‌افزاید: ما برخلاف طرح آمایش سرزمین عمل کردیم و به بهانه امنیت غذایی و بدون توجه به وضعیت منابع آب و خاک، کشاورزی را بی‌رویه توسعه دادیم اما هم اکنون امنیت غذایی مطلوبی نیز نداریم.

مدیر سابق طرح جامع آب کشور تصریح می‌کند: اگرچه ما در برخی محصولات مجبور به خودکفایی هستیم و شرکت‌های دانش‌بنیان هم کمک می‌کنند تا کشاورزی مدرنی داشته باشیم و از هدررفت محصولات کشاورزی جلوگیری کنیم اما صادرات بسیاری از محصولات آب‌بر هیچ توجیهی ندارد.

وی با بیان اینکه سالانه ۳۵ میلیون تن محصول کشاورزی از چرخه مصرف خارج می‌شود، می‌گوید: متأسفانه راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی ۴۰ درصد است و این یعنی ۶۰ درصد آب عملاً از دست می‌رود.

در سال‌های گذشته ۹۰۰ هزار چاهی که نیمی از آنها غیرمجازند، در کشور زده شد و انگل‌وار خون منابع آبی ما را مکید، به همراه مصرف بی‌رویه، بهره‌برداری غیراصولی و کاشت محصولات کشاورزی آب‌بر سبب شد تا خسارتی عظیم - که در طول تاریخ چندهزارساله کشور ما بی‌سابقه است - اتفاق بیفتد.

نجات آب کشور و زندگی مردم با در نظر گرفتن معیشت‌های جایگزین

وی به اهمیت و ضرورت تعریف معیشت جایگزین برای کشاورزان اشاره می‌کند و می‌افزاید: همه دولت‌های بعد از انقلاب فقط بر توسعه سدسازی و کشاورزی و اشتغال آب‌محور تمرکز کردند در صورتی که این رویکرد با توجه به ظرفیت‌های بزرگ کشورمان از جمله در حوزه گردشگری کاملاً نادرست است.

فدایی‌فرد در پایان می‌گوید: با وجود اینکه چهار سال است که از ابلاغ الگوی کشت مصوب می‌گذرد اما این مصوبه به هیچ وجه رعایت نمی‌شود و دلیل آن نیز وضعیت بد اقتصادی است. یکی از راه‌هایی که می‌توان به وسیله آن از مصرف بی‌رویه آب و آسیب به زندگی جوامع محلی نیز جلوگیری کرد، اجرای طرح‌های آبخیزداری است. آبخیزداری یعنی مدیریت پایدار و جامع حوزه آبخیز که به تناسب موقعیت انسانی، اجتماعی، جغرافیایی و طبیعی طراحی و اجرا می‌شود. آبخیزداری می‌تواند برای مردم تمام روستاها و شهرهای یک حوزه آبخیز امکان زندگی و معیشت را میسر کند و موثرترین راه برای حفظ امنیت غذایی و زیستی در کشور است.

منبع: ایسنا
خبر های مرتبط
برچسب ها: خشکسالی
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
رضا
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۱۳:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۲/۰۵
0
1
گرسنه گان بیت المال رو چکار با بحران آب و محیط زیست ....
منابع طبیعی کشور بسان بیت المال توسط کفتارهای گرسنه غارت میشه
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر: