شایعه سفر عراقچی، واقعیت دیپلماسی منطقهای | پشت پرده کانال عمان چه میگذرد؟
رویداد۲۴| در حالی که برخی رسانهها مدعی شدند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران امشب در سفری از پیش برنامهریزی نشده عازم عمام میشود، خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع آگاه ماجرا را «کذب» خواند. با این حال، اهمیت منطقه عمان و نقش آن در پرونده مذاکرات هستهای ایران همچنان به قوت خود باقی است و دیپلماسی میانجیگرانه این کشور میتواند کلید بازگشت گفتوگوها باشد.
شایعه درباره سفر عراقچی به عمان از آنجا ناشی شد که روز گذشته خبرگزاری بغداد الیوم عراق به نقل از منابع دیپلماتیک تهران گزارش داد که ایالات متحده از طریق عمان پیامی برای ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایران ارسال کرده است؛ پیامی که آمادهسازی برای احیای پرونده متوقفشده هستهای ایران را نشان میدهد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز همین امروز دریافت پیام از سوی واشنگتن را تایید کرده و اعلام کرد که جزئیات در فرصت مناسب ارائه خواهد شد.
اهمیت عمان و نقش میانجیگرانه آن
عمان طی سالهای گذشته بهعنوان میانجی سنتی ایران در پرونده هستهای و گفتوگوهای منطقهای شناخته شده است. وزیر خارجه این کشور، بدر البوسعیدی، پیشتر تاکید کرده بود که منطقه نیازمند گفتوگو است و شورای همکاری خلیج فارس در طول سالها تنها نظارهگر بوده و اجازه داده ایران منزوی شود؛ حالا این وضعیت باید تغییر کند. همین ظرفیت میانجیگری عمان، حتی بدون سفر فوری مقامات ایرانی، میتواند بستر بازگشت دیپلماسی به مسیر گفتوگو را فراهم کند.
چالشها و فرصتها
تحلیلگران معتقدند که پیام آمریکا و نقش عمان دو نکته مهم را روشن میکند: نخست، واشنگتن به دنبال بازکردن کانالهای دیپلماتیک مستقیم است و دوم، ایران نیز درصدد بررسی پاسخ به این پیام و ارزیابی منافع ملی در چارچوب سیاستهای کلان نظام است. تجربه ماههای گذشته نشان داده که کوچکترین برداشت یا اظهارنظر نسنجیده میتواند مسیر مذاکرات را پیچیده کرده و رسانههای منطقهای و جهانی را وارد بازی فشارهای سیاسی و تحریمی کند.
از سوی دیگر، دیپلماسی اقتصادی ایران و استفاده از ظرفیتهای استانی برای تعامل با کشورهای همسایه، که عباس عراقچی در سفر اخیر خود به تبریز بر آن تأکید کرده بود، نشان میدهد ایران میخواهد همزمان با بازگشت به میز مذاکرات، ابزارهای اعتمادسازی و فشار خود را فعال کند.
اهمیت تحرکات منطقه
با اینکه سفر عراقچی به عمان تکذیب شد، اهمیت تحرکات دیپلماتیک منطقهای و نقش عمان در پرونده هستهای ایران همچنان پررنگ است. تحلیلگران بر این باورند که استفاده هوشمندانه از کانالهای میانجیگرانه، هماهنگی کامل با سیاستهای کلان نظام و مدیریت دقیق رسانهای، میتواند فرصت تازهای برای کاهش تنشها و بازگشت گفتوگوهای سازنده به پرونده هستهای ایران ایجاد کند.
