دودوزهبازی ریاض در اوج بحران؛ تضاد آشکار میان مواضع رسمی و پیامهای خصوصی عربستان
رویداد۲۴| گزارش «اکسیوس» درباره چرخش موضع ریاض درباره حمله نظامی آمریکا به ایران بازتاب گستردهای در محافل دیپلماتیک و خبری خاورمیانه داشته است. بر اساس گزارش این رسانه آمریکایی، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، در یک جلسه خصوصی در واشنگتن گفته که عدم اقدام نظامی آمریکا علیه ایران میتواند جمهوری اسلامی را جسورتر کند. این اظهارنظر، که در یک نشست خصوصی بیان شده، با مواضع رسمی ریاض در تضاد آشکار است؛ عربستان در هفتههای اخیر بارها اعلام کرده است که اجازه نخواهد داد خاک یا حریم هوایی این کشور برای حمله به ایران استفاده شود و همواره بر ضرورت جلوگیری از تشدید تنش و درگیری مستقیم در منطقه تأکید کرده است.
چرا این خبر مهم است؟
اهمیت این خبر در چند سطح قابل تحلیل است. نخست، اختلاف آشکار میان گفتار رسمی و مواضع خصوصی نشان میدهد که در داخل تصمیمگیریهای سعودیها یک گفتوگوی پیچیده وجود دارد؛ از یک سو پرهیز از تشدید بحران و از سوی دیگر نگرانی عمیق از قدرت روزافزون ایران در منطقه. گفتههای خالد بن سلمان، هرچند خصوصی، حامل پیامی روشن برای واشنگتن است؛ تهران در صورت بیپاسخ ماندن تهدیدها، توان و اعتماد به نفس بیشتری پیدا خواهد کرد. این نکته میتواند به عنوان فشار غیرمستقیم بر سیاستگذاران آمریکایی در جهت بازنگری در استراتژی خود تلقی شود، بدون آن که به معنای موافقت مستقیم با حمله باشد. از سوی دیگر این تغییر موضع میتواند این باشد که سعودیها به این نتیجه رسیدهاند که ترامپ تصمیم خود را گرفته و نمیخواهند مخالف این اقدام دیده شوند.
از منظر منطقهای، مواضع کشورهای عربی همسو با عربستان نشان میدهد که نگرانی از گسترش تنش و وقوع جنگ فراگیر در خاورمیانه یکی از اولویتهای اصلی آنها است. کشورهایی مانند قطر، عمان و امارات بهطور فعال در دیپلماسی منطقهای هشدار دادهاند که هر گونه اقدام نظامی مستقیم میتواند امنیت انرژی، ثبات اقتصادی و معادلات سیاسی منطقه را به خطر اندازد. این تلاشها نشان میدهد که عربستان و متحدانش بهدنبال پرهیز از درگیری مستقیم هستند، اما حساسیت بالایی نسبت به پیامدهای احتمالی قدرتنمایی ایران دارند.
آمریکا، عربستان را با خود همراه کرد؟
بنابراین نمیتوان این مواضع را به معنای همراهی کامل با سیاستهای نظامی آمریکا تفسیر کرد. واقعیت این است که ریاض و دیگر کشورهای عربی، همزمان با نگرانی از جسور شدن ایران، بر حفظ امنیت منطقه و جلوگیری از جنگ مستقیم تمرکز کردهاند. پیام پنهان خالد بن سلمان بیشتر به معنای هشدار است تا حمایت عملی از هرگونه اقدام نظامی.
در واقع، این گزارش نشان میدهد که سیاست کشورهای عربی خلیج فارس در قبال ایران و آمریکا چندلایه و پیچیده است. آنها از یک سو بر اجتناب از تشدید تنش تأکید دارند و از سوی دیگر نسبت به پیامدهای بیعملی و نادیده گرفتن تهدیدهای ایران هشدار میدهند. این مواضع، نمونهای روشن از دیپلماسی محافظهکارانه و استراتژیک در شرایط حساس خاورمیانه است که تلاش میکند تعادل میان قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای را حفظ کند و در عین حال از منافع خود دفاع نماید.
یعنی خیانت.
خیانت عرب به ایران
اظهر من الشمس است.
آنها فقط از قدرت حساب می برند
ولاغیر.
عرب عربستانی
یعنی دشمن همیشگی ایران.
فقط قدرت مطلق آن بادیه نشینان مرفه را بر سر عقل می آورد.
ایام حج عمره و تمتع نزدیک است.
ایرانیان عزیز تشریف ببرید آنجا.