تحلیل رسانه نزدیک به قالیباف از بازی تازه تهران و واشنگتن؛ آتشبس یا تغییر جنگ؟
رویداد۲۴| روزنامه خراسان، رسانه نزدیک به جریان اصولگرا، در یادداشتی با عنوان «خیابان پشت دیپلماسی» به بررسی شرایط جدید پس از آتشبس میان ایران و آمریکا پرداخته و مدعی شده است که نتیجه ۴۰ روز درگیری، تغییر رفتار واشنگتن و انتقال تقابل به سطح مذاکره بوده است.
در ابتدای این تحلیل آمده است: «پس از ۴۰ روز مقاومت مستمر ایران در برابر تجاوز نظامی آمریکا، اکنون نشانههای یک چرخش راهبردی در رفتار واشنگتن قابل مشاهده است»؛ چرخشی که بهزعم نویسنده، ناشی از ناتوانی آمریکا در تحمیل اراده خود از مسیر نظامی است.
این روزنامه با اشاره به پیشنهاد اولیه آمریکا برای آتشبس مینویسد: «واشنگتن یک بسته پیشنهادی ۱۵ بندی را بهعنوان مبنای توقف درگیریها مطرح کرد؛ چارچوبی که عملاً درصدد مدیریت بحران به نفع آمریکا بود»، اما در نهایت، این ایران بوده که با ادامه مقاومت، طرف مقابل را به پذیرش شرایط خود وادار کرده است.
آتشبس؛ پایان جنگ یا تغییر شکل آن؟
در بخش دیگری از این گزارش، آتشبس فعلی نه بهعنوان پایان درگیری، بلکه تغییر شکل آن توصیف شده و آمده است: «آتشبسی که بیش از آن که پایان جنگ باشد، تغییر شکل آن است»؛ به این معنا که تقابل از میدان نظامی به عرصه دیپلماسی، حقوقی و رسانهای منتقل شده است.
خراسان در ادامه، نقش مردم را در این معادله برجسته کرده و مینویسد: «تجربه این ۴۰ روز نشان داد که خیابان صرفاً یک متغیر داخلی نیست، بلکه بخشی از معادله قدرت در سطح بینالمللی است».
بر همین اساس، این رسانه با استناد به پیام اخیر رهبر انقلاب تأکید میکند که در شرایط جدید نیز «همان میزان از حمایت، اما اینبار از تیم دیپلماسی، اهمیت دارد» و تصریح میکند: «دیپلماسی بدون پشتوانه اجتماعی، بهسرعت به امتیازدهی یکطرفه تبدیل میشود».
تردید درباره اعتماد به آمریکا
این یادداشت در بخش تحلیلی خود، به پرسش درباره امکان اعتماد به آمریکا پاسخ منفی میدهد و با اشاره به ساختار نظام بینالملل مینویسد: «تضمین واقعی نه در متن توافق، بلکه در توازن قوا نهفته است».
در ادامه نیز تأکید میکند که حتی پیچیدهترین توافقها نیز بدون پشتوانه قدرت، در معرض نقض قرار دارند و از همین رو، مذاکره نه نشانه اعتماد، بلکه بخشی از بازی قدرت تلقی میشود.
خراسان در تبیین چرایی ورود ایران به مذاکره مینویسد: «مذاکره نه از موضع ضعف، بلکه ابزاری برای “نقد کردن قدرت” است»؛ تعبیری که نشان میدهد از نگاه این رسانه، هدف اصلی از گفتوگو، تبدیل دستاوردهای میدانی به امتیازات پایدار است.
این تحلیل همچنین به مزیتهای تاکتیکی آتشبس برای ایران اشاره کرده و مدعی است که وقفه در درگیری میتواند فرصتی برای «بازسازی، ترمیم زیرساختهای آسیبدیده و اصلاح تاکتیکهای رزم» باشد.
اسلامآباد؛ آغاز فصل تازه تقابل
در ادامه، مذاکرات پیشرو در اسلامآباد بهعنوان نقطه آغاز مرحله جدیدی از تقابل تهران و واشنگتن توصیف شده است؛ مرحلهای که سناریوهای مختلفی از توافق پایدار تا بازگشت به درگیری نظامی برای آن متصور است.
در این بخش آمده است: «مذاکرات اسلامآباد را میتوان نقطه آغاز یک دوره جدید از تقابل ایران و آمریکا دانست».
در بخش «خبر مرتبط» این گزارش نیز به جزئیات پیششرطهای ایران برای آغاز مذاکرات پرداخته شده و تأکید شده است که بدون تحقق آنها، گفتوگوها معنایی نخواهد داشت. بر اساس این گزارش، از جمله شروط مطرحشده، «برقراری آتشبس در لبنان» و «آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران» است. همچنین به نقل از منابع مطرح شده که ریاست تیم مذاکرهکننده ممکن است بر عهده محمدباقر قالیباف باشد.
در همین حال، علی تختروانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه، اعلام کرده است که: «طرح ۱۰ مادهای ایران» مبنای مذاکرات قرار خواهد گرفت و تأکید کرده که تهران از دیپلماسی استقبال میکند، اما نه گفتوگویی که بر پایه «اطلاعات نادرست» یا با هدف فریب شکل گرفته باشد.
در مجموع، تحلیل روزنامه خراسان بر این گزاره استوار است که آتشبس کنونی نه پایان بحران، بلکه ورود به مرحلهای پیچیدهتر است؛ مرحلهای که در آن، به تعبیر این روزنامه، «خیابان» و «دیپلماسی» در یک پیوند معنادار، معادلات را شکل میدهند.
