از «پلمب مجلس» تا هشدار سپاه؛ چرا تنش درون جریان اصولگرا بالا گرفته است؟
رویداد۲۴| اختلافات در اردوگاه اصولگرایان این روزها دیگر پشت درهای بسته باقی نمانده است. ماجرای تعطیلی صحن علنی مجلس، بهانهای شد تا بخشی از جریان تندرو حملات کمسابقهای را متوجه هیات رئیسه مجلس، محمدباقر قالیباف و حتی تصمیمات امنیتی کشور کند؛ حملاتی که واکنش تند برخی نمایندگان و چهرههای نزدیک به نهادهای امنیتی را هم در پی داشت.
در ظاهر، موضوع فقط تعطیلی چند روزه جلسات علنی مجلس است؛ اما نوع واکنشها نشان میدهد ماجرا فراتر از یک اختلاف معمول پارلمانی است. برخی نمایندگان نزدیک به جریان پایداری معتقدند مجلس عملا از نقش اصلی خود دور شده و امکان اظهار نظر و تذکر از نمایندگان گرفته شده است. در مقابل، گروهی دیگر تاکید دارند که شرایط امنیتی و ملاحظات کلان کشور ایجاب میکند برخی تصمیمات خارج از فضای جنجالی صحن گرفته شود.
دعوای اصلی بر سر چیست؟
در روزهای اخیر، انتقادهای تندی علیه تعطیلی مجلس مطرح شد. برخی نمایندگان با اشاره به جایگاه قانونی مجلس، این سوال را مطرح کردند که چگونه نهادی که باید «در رأس امور» باشد، برای روزهای طولانی از برگزاری جلسات علنی بازمیماند.
اما پاسخ جریان مقابل، بیشتر بر ملاحظات امنیتی و ضرورت مدیریت فضای سیاسی کشور متمرکز بود. در همین چارچوب، برخی اعضای کمیسیون امنیت ملی هشدار دادند که طرح برخی موضوعات در فضای عمومی میتواند به تنشآفرینی و سوءاستفاده بیرونی منجر شود. مصداق این اختلاف دیدگاه دعوای رسایی و مجتبی زارعی بود. حمید رسایی نماینده تندرو تهران با انتشار ویدیوی از خودش ضمن انتقاد به تعطیلی طولانی مجلس مدعی شد که اصلا شورای عالی امنیت مصوبهای برای تعطیلی پارلمان نداشته و قضیه کلا سیاسی کاری طیف قالیباف بوده است، درم قابل، اما مجتبی زارعی او را به سفسطه و «گرا دادن به دشمن» متهم کرد و این ماجرا نشان داد که سطح تنش لفظی در درون جریان اصولگرا تا چه اندازه بالا رفته است.
این نخستین بار نیست که اختلاف میان طیف نزدیک به قالیباف و نیروهای رادیکالتر اصولگرا علنی میشود؛ اما تفاوت این بار در آن است که موضوع تنها بر سر رقابت سیاسی یا انتخاباتی نیست. اختلاف بر سر نحوه مواجهه با شرایط حساس منطقهای، مذاکرات و شیوه اداره فضای داخلی کشور، حالا به یکی از محورهای اصلی شکاف تبدیل شده است.
نگرانی از دو قطبیسازی در شرایط حساس
همزمان با بالا گرفتن این اختلافات، برخی چهرههای سیاسی نسبت به خطر دوقطبیسازی هشدار دادهاند. آنها معتقدند بخشی از فضای سیاسی کشور دوباره به سمت همان الگوی قدیمی «تقابل دائمی» حرکت میکند؛ الگویی که هر مسئلهای را به میدان درگیری جناحی تبدیل میکند.
در همین فضا، برخی تحلیلگران نزدیک به جریان اصولگرا نیز تاکید کردهاند که کشور در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری نیازمند کاهش تنش و اجماع داخلی است. به باور آنها، تبدیل هر تصمیم امنیتی یا دیپلماتیک به موضوعی برای تسویه حساب سیاسی، میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند.
این هشدارها زمانی جدیتر شد که برخی تجمعات و تحرکات خیابانی از سوی نیروهای تندرو هم واکنشهایی را در پی داشت. حتی برخی سردار جوانی نیز ناگزیر به واکنش شد و تاکید کردکه خیابان نباید به محل رقابت جناحی تبدیل شود و اختلافات سیاسی نباید به فضای عمومی کشیده شود.
شکافی که دیگر پنهان نیست
واقعیت این است که جریان اصولگرا پس از یکدست شدن نسبی قدرت، حالا بیش از گذشته با اختلافات داخلی روبهرو شده است. زمانی رقابت اصلی میان اصولگرایان و اصلاحطلبان تعریف میشد، اما حالا بخش مهمی از تنشها در درون خود اردوگاه اصولگرایی جریان دارد؛ از اختلاف بر سر مذاکرات و سیاست خارجی گرفته تا نحوه اداره مجلس و تعامل با نهادهای بالادستی.
همین مسئله باعث شده ادبیات برخی چهرههای تندرو علیه دیگر بخشهای حاکمیت نیز تندتر شود. انتقادهایی که زمانی متوجه دولتهای اصلاحطلب یا اعتدالگرا بود، حالا متوجه نهادهایی شده که خود اصولگرایان سالها از آنها دفاع میکردند.
در چنین فضایی، نگرانی اصلی این است که ادامه این روند، شکافهای سیاسی را عمیقتر کند؛ بهویژه در شرایطی که کشور همزمان با فشارهای خارجی و مشکلات اقتصادی روبهرو است. شاید به همین دلیل است که در روزهای اخیر، هم از سوی چهرههای سیاسی و هم نهادهای امنیتی، بارها بر ضرورت حفظ انسجام داخلی و جلوگیری از تشدید تنشها تاکید شده است.
