پشت پرده شب پرتنش قشم؛ ماجرای فعال شدن پدافند چه بود و چرا ترامپ از حمله عقبنشینی کرد؟
رویداد۲۴| فعال شدن پدافند هوایی در جزیره قشم، همزمان با ادعای دونالد ترامپ درباره تعویق حمله نظامی آمریکا به ایران، فضای ملتهبی در منطقه ایجاد کرد. اگرچه مقامهای محلی در هرمزگان تاکید کردند اتفاق خاصی رخ نداده، اما همزمانی این تحولات باعث شد گمانهزنیها درباره پشتپرده شب پرتنش جنوب ایران بالا بگیرد.
شامگاه دوشنبه ویدئوهایی از فعالیت پدافند هوایی در جزیره قشم در شبکههای اجتماعی منتشر شد؛ تصاویری که خیلی زود با شایعاتی درباره احتمال حمله یا درگیری در خلیج فارس همراه شد.
در حالی که فضای مجازی پر از روایتهای ضد و نقیض بود، استانداری هرمزگان اعلام کرد: «پدافند جزیره قشم برای مقابله با ریزپرنده فعال شد و شرایط تحت کنترل است.»
خبرگزاری فارس هم به نقل از مقامهای محلی نوشت که فعال شدن پدافند صرفاً در واکنش به مشاهده ریزپرنده بوده و «هیچگونه حمله یا حادثهای در جزیره رخ نداده است.»
با این حال، ماجرا زمانی حساستر شد که تنها چند ساعت بعد، دونالد ترامپ در پیامی کمسابقه از متوقف شدن حملهای علیه ایران خبر داد.
ترامپ: حمله را فعلاً انجام نمیدهیم
رئیس جمور آمریکا بامداد سهشنبه در تروث سوشال نوشت حملهای که قرار بود علیه جمهوری اسلامی انجام شود، فعلاً متوقف شده است.
او مدعی شد امیر قطر، محمد بن سلمان و محمد بن زاید از آمریکا خواستهاند به دلیل ادامه مذاکرات، عملیات نظامی را به تعویق بیندازد.
ترامپ نوشت: «به وزیر جنگ، پیت هگست، و فرماندهان ارتش دستور دادهام حمله برنامهریزیشده فعلاً انجام نشود، اما نیروهای ما آماده هستند در صورت شکست مذاکرات، فوراً حملهای کامل و گسترده انجام دهند.»
این نخستین بار در هفتههای اخیر است که رئیسجمهور آمریکا تا این اندازه صریح از وجود یک طرح نظامی علیه ایران صحبت میکند؛ مسئلهای که باعث شد بسیاری فعال شدن پدافند قشم را بیارتباط با فضای تهدیدآمیز جدید ندانند.
نقش کشورهای عربی در توقف تنش
بخش مهم اظهارات ترامپ، اشاره مستقیم او به نقش قطر، عربستان و امارات بود. او عملاً گفت رهبران این کشورها خواهان جلوگیری از حمله شدهاند.
این موضوع از یک نگرانی جدی در کشورهای عربی خلیج فارس حکایت دارد؛ نگرانی از اینکه هرگونه درگیری میان تهران و واشنگتن، قبل از هر چیز امنیت انرژی و اقتصاد منطقه را هدف قرار دهد.
در روزهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره رایزنیهای فشرده دیپلماتیک میان کشورهای عربی و واشنگتن منتشر شده بود و حالا به نظر میرسد این تحرکات دستکم فعلاً توانسته گزینه نظامی را عقب بیندازد.
نقش پاکستان چه بود؟
در کنار تحرکات کشورهای عربی، سفر اخیر وزیر کشور پاکستان به تهران هم توجه تحلیلگران را جلب کرده است. برخی رسانهها این سفر را بخشی از تلاشهای منطقهای برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا توصیف کردهاند. به ویژه که برخی در فضای مجازی مدعی شده بودند او در این سفر دو روزه ضربالاجل دو روزه ترامپ را به تهران منتقل کرده است. گفتنی است، پاکستان در سالهای گذشته بارها تلاش کرده نقش میانجی میان تهران و بازیگران منطقهای را بازی کند و حالا هم برخی ناظران معتقدند اسلامآباد در انتقال پیامها و کاهش التهاب روزهای اخیر نقش داشته است.
ماجرای دیشب جزیره قشم، اما اهمیت ویژهای دارد زیر این جزیره به دلیل نزدیکی به تنگه هرمز، یکی از حساسترین نقاط امنیتی منطقه محسوب میشود. به همین دلیل حتی یک هشدار پدافندی محدود هم میتواند بازتابی فراتر از مرزهای ایران پیدا کند.
حالا هم اگرچه فعلاً از حمله خبری نیست و ترامپ از تعویق عملیات حرف میزند، اما لحن تهدیدآمیز او نشان میدهد منطقه هنوز از فضای بحران فاصله نگرفته است؛ بحرانی که دیشب، صدای آن در آسمان قشم شنیده شد.
هشدار جدی تهران
در پی این وضعیت، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کرد: به آمریکا و همپیمانان آن اعلام میداریم، دوباره مرتکب اشتباه راهبردی و خطای محاسباتی نشوند
سرلشکر علی عبداللهی فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در واکنش به اقدامات اخیر دشمنان در منطقه گفت: به آمریکا و همپیمانان آن اعلام میداریم، دوباره مرتکب اشتباه راهبردی و خطای محاسباتی نشوند. وی افزود: آنها باید بدانند ایران اسلامی و نیروهای مسلح آن نسبت به گذشته آمادهتر و قوی تر، دست بر ماشه هستند و هرگونه تعرض و تجاوز مجددی از سوی دشمنان سرزمین و ملت سربلند را سریع، قاطع، پرقدرت و گسترده پاسخ خواهند داد.
وی با بیان اینکه دشمنان آمریکایی صهیونیستی بارها ملت شجاع ایران و نیروهای مسلح مقتدر آن را آزمودهاند، تصریح کرد: ما با عزم و اراده الهی ثابت کردهایم که اقتدار و توانایی خود را در میدان عمل به دشمنان نشان میدهیم. وی افزود: چنانچه خطای دیگری از سوی دشمنانمان سر بزند با قدرت و توانایی به مراتب بالاتر از جنگ تحمیلی رمضان با آن برخورد خواهیم کرد و با تمام توان از حقوق ملت ایران دفاع و دست هر متجاوزی را قطع میکنیم.
