«از رویتان رد می‌شوم، دیه‌اش را می‌دهم» | ماجرای عبور خودروی عضو شورای شهر زنجان از روی پای یک پاکبان چیست؟

رویداد۲۴ | رحیم محمدزاده: بی توجهی به حقوق کارگران در ایران هر روز قله‌های تازه‌ای را در می‌نوردد. نگاه از بالا به پایین برخی مسئولان که با رأی و پول مردم به جایگاه‌های فعلی رسیده‌اند، موجب نفرت و نارضایتی در جامعه شده است. به ویژه در وضعیت کنونی که جنگ، کارگران بسیاری را بیکار کرده و روان جامعه بیش از گذشته نسبت به تضییع حقوق اولیه خود حساس است. در چنین شرایطی، یک حادثه عجیب در شهر زنجان اتفاق افتاده است.

تجمع کارگران شهرداری زنجان قرار بود مثل ده‌ها تجمع صنفی دیگر، با چند ساعت اعتراض و چند وعده مدیریتی تمام شود. کارگران چند روز بود مقابل ساختمان شهرداری و شورای شهر جمع می‌شدند و نسبت به کاهش اضافه‌کاری، وضعیت حقوق و فاصله جدی میان پاداش مدیران و دریافتی کارگران اعتراض داشتند. اما ظهر یکی از همین روزها، ماجرا ناگهان از یک اعتراض کارگری به حادثه‌ای تبدیل شد که حالا در زنجان همه درباره‌اش حرف می‌زنند: عبور خودروی یک عضو شورای شهر از روی پای کارگر معترض.

ماجرای اعتراض دردناک کارگران شهرداری زنجان چه بود؟

جمع کارگران شهرداری زنجان قرار بود مثل ده‌ها تجمع صنفی دیگر، با چند ساعت اعتراض و چند وعده مدیریتی تمام شود. کارگران چند روز بود مقابل ساختمان شهرداری و شورای شهر جمع می‌شدند و نسبت به کاهش اضافه‌کاری، وضعیت حقوق و فاصله جدی میان پاداش مدیران و دریافتی کارگران اعتراض داشتند. اما ظهر یکی از همین روزها، ماجرا ناگهان از یک اعتراض کارگری به حادثه‌ای تبدیل شد که حالا در زنجان همه درباره‌اش حرف می‌زنند: عبور خودروی یک عضو شورای شهر از روی پای کارگر معترض.

طبق روایت کارگران در گفت‌وگو با رویداد۲۴، ماجرا زمانی شروع شد که محمدکاظم مجتهدی، عضو شورای شهر زنجان، قصد خروج از پارکینگ شورا را داشت. تعدادی از کارگران اطراف خودرو جمع می‌شوند و از او می‌خواهند درباره وضعیتشان پاسخ بدهد. اعتراض اصلی آنها کاهش شدید اضافه‌کاری و اختلاف میان پاداش مدیران و کارگران بوده است. اصغر مجاری، دبیر اجرایی خانه کارگر استان زنجان، به رویداد۲۴ می‌گوید کارگران به عضو شورا گفته بودند: «شما با رأی ما عضو شورا شدید و باید حامی ما باشید.» اما به گفته او، مجتهدی که «دل پری داشته» در پاسخ گفته است: «اگر مسیر را باز نکنید از روی همه رد می‌شوم و دیه‌اش را از دولت می‌گیرم.

مجاری می‌گوید بعد از این مشاجره، خودرو از روی پای یکی از کارگران رد شده و عضو شورا بدون توجه، مسیرش را ادامه داده است. او تأکید می‌کند که کارگر آسیب‌دیده تصمیم به شکایت گرفته و این اتفاق از نظر کارگران «قابل گذشت نیست». به گفته او، انتظار داشتند عضو شورا دست‌کم از کارگر دلجویی کند، اما چنین اتفاقی رخ نداده است.

کارگر آسیب دیده: «ماشین تا نصف بدنم بالا آمد»

روایت مهدی محمدیان، کارگر آسیب دیده، جزئیات بیشتری از آنچه رخ داده ارائه می‌دهد. او به رویداد۲۴ گفته: «ما جلوی ساختمان شورای شهر به خاطر اضافه‌کار و حقوق جمع شده بودیم. آقای مجتهدی از پارکینگ بیرون آمد. بچه‌ها رفتند سمت ماشین و گفتند چرا وضعیت این‌طور است. ایشان از ماشین پایین نیامد. من جلوی ماشین ایستاده بودم. ماشین را روشن کرد و بی‌توجه حرکت کرد. همان‌طور که حرکت کرد به من زد و باز هم ادامه داد. من زمین خوردم و تا نصف بدن ماشین روی من آمد.»

محمدیان می‌گوید وقتی خودرو او را هل می‌داد، مجتهدی می‌گفت: «می‌زنم، خون‌بهایت را می‌دهم.» او می‌گوید عضو شورا حالا همه‌چیز را انکار می‌کند و مدعی است خودش زمین خورده است.

در میان کارگران، خشم فقط مربوط به این حادثه نیست. بسیاری از آنها می‌گویند هفته‌هاست نسبت به وضعیت معیشتی معترض‌اند اما کسی حاضر نشده مستقیم با آنها گفت‌وگو کند. همایونی، یکی دیگر از کارگران حاضر در تجمع هم به رویداد۲۴ می‌گوید سه روز مقابل شهرداری تجمع کرده بودند. به گفته او، بودجه جاری شهرداری ۴۰ درصد و بودجه عمرانی ۶۰ درصد تعیین شده اما سهم حقوق کارگران متناسب با افزایش مصوب شورای عالی کار بالا نرفته است. او می‌گوید: «من ده سال ۱۲۰ ساعت اضافه‌کاری می‌گرفتم، الان شده ۴۰ ساعت. می‌گویند حقوق شما با ۱۲۰ ساعت از کارمندها بیشتر می‌شود.»

او روایت می‌کند که در روز اول تجمع، شهردار تا ساعت‌ها حاضر نشده میان کارگران بیاید و روز دوم هم معاون شهردار از آنها خواسته به نمازخانه بروند تا «قانع شوند»، اما کارگران نپذیرفته‌اند و مقابل شورای شهر تجمع کرده‌اند. به گفته همایونی، زمانی که مجتهدی قصد خروج از شورا را داشته، در پاسخ به مطالبه کارگران گفته: «به من ربطی ندارد.» کارگران به او یادآوری کرده‌اند که نماینده مردم است، اما او گفته: «کار دارم، می‌روید کنار یا نه؟ با ماشین دولت می‌زنم، دیه هم می‌دهم.»

همایونی معتقد است اگر انتخابات شورا نزدیک بود، چنین برخوردی رخ نمی‌داد. او می‌گوید: «انتخابات شورا که تمدید شده، این‌ها دیگر قلدر شده‌اند. وقتی انتخابات بود که این‌طور رفتار نمی‌کردند.» بعد هم با اشاره به روزهای جنگ می‌گوید: «آن زمان که جنگ بود ما شهر را جمع می‌کردیم، مسئولین کجا بودند؟ آواربرداری را کارگرها انجام می‌دادند.»

عضو شورای شهر زنجان: الکی خودش را زمین زده بود

در مقابل این روایت‌ها، حجت الاسلام محمدکاظم مجتهدی، عضو شورای شهر زنجان و نایب رئیس شورا روایت متفاوتی ارائه می‌دهد. او در گفت و گو با رویداد۲۴ می‌گوید هنگام خروج از پارکینگ شورا ریموت در را زدم  و حدود ۲۰ نفر از کارگران وارد محوطه شده بودند. من شیشه را پایین دادم و صحبت کردیم. گفتند چرا به مشکل ما رسیدگی نمی‌کنید؟ شهردار حقوق و اضافه کار ما را کم کرده و می‌گوید شورای شهر دستور داده است. گفتند شورای شهر می‌خواهد چه کار کند؟ من پیشنهاد کردم نامه‌ای بنویسند و نماینده‌ کارگران برای پیگیری به کمیسیون مربوطه در شورا رجوع کند. برخی از کارگران هم قانع شده بودند.»

مجتهدی مدعی است هنگام خروج، حدود ۱۵ نفر جلوی ماشین شخصی او نشسته بودند و یکی از کارگران که «دیگران را تحریک می‌کرد» مقابل خودرو ایستاده و برف‌پاک‌کن ماشین را گرفته بود. او می‌گوید آرام حرکت می‌کرده و کارگر معترض هم همراه خودرو حرکت می‌کرده تا اینکه یکی از نگهبان‌ها او را کنار کشیده است. به گفته عضو شورا، فیلم‌ها نشان می‌دهد که کارگر «الکی خودش را زمین زده» و حتی آمبولانس نیز گفته اتفاق خاصی نیفتاده و همان زمان هم به بیمارستان منتقل نشده. بعد که به بیمارستان مراجعه کرده، حراست به من اطلاع داد که در بیمارستان هم گزارشی مبنی بر شکستگی ارائه نشده است.

مجتهدی همچنین می‌گوید بعداً به کارگر آسیب‌دیده گفته: «تو هنرپیشه خوبی هستی و تو را به کارگردان‌ها معرفی می‌کنم.». این عضو شورای شهر می گوید به کارگر گفته چرا از قول من گفتی «میزنمت و دیه‌ات را از جیب دولت می‌دهم؟ مگر من اصلا با تو حرف زدم؟» او مدعی است که کارگر به او گفته این جمله را از زبان دیگران شنیده است.

او در ادامه، ماجرا را به اختلافات سیاسی و مخالفان شورا نسبت می‌دهد و می‌گوید برخی افراد به دلیل مخالفت فکری با شورای شهر، در حال فضاسازی علیه او هستند و دبیر خانه کارگر یک از این افراد است.

فارغ از روایت‌های متناقض، اصل حادثه حالا به موضوعی بحث‌برانگیز در زنجان تبدیل شده است؛ حادثه‌ای که در آن، اعتراض صنفی کارگران به وضعیت معیشتی، ناگهان به برخورد مستقیم میان یک مقام شهری و کارگری معترض رسید؛ برخوردی که حالا برای بسیاری، بیشتر از هر چیز نشانه فاصله‌ای است که میان مدیران شهری و بدنه کارگری شکل گرفته است.