چمدان به دست‌ها در انتظار ویزا؛ آمریکا خیلی هم «دشمن» نیست!

تیم ملی فوتبال ایران این روزها اردویی تدارکی در ترکیه برپا کرده تا با انجام 2 بازی دوستانه، راهی آمریکا شود. البته که هنوز اماواگرها پابرجاست؛ چراکه هنوز به طور قطعی، امیر قلعه‌نویی به همراه دیگر مسئولان فدارسیون فوتبال، نمی‌دانند سفر با تمامی اعضا به آمریکا میسر است یا خیر. در روزهای گذشته به قدر کافی از ماجرای ویزا نوشته شده و حالا هم که بازیکنان گروهی پس از دیگری راهی سفارت آمریکا در ترکیه شده‌اند تا جویای وضعیت ویزای‌شان شوند. با این وجود، به غیر از بازیکنان و اعضای کادر فنی، گروهی دیگر هم چشم‌به‌راه ویزای آمریکا مانده‌اند: اعضای فدراسیون فوتبال.

مرگ بر آمریکا ولی ...

تا پیش از اردوی ترکیه، دوپارگی نظرات نزد مسئولان سیاسی - ورزشی ایران مشهود بود؛ تعداد زیادی از بدنه سیاسی به همراه وزیر ورزش با اشاره به حمله مستقیم آمریکا به ایران، حضور تیم ملی در جام جهانی را «بی‌غیرتی» توصیف می‌کردند. به نظر این جریان، از آنجا که آمریکا کشوری متخاصم است، تیم ملی در اعتراض به آنچه که در جنگ 40 روزه رخ داده، نباید لحظه‌ای به رفتن به آمریکا فکر کند. در سوی دیگر اما جریان موافق حضور دارند؛ افرادی که می‌گویند حضور تیم ملی در آمریکا می‌تواند حاوی پیام باشد و رفتن این تیم به آمریکا بهتر از نرفتن است؛ ضمن اینکه فدراسیون هم با دامن زدن به این ماجرا که ممکن است تحریم جام جهانی محرومیتی در پی داشته باشد، در زمره گروه دوم قرار گرفته و خواهان حضور تیم ملی در آمریکا هستند.

تا به اینجا وضعیت روشن است: یه گروه موافق و یک گروه مخالف هستند؛ با این حال گروه سومی هم در این بین وجود دارد که شعار «مرگ بر آمریکا» سر می‌دهند، بر متخاصم بودن این کشور واقف هستند؛ اما در عین شگفتی، چمدان بسته و منتظر ویزای آمریکا برای سفر به این کشور مانده‌اند. تعداد زیادی از همین افراد که اعضای فدراسیون فوتبال ایران را تشکیل می‌دهند، به طرق مختلف سعی در گرفتن ویزا داشته‌اند. جالب است که یکی از افراد رده‌بالای این فدراسیون پس از آنکه 2 بار درخواست ویزای آمریکایش «ریجکت» شده، برای سومین بار درخواست ویزا داده است.

در آمریکا چه خبر است؟

فدراسیون فوتبال ایران در ادوار مختلف جام جهانی، تلاش کرده همگی اعضا و در برخی موارد خانواده‌های آن‌ها را هم به تورنمنت‌های مهم این‌چنینی بفرستد. این موضوع تازگی ندارد و اوجش را می‌توان در جام جهانی قطر یافت. حالا هم رویه تغییر زیادی نکرده و ظاهرا تمایل برای سفر به سرزمین «دشمن» نزد این افراد فروکش نکرده است. برای روشن شدن بحث همین بس که فریده شجاعی، یکی از اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال، خبر داده تمامی اعضای هیئت‌رئیسه درخواست ویزا داده و منتظر مانده‌اند. اگرچه این مورد، همان‌طور که عنوان شد، پیش از این هم سابقه داشته ولی پرسش اصلی اینجاست که وقتی آمریکا نزد سیاستمداران ایرانی کشور متخاصم توصیف شده، چنین مجوزی از کجا صادر می‌شود؟

 پیش‌تر درباره میزبانی قطر، چنین مباحثی وجود نداشت؛ درست است آن روزها هم اعتراض و التهاب اجتماعی وجود داشت ولی قطر به لحاظ دیپلماتیک، در زمره دوستان ایران قرار می‌گرفت و سفر اعضای فدراسیون به این کشور را حداقل از این حیث، زیر سوال نمی‌برد. این ماجرا ولی درباره آمریکا صدق نمی‌کند. ضمن اینکه منهای اختلافات دیپلماتیک، هزینه‌ای که این سفر روی دست فدراسیون، از درخواست ویزا گرفته تا بلیت، اسکان و خوردوخوراک، بابت این افراد می‌پردازد، اصلا قابل مقایسه با قطر نیست.

چه تجربه‌ای به فوتبال ایران اضافه شده است؟

این اولین بار نیست که سفر زیاد و پرشمار اعضای فدراسیون و رئیس هیئت‌های مختلف به رقابت‌های فوتبالی با اعتراض مواجه می‌شود. پیش از این، نهادهای بازرسی وعده رسیدگی به چنین مواردی را داده بودند ولی فدراسیون با «قانونی» جلوه دادن چنین موضوعی، آن را امری طبیعی توصیف کرده بود. پیش‌تر و در هنگام برگزاری رقابت‌های جام جهانی، احسان اصولی، سخنگوی وقت فدراسیون فوتبال ایران، در واکنش به حضور پرتعداد مدیران ایرانی در جام جهانی قطر چنین گفته بود: «این اتفاق در ادوار گذشته هم مرسوم بوده است. بخشی از کاروان فدراسیون فوتبال متشکل از مدیران و مسئولانی است که در حوزه اجرایی کمک می‌کنند. این اتفاق مرسوم بوده و کاملا قانونی و منطبق بر اصول حرفه‌ای است. این موضوع در چارچوب هواداری و حضور پر رنگ کسانی است که در این حوزه اثرگذارند و موضوع جدیدی نیست».

پرسشی که این بار مثل ادوار گذشته بی‌پاسخ مانده این است که چنین مدیرانی، به غیر از هزینه‌تراشی و سیروسیاحت، چه آورده دیگری برای فوتبال ایران داشته‌اند؟ به طور مشخص از جام جهانی 2022 تا جام جهانی 2026، همین دسته از مدیران که چمدان به دست، آماده سفر بوده‌اند، چه گلی بر سر این فوتبال زده‌اند؟ آیا این فوتبال را حرفه‌ای‌تر، قوی‌تر، آبرومندانه‌تر، آکادمیک‌تر و از فساد تهی‌تر کرده‌اند؟ به هر حال، آنچه که از این روزها برمی‌آید، برجسته شدن تقابل بیشتر حرف و عمل است؛ اینکه آمریکا قرار است در شعارها «دشمن» باشد ولی ظاهرا در عمل برای خیلی‌ها چنین نیست. 

فوتبال 360