قالیباف چه گفت که آنتن را از او گرفتند؟
رویداد۲۴| آنچه دیشب در آنتن زنده و پرطمطراق شبکه خبر رخ داد، نه یک اختلال فنی ساده بود و نه یک ناهماهنگی معمولی در کنداکتور پخش؛ بلکه عریانترین تصویر از بحران «هویت ملی» در سازمان صداوسیما بود. دیشب رسانهای که با بودجه عمومی و از جیب تکتک مردم اداره میشود، در اقدامی بیسابقه و حیرتانگیز، گفتوگوی ضبطشده محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی را در میانههای بحث، ناگهان و بدون هیچ توضیحی قطع کرد تا بار دیگر ثابت کند دایره «خودیها» در این سازمان آنقدر تنگ شده که حتی برای یکی از چهرههای شاخص اصولگرایی و رئیس قوه مقننه هم جا به اندازه کافی وجود ندارد.
اما پشت پرده این کات ناگهانی چه بود؟ رئیس مجلس چه میگفت که جامجمنشینان طاقت شنیدنش را نداشتند و ترجیح دادند هزینه یک رسوایی رسانهای بزرگ را به جان بخرند، اما کلام او به گوش افکار عمومی نرسد؟
کات ناگهانی در ایستگاه افشاگری؛ قالیباف چه گفت؟
بر اساس گزارشهای موثق و اطلاعیه فوری که مرکز رسانه مجلس شورای اسلامی منتشر کرد، این گفتوگو برخلاف تصور عمومی، پخش زنده نبوده بلکه بیش از دو ساعت قبل از زمان پخش، به صورت کامل و ضبطشده تحویل مقامات صداوسیما شده بود. مصاحبه تا زمانی که به بحثهای روتین میپرداخت، مسیر عادی خود را طی میکرد؛ اما مشکل گویا وقتی آغاز شد که محمدباقر قالیباف به عنوان رئیس تیم مذاکرهکننده، وارد جزئیات حساس نحوه آزادسازی اموال بلوکهشده ایران و توافقات پشت پرده دولت سیزدهم با آمریکا شد.
طبق روایت افشا شده از بخشهای حذفشده، قالیباف در حال کالبدشکافی نحوه انتقال ۶ میلیارد دلار پول ایران از کره جنوبی به قطر برای مصارف بشردوستانه (غذا و دارو) بود. او در این بخش، با ادبیاتی صریح به نقد کسانی پرداخت که تلاش میکنند این دستاوردها یا واقعیتهای دیپلماتیک را کتمان کنند. قالیباف در جملاتی که هرگز از سیما شنیده نشد، پرسیده بود: «خریدهای قبلی این اقلام که در طول ۱۵ سال گذشته انجام میشده، از کجا بوده؟ آیا السی اینها در لندن باز میشد یا نه؟ چرا الان مهم شد و این حرفها را میزنند؟ چون نمیخواهند بپذیرند با مجوز اوفک (دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا) صادرات نفت انجام میشود. این قدرت جمهوری اسلامی است، به آن افتخار کنید و پای آن بایستید. این سند شکست آمریکاست و ما با عزت آن را انجام دادیم.».
بیشتر بخوانید: پشتپرده تعطیلی «رواق کشوردوست» | درگیری درون اردوگاه اصولگرایی به کوچه بیت رهبری رسید
اما درست در همین نقطه که رئیس مجلس داشت پشت پرده توافق خرید غلات و گندم در ازای پولهای بلوکهشده را فاش میکرد، قیچی سانسور رسانه به اصطلاح ملی کار خود را کرد و آنتن به شکل ناشیانهای قطع شد. بر اساس ارزیابی ناظران، حداقل ۲۰ دقیقه از مهمترین بخشهای این مصاحبه که حاوی نکات کلیدی دیپلماتیک و اقتصادی بود، در توقیف صداوسیما باقی ماند.
چرا حرفهای رئیس مجلس سانسور شد؟
برای درک ریشههای این برخورد حذفی، باید به جو سیاسی حاکم بر مدیریت فعلی صداوسیما نگاه کرد. جریانی که امروز بر صندلیهای تصمیمگیری جامجم تکیه زده، متمایل به رادیکالترین لایههای سیاسی است؛ جریانی که تفاهم، دیپلماسی، و عریان کردن واقعیتهای تحریم و توافق را برنمیتابد. قالیباف با بیان اینکه بخشی از تبادلات اقتصادی و آزادسازیها با سازوکارهای خاص بینالمللی و حتی فرآیندهای مرتبط با مجوزهای اوفک گره خورده است، عملاً روی روایتی دست گذاشت که خط قرمز تندروهاست.
آنها که سالهاست با شعار «تحریمها هیچ اثری ندارند» و «بدون هیچ امتیازی پولها را پس گرفتیم»، برای خود دستاوردسازی میکردند، تحمل نداشتند رئیس مجلس بیاید و واقعیت پیچیده و زمینی این مبادلات را جلوی دوربین بشکافد. صداوسیما از این عصبانی شد که چرا قالیباف حقیقت نحوه مدیریت ارزها و توافق غلات را عیان کرده است؛ چرا که این افشاگری، ویترین شعاری و یکدست آنها را به هم میریخت. به زبان ساده، جرم قالیباف این بود که روایتی واقعی و فاقد رتوشهای ایدئولوژیک از واقعیتهای اقتصادی و دیپلماتیک کشور ارائه داد.
بیشتر بخوانید: روایت عجیب یک نماینده از جلسه شعام؛ تندروها دوباره سراغ بازی با کارت استعفای پزشکیان رفتند؟
اما اوج عصبانیت انحصارطلبان جامجم از قالیباف، فقط به خاطر عیان کردن سازوکار توافقات نبود؛ بلکه به خاطر حمله بیسابقه و صریح او به خاستگاه سیاسی خود این مدیران بود. قالیباف در روزهای اخیر با ادبیاتی تند و گزنده که تا پیش از این کمتر از او شنیده شده بود، به سیم آخر زد و خطاب به تندروهای مدعی، گفت: «کسانی که در زندگیشان تا به حال یک سیلی برای این انقلاب نخوردهاند و هیچ غلطی برای این کشور نکردهاند، امروز پشت تریبونها نشستهاند و به نام دین و انقلاب، به هر کسی که کار اجرایی و واقعی میکند، تهمت خیانت و وادادگی میزنند!» این جملات آتشین، مانند پتکی بر سر جریانی فرود آمد که سالهاست با انحصار تریبونها، خود را مالک انحصاری انقلاب میداند. رئیس مجلس با این موضعگیری، خط فاصلی پررنگ میان «نیروهای واقعگرای کشور» و «کاسبان رادیکالیسم» کشید و همین موضوع، یعنی تاختن به این جریان بیکارنامه، اما پرادعا، مدیران لایه اول سیما را به این نتیجه رساند که باید هرطور شده صدای رئیس قوه مقننه را خفه کنند.
بدعت خطرناک تلویزیون «جلیلی - جبلی»
صداوسیما از یک «رسانه ملی» به «بوق جناحی یک اقلیت محدود» تبدیل شده است، اما اتفاق دیشب از یک جنبه بسیار حائز اهمیت و خطرناک است؛ این اتفاق نشان داد که پروژه خالصسازی در صداوسیما به مرحله حادی رسیده است. آنها دیگر فقط اصلاحطلبان، منتقدان، یا دگراندیشان را حذف نمیکنند؛ آنها امروز شمشیر را برای هر کسی که دقیقاً در پازل تندروی کور آنها بازی نکند، از رو بستهاند؛ حتی اگر آن فرد رئیس مجلس انقلابی باشد.
برخی از تحلیلگران سیاسی در فضای مجازی، این برخورد تند و مسدود کردن آنتن را به تغییرات اخیر در معاونت سیاسی صداوسیما و بازگشت چهرههای تندرو به این مسند مرتبط میدانند. مدیریت فعلی رسانه که منتقدان آن را «تلویزیون جلیلی - جبلی» مینامند، عملاً نشان داده که منافع سیاسی و خطکشیهای جناحی گروه خود را حتی بالاتر از مصالح عالیه نظام و شئونات قوا میداند. قطع صدای رئیس یک قوه در شرایطی که او معتقد است دارد از قدرت و عزت کشور در برابر آمریکا دفاع میکند، نشانه صریح یک «انحصارطلبی خطرناک» است.
حقوق ملت؛ قربانی بازیهای جناحی
قالیباف دیشب و در جملاتی کنایهآمیز خطاب به مدیران رسانه گفت: «به خاطر مشکلات سیاسی با من قالیباف، حقوق ملت را از بین نبرید.» این جمله، لُب کلام و جانمایه نقدی است که سالهاست به این ساختار وارد میشود. وقتی یک رسانه، تریبون رسمی کشور را ملک طلق خود و قبیله سیاسیاش میداند، به راحتی آب خوردن حق دانستن و آگاهی ملت را قربانی منافع باند خود میکند.
بیشتر بخوانید: نبرد مداحان؛ جنگ جلیلی و قالیباف زیر پرچمهای محرم
صداوسیما طبق قانون اساسی وظیفه دارد بازتابدهنده صدای قوا، نهادها و عموم مردم باشد. مرکز رسانه مجلس در اطلاعیه خود به درستی اشاره کرد که کمترین وظیفه و عرف رسانهای حکم میکرد که اگر صداوسیما اصرار بر عدم پخش بخشی از سخنان داشت، حداقل موضوع را با منبع و تولیدکننده اثر هماهنگ میکرد، نه اینکه در وسط پخش، آنتن را کور کند و شعور مخاطب را به بازی بگیرد. این رفتار غیراخلاقی و غیرحرفهای، تیر خلاصی بود بر باقیمانده اعتماد نیمبند مخاطبان به این سازمان.
رسانهای که «فرزند زمانه خویش» نیست
پیش از این نیز قالیباف گفته بود «صداوسیما باید فرزند زمانه خویش باشد»؛ اما دیشب ثابت شد که این سازمان نه تنها فرزند زمانه خود نیست، بلکه اصرار دارد در غارهای تاریک انحصار و دگماتیسم سیاسی باقی بماند. در روزگاری که شبکههای اجتماعی ظرف چند ثانیه، فیلم بخشهای سانسورشده را دست به دست میکنند و تشت رسوایی جامجم را از بام میاندازند، متوسل شدن به روشهای عهد بوقی سانسور و قیچی کردن مصاحبه، چیزی جز یک خودکشی رسانهای نیست.
صداوسیما دیشب گمان کرد با قطع صدای قالیباف، روایت او از پولهای بلوکهشده و توافقات را دفن کرده است؛ اما در حقیقت، آنچه دفن شد، باقیمانده مشروعیت رسانهای سازمانی بود که با پول مردم ارتزاق میکند، اما برای یک جریان خاص شمشیر میزند. این بدعت جدید و خطرناک، زنگ خطری جدی برای کل ساختار سیاسی و اجتماعی کشور است؛ چرا که نشان میدهد جریانی در پشت پرده جامجم ایستاده که برای حفظ منافع و روایات جعلی خود، حاضر است حتی سران قوای مملکت را هم پشت خط قرمز سانسور نگه دارد. ملت ایران شایسته رسانهای هوشمند، بیطرف و صادق هستند، نه بوقی که با هر حرف حقی، دچار لکنت و اختلال فنی تصنعی میشود!
