با نمایش اسلحه در میادین می‌خواهند دولتی‌ها را بترسانند | تجمعات باید جمع شود

رویداد۲۴ | رحیم محمدزاده ـ با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، آن هم در شرایطی که جنگ با شهادت رهبر و شماری از فرماندهان ارشد کشور آغاز شد، مناسبات سیاسی و مدیریتی کشور به‌سرعت تغییر کرد. «دیپلماسی» موقتاً به حاشیه رفت و «میدان» نقش اصلی را در اداره شرایط بحرانی برعهده گرفت. در چنین فضایی، هسته اصلی مدیریت کشور کوشید ظرفیت اجتماعی و قدرت بسیج‌کنندگی مردم را برای دفاع از کشور فعال کند؛ راهبردی که باوجود برخی کژسلیقگی‌ها در اجرا، در مقاطعی نقشی تعیین‌کننده در حفظ انسجام داخلی و تقویت روحیه عمومی داشت.

اما خیابانی که در روزهای نخست جنگ محل نمایش همبستگی ملی بود، به‌تدریج در اختیار جریان‌هایی قرار گرفت که هدف آن‌ها صرفاً حمایت از کشور یا مقابله با دشمن خارجی نبود. با آغاز دوباره تحرکات دیپلماتیک و انتشار خبرهایی درباره مذاکرات و توافق احتمالی، بخشی از تجمعات شبانه به تریبون مخالفت با مذاکره و حمله به مسئولان کشور تبدیل شد.

در این تجمعات، عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف با شعارهایی مانند «قالیباف، عراقچی، پس خون رهبرم چی؟» هدف قرار گرفتند. در مقابل وزارت امور خارجه نیز شعارهای توهین‌آمیزی علیه وزیر امور خارجه سر داده شد و در یکی از تجمعات، حاضران مسئولان مذاکره‌کننده را در صورت امضای توافق به مرگ تهدید کردند. 

این شکاف حالا به خیابان محدود نماند و به رسانه رسمی نیز سرایت کرد. شبکه خبر بدون ارائه توضیح، بخشی از مصاحبه ضبط‌شده محمدباقر قالیباف درباره مذاکرات، سازوکار آزادسازی دارایی‌های ایران و مجوزهای مربوط به صادرات نفت را پخش نکرد. 

در چنین فضایی، تجمعاتی که در ابتدا با هدف اعلام حمایت از کشور شکل گرفته بود، آرام‌آرام به محلی برای زیر سؤال بردن مذاکره‌کنندگان، متهم‌کردن مسئولان به سازش و اعمال فشار بر تصمیم‌گیران تبدیل شد. این روند اکنون با پدیده‌ای نگران‌کننده‌تر همراه شده است: نمایش سلاح گرم در اجتماعات غیرنظامی.

بیشتر بخوانید: زمان پایان تجمع‌های شبانه بعد از تشییع رهبری در حال بررسی است | دولت هیچ هزینه‌ای نکرده و تجمع‌ها کاملا مردمی و خودجوش بود

در روزهای جنگ، مشاهده نیروهای امنیتی مستقر در خودروهای زرهی در نقاط مختلف شهر به بخشی از تجربه روزمره مردم تبدیل شده بود؛ اما این وضعیت به‌تدریج وارد مرحله‌ای متفاوت شد. برخی میادین به محل آموزش تیراندازی تبدیل شدند و تصاویری از مراسم عزاداری محرم در تهران انتشار یافت که نشان می‌داد شماری از حاضران با لباس شخصی، سلاح کلاشینکف در دست دارند و آن را در میان جمعیت به نمایش می‌گذارند.

هم‌زمان، مداح مسلح مراسم می‌خواند: «از شروط رهبری، حاشا که یک دم بگذریم؛ ما و حزب‌الله لبنان تا ابد هم‌سنگریم.» شعاری که هم‌صدا با جریان‌های مخالف مذاکره و توافق است.

پرسش اصلی این است که این سلاح‌ها از کجا آمده‌اند و با مجوز کدام نهاد در اختیار افراد غیرنظامی قرار گرفته‌اند؟ آیا نهادهای نظامی و امنیتی از خطر حضور سلاح گرم در میان جمعیت و تبدیل تجمعات سیاسی و مذهبی به نمایش قدرت مسلحانه آگاه‌اند؟ نتیجه این اسلحه نمایی ها چیست؟

احمد بخشایش اردستانی، نماینده مجلس، درباره نمایش اسلحه در تجمعات خیابانی به رویداد۲۴ گفت در جریان جزئیات حضور افراد مسلح در میادین نیست، اما «ظاهر ماجرا این است که سپاه و بسیج باید پشت این برنامه‌ها باشند.»

او گفت: «تجمعات شبانه حالت فرسایشی پیدا کرده و ادامه آن در درازمدت نمی‌تواند به نفع جمهوری اسلامی باشد. در تجمعات عراقی‌ها، مردم به نفع عراقچی شعار می‌دادند و اصلاً کاری به دسته‌بندی‌های سیاسی نداشتند؛ اما همان زمان عده‌ای در ایران به عراقچی می‌گفتند تو سازشکار هستی. ابهت و عظمت ایران باعث شده آمریکا تسلیم شود، اما هنوز عده‌ای ساز مخالف می‌زنند و به‌دنبال ادامه جنگ هستند.»

اردستانی درباره حضور سلاح در این اجتماعات افزود: «اینکه در چنین تجمعاتی اسلحه دیده می‌شود، رفتار جالبی نیست. شاید هدف این است که مسئولان دولتی را بترسانند. اگر قرار است نیروهای نظامی بیایند، به‌صورت رسمی کار را دست بگیرند.»

او درباره فلسفه تجمعات خیابانی و استمرار آن‌ها در شرایط کنونی گفت: «آیا مذاکره‌کننده، قالیباف و عراقچی خائن هستند؟ این تجمعات توسط مداحان مدیریت می‌شود و به‌تدریج باید جمع شود. هرچه زمان می‌گذرد، از نفع این کار کاسته می‌شود. اگر قرار باشد در برابر اپوزیسیون ایستادگی شود، شیوه‌های دیگری برای آن وجود دارد.»

نماینده مجلس در پایان گفت: «متأسفانه از نظر معیشتی، جامعه را به سمتی برده‌ایم که انگیزه اعتراض در مردم افزایش یافته است. درعین‌حال باید از دولت پزشکیان بابت عملکردش از آغاز جنگ تاکنون تشکر کرد. دولت توانست کشور را به‌گونه‌ای اداره کند که گویی جنگی در جریان نیست.»