یک مراسم، چند روایت؛ روزنامه‌ها از وداع با رهبر چه تصویری ساختند؟

رویداد۲۴| کیوسک مطبوعات امروز شاید بیش از هر روز دیگری یکدست به نظر برسد؛ تقریباً همه روزنامه‌ها صفحه نخست خود را به مراسم وداع با رهبر اختصاص داده‌اند. اما این هم‌صدایی فقط در انتخاب سوژه است. مرور تیترها، عکس‌ها و واژه‌های انتخابی نشان می‌دهد هر روزنامه کوشیده از دل یک رویداد واحد، روایت خود را بسازد؛ از تأکید بر حضور هیأت‌های خارجی و بازتاب بین‌المللی مراسم تا برجسته کردن حضور مردم، تداوم یک مسیر سیاسی یا ابعاد احساسی این وداع.

احترام جهانی؛ کلیدواژه مشترک

اگر قرار باشد یک کلیدواژه مشترک میان بیشتر روزنامه‌های امروز پیدا کنیم، بدون تردید «احترام جهانی» است. بسیاری از روزنامه‌ها حضور هیأت‌های خارجی و مقام‌های سیاسی کشور‌های مختلف را به مهم‌ترین وجه مراسم تبدیل کرده‌اند.

همشهری با تیتر «احترام جهان به سیدشهدای ایران» که تقدسی ویژه به رهبر شهید انقلاب می‌دهد، صفحه اول خود را بست و تصویری از صف مقام‌های خارجی در کنار تابوت را به عنوان عکس اصلی انتخاب کرد.

جام‌جم نیز تقریباً همین مسیر را رفت و تیتر «جهان به احترام ایران مقاوم، ایستاد» را برگزید؛ تیتری که علاوه بر اشاره به حضور مهمانان خارجی، تلاش دارد این حضور را نشانه‌ای از جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی جمهوری اسلامی تفسیر کند.

جوان نیز با تیتر «جهان به احترام "آقا" ایستاد» همین روایت را دنبال کرده و در کنار آن مجموعه‌ای از تصاویر دیدار و ادای احترام هیأت‌های خارجی را منتشر کرده است.

در وطن امروز نیز تیتر کوتاه، اما معنادار «رهبر تمدنی» دیده می‌شود و در بالای صفحه به حضور نمایندگان بیش از ۱۰۰ کشور جهان اشاره شده است؛ انتخابی که تلاش دارد جایگاه رهبر را فراتر از مرز‌های ایران تصویر کند.

از بدرقه تا ادامه راه

اگرچه اغلب روزنامه‌ها بر خود مراسم تمرکز کرده‌اند، اما کیهان مسیر متفاوتی را برگزیده است. این روزنامه تیتر اصلی خود را «خامنه‌ای ادامه دارد هنوز» انتخاب کرده؛ عبارتی که بیش از آنکه توصیف مراسم باشد، پیامی درباره تداوم مسیر و اندیشه سیاسی پس از این مقطع است.

در کنار این تیتر، کیهان به آغاز مراسم وداع، حضور مقام‌های داخلی و خارجی و همچنین یادداشتی با عنوان «این بار حسین (ع) غریبانه تشییع نمی‌شود» پرداخته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد این روزنامه تلاش کرده مراسم را در چارچوبی فراتر از یک رویداد صرفاً خبری روایت کند.

روایت دولت؛ تأکید بر چهره ملی

روزنامه ایران که به عنوان روزنامه دولت شناخته می‌شود، از زاویه‌ای متفاوت وارد موضوع شده است. تیتر «آقای عزیز، شهید ایران» بیش از آنکه رنگ و بوی سیاسی داشته باشد، لحنی عاطفی و ملی دارد.

در عکس اصلی نیز علاوه بر فضای مراسم، حضور مسئولان ارشد کشور و هیأت‌های خارجی دیده می‌شود؛ انتخابی که نشان می‌دهد این روزنامه سعی کرده هم وجه احساسی و هم وجه رسمی مراسم را در کنار هم نمایش دهد.

اعتماد؛ خبری‌تر از دیگران

در میان صفحه‌های اول امروز، اعتماد شاید متفاوت‌ترین انتخاب را داشته باشد. این روزنامه تیتر «بدرقه جهانی» را برگزیده و برخلاف برخی روزنامه‌ها از واژه‌های ایدئولوژیک یا شعارگونه فاصله گرفته است.

عکس اصلی نیز به جای نمایش جمعیت یا قاب‌های احساسی، ورود هیأت‌های خارجی به مراسم رسمی را نشان می‌دهد. این انتخاب، روایت اعتماد را به گزارشی خبری و دیپلماتیک نزدیک‌تر کرده است.

فرهیختگان؛ مردم در قاب اصلی

در حالی که بسیاری از روزنامه‌ها هیأت‌های خارجی را در مرکز توجه قرار داده‌اند، فرهیختگان قاب متفاوتی را انتخاب کرده است. تصویر اصلی این روزنامه بر حضور مردم و مراسم تشییع متمرکز است و تیتر «مباهله ملت ایران» نیز همین رویکرد را تقویت می‌کند؛ روایتی که بیش از دیپلماسی، بر مشارکت اجتماعی و حضور مردمی تأکید دارد.

یک قاب مشترک، روایت‌های متفاوت

با وجود تفاوت در تیتر‌ها و زاویه نگاه، یک ویژگی تقریباً در همه صفحه‌های اول مشترک است؛ استفاده از تصاویر بزرگ، حذف سوژه‌های فرعی و تبدیل مراسم وداع به محور اصلی شماره امروز.

با این حال، هر روزنامه تلاش کرده از دل یک رویداد واحد، پیام متفاوتی استخراج کند. برای برخی، حضور هیأت‌های خارجی مهم‌ترین خبر است؛ برای برخی دیگر، استمرار یک مسیر سیاسی در مرکز روایت قرار دارد و گروهی نیز وجه ملی یا مردمی مراسم را برجسته کرده‌اند.