چرا ایران برای بازگشت به میز مذاکره با آمریکا عجلهای ندارد؟
رویداد۲۴ | نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: در چند روز گذشته، پس از نزدیک به دو هفته درگیری دوباره میان ایران و ایالات متحده، آسمان ایران از صدای انفجارها و حملات هوایی خالی بوده است. با این حال، مقامهای ایرانی تأکید کردهاند که با برقراری آتشبس موافقت نکردهاند و برای گفتوگوی مستقیم با آمریکا نیز عجلهای ندارند.
در عوض، مقامهای جمهوری اسلامی بر این موضوع تأکید کردهاند که ایران در موضع قدرت قرار دارد. فرماندهان نظامی از موفقیتهای خود در میدان نبرد سخن میگویند و دیپلماتها نیز ادعاهای آمریکا مبنی بر تمایل تهران برای بازگشت به مذاکرات را رد میکنند.
بیشتر بخوانید: ترامپ تصویر جنگ منتشر کرد، عمان پیام صلح آورد؛ واقعا چه خبر است؟
مواضعی که از تهران مطرح میشود، نشان میدهد رهبران ایران ظاهراً با وضعیت بلاتکلیف جنگ با آمریکا احساس راحتی میکنند. آنها معتقدند در صورت ازسرگیری درگیریها توان تحمل شرایط را دارند و در عین حال اهرمهایی برای اعمال فشار بر دونالد ترامپ در اختیار دارند. به نظر میرسد مهمترین هدف ایران، به رسمیت شناخته شدن کنترل این کشور بر تنگه هرمز باشد؛ امتیازی که ایالات متحده تاکنون حاضر به پذیرش آن نشده است.
با وجود این لحن قاطع، تحلیلگران میگویند نامشخص بودن اینکه در هر لحظه جنگ یا صلح بر منطقه حاکم خواهد بود، برای ایران نیز چالشبرانگیز است. درگیریها میتواند هر زمان دوباره آغاز شود، دستیابی به توافقی نهایی دور از دسترس به نظر میرسد و اقتصاد ایران نیز احتمالاً به دلیل ادامه بیثباتی، خسارتهای ناشی از جنگ و محاصره دریایی آمریکا بیش از پیش آسیب خواهد دید.
رمضان شریف، سخنگوی پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز یکشنبه اعلام کرد که «دشمن» ایران «در هر مرحله با شکست راهبردی روبهرو شده است.»
در مقابل، دیپلماتهای ایرانی نسبت به توقف درگیریها با احتیاط بیشتری واکنش نشان دادهاند، اما آنها نیز هیچ نشانهای از آمادگی برای مصالحه بروز ندادهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه و پس از چند روز توقف درگیریها، در یک نشست خبری گفت: «آنچه اکنون وجود دارد را نمیتوان آتشبس توصیف کرد.»
دونالد ترامپ نیز روز دوشنبه مدعی شد که ایران خواستار توقف درگیریها برای آغاز مذاکرات شده و دو طرف در حال گفتوگو هستند.
اما بقایی این ادعا را رد کرد و گفت: «در حال حاضر هیچ مذاکرهای با ایالات متحده نداریم.»
با این حال، او در گفتوگو با شبکه تلویزیونی دولتی اتریش که بخشهایی از آن بهطور گسترده در رسانههای ایران بازتاب یافت، تأیید کرد که پاکستان و قطر میانجیگری میان تهران و واشنگتن را بر عهده دارند.
بقایی همچنین جنگ آمریکا علیه ایران را «باتلاقی که خودشان ایجاد کردند» توصیف کرد.
او گفت مذاکرات ایران در حال حاضر با عمان و درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز جریان دارد؛ آبراه راهبردی انتقال نفت و گاز که ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه، عملاً آن را مسدود کرده است.
گرگوری برو، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در مؤسسه مشاوره ریسک سیاسی «اوراسیا گروپ» به نیویورک تایمز میگوید: «رهبران ایران معتقدند زمان به نفع آنهاست. آنها فکر میکنند میتوانند درد و فشار را بهتر از دونالد ترامپ تحمل کنند و در نهایت او بدون آنکه ایران امتیازی بدهد، با توافقی که مطابق خواستههای تهران باشد موافقت خواهد کرد.»
ازسرگیری اخیر درگیریها باعث جهش قیمت نفت شد و هزینه سوخت را برای مصرفکنندگان آمریکایی افزایش داد. با این حال، پس از توقف حملات میان ایران و آمریکا، قیمت نفت در روزهای اخیر بهطور محسوسی کاهش یافته است.
با این وجود، برو هشدار میدهد که ایران ممکن است در محاسبات خود زیادهروی کند.
به گفته او، برای ترامپ تشدید دوباره جنگ جذابتر از پذیرش توافقی است که کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار کند. افزون بر این، بعید است دیگر کشورها نیز پرداخت عوارض برای عبور کشتیهایشان از این آبراه را بپذیرند.
او معتقد است اگر ایران حاضر شود درباره آینده تنگه هرمز به راهحلی میانه تن دهد، هنوز امکان کاهش تنش میان دو طرف وجود دارد.
برو در پایان میگوید: «در غیر این صورت، ترامپ دوباره به حملات هوایی بازخواهد گشت؛ روشی که آشکارا شکل مورد علاقه او برای دیپلماسی است. هدف از این حملات، وادار کردن ایران به عقبنشینی خواهد بود؛ اقدامی که خسارت بیشتری به اقتصاد آسیبدیده ایران و تواناییهای نظامی باقیمانده این کشور وارد میکند.»
