ترامپ و نتانیاهو برای دور بعدی جنگ با ایران چه تصمیمی میگیرند؟ | زلنسکی این وسط چه میگوید؟
رویداد۲۴| همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن و دیدار حساس او با دونالد ترامپ، نشانههای تازهای از اختلافنظر میان آمریکا و اسرائیل درباره آینده تقابل با ایران آشکار شده است. در شرایطی که تلآویو خواهان حفظ گزینه نظامی و حتی ازسرگیری حملات است، واشنگتن همچنان نگران تبعات گسترش جنگ بر بازار جهانی انرژی، امنیت منطقه و روند مذاکرات است؛ اختلافی که میتواند مسیر بحران ایران و آمریکا را در ماههای آینده تعیین کند.
سفر بنیامین نتانیاهو به آمریکا نخستین دیدار حضوری او با دونالد ترامپ پس از جنگ اخیر ایران و آمریکا محسوب میشود؛ دیداری که به گفته خود نخستوزیر اسرائیل، «پرونده ایران» مهمترین محور آن خواهد بود. هم رسانههای آمریکایی و هم منابع اسرائیلی گزارش دادهاند که موضوع نحوه مهار ایران، آینده آتشبس شکننده و احتمال ازسرگیری عملیات نظامی در صدر مذاکرات قرار دارد.
این سفر در حالی انجام میشود که روابط ترامپ و نتانیاهو در هفتههای اخیر، برخلاف ظاهر هماهنگ دو طرف، با اختلافاتی همراه بوده است. گزارشها از گفتوگوهای پرتنش میان دو رهبر و تفاوت دیدگاه آنها درباره نحوه مدیریت بحران ایران حکایت دارد.
اختلاف واقعی؛ اسرائیل جنگ میخواهد، آمریکا مهار بحران
شاید مهمترین نشانه این اختلاف، اظهارات اخیر اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل باشد؛ اظهاراتی که از سوی رسانههای اسرائیلی از جمله کانال ۱۴ بازتاب یافت.
کاتز مدعی شده است که اسرائیل علاقهمند به ازسرگیری جنگ علیه جمهوری اسلامی و حمله به تأسیسات انرژی ایران است، اما «فعلاً آمریکا مانع این اقدام شده است.»
او همچنین گفته واشنگتن نگران آن است که در صورت حمله مجدد، ایران دامنه جنگ را به کشورهای منطقه گسترش دهد و بازار جهانی نفت وارد بحرانی تازه شود.
صرفنظر از میزان صحت این ادعاها، نفس انتشار چنین اظهاراتی از سوی وزیر دفاع اسرائیل نشان میدهد که میان دو متحد درباره زمان و دامنه اقدامات نظامی علیه ایران اجماع کاملی وجود ندارد.
در همین حال، بخش دیگری از سخنان کاتز مبنی بر اینکه جنگندههای آمریکایی از فرودگاههای اسرائیل برای حمله به خاک ایران استفاده میکنند، تاکنون از سوی منابع رسمی آمریکایی تأیید نشده و باید با احتیاط به آن نگریست.
دغدغه واشنگتن؛ جنگ منطقهای و شوک نفتی
آنچه امروز بیش از هر چیز در محاسبات آمریکا دیده میشود، جلوگیری از تبدیل درگیری محدود به یک جنگ منطقهای است.
در هفتههای گذشته مقامهای آمریکایی بارها از نگرانی نسبت به امنیت تنگه هرمز، زیرساختهای انرژی کشورهای عربی و احتمال جهش قیمت نفت سخن گفتهاند. از نگاه واشنگتن، هرگونه حمله گسترده به زیرساختهای نفت و گاز ایران میتواند واکنش متقابل تهران علیه مسیرهای صادرات انرژی یا کشورهای همسایه را به دنبال داشته باشد؛ سناریویی که نه تنها اقتصاد منطقه بلکه بازار جهانی انرژی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
به همین دلیل، اگرچه آمریکا همچنان بر حفظ فشار نظامی و سیاسی علیه ایران تأکید دارد، اما ظاهراً در مقطع فعلی از ورود به مرحلهای که کنترل آن دشوار باشد، پرهیز میکند.
حضور زلنسکی؛ پیوند دو بحران
همزمان با حضور نتانیاهو در واشنگتن، ولادیمیر زلنسکی نیز برای دیدار با ترامپ راهی آمریکا شده است. رسانههای غربی این همزمانی را اتفاقی صرف نمیدانند و معتقدند کاخ سفید تلاش دارد دو پرونده مهم سیاست خارجی خود یعنی جنگ اوکراین و بحران ایران را به صورت همزمان مدیریت کند.
در هفتههای اخیر، حملات اوکراین در حوزه دریای خزر و همچنین ادعاهای مطرحشده درباره همکاریهای نظامی ایران و روسیه، باعث شده دو پرونده بیش از گذشته به یکدیگر گره بخورند. از نگاه برخی تحلیلگران، واشنگتن اکنون ناچار است میان حمایت از اوکراین، مهار روسیه، کنترل ایران و حفظ ثبات بازار انرژی نوعی توازن برقرار کند؛ توازنی که تصمیمگیری درباره هر پرونده را پیچیدهتر کرده است.
آیا جنگ دوباره آغاز میشود؟
سؤال اصلی این است که آیا دیدار ترامپ و نتانیاهو به معنای نزدیک شدن به دور تازهای از جنگ است؟
پاسخ قطعی برای این پرسش وجود ندارد، اما مجموعه شواهد نشان میدهد دو سناریو همزمان روی میز قرار دارد؛ از یک سو اسرائیل همچنان بر حفظ گزینه نظامی و افزایش فشار بر ایران اصرار دارد و از سوی دیگر، آمریکا تلاش میکند ضمن حفظ بازدارندگی، از گسترش جنگی که میتواند اقتصاد جهانی و امنیت متحدانش را با بحران تازهای روبهرو کند، جلوگیری کند.
به همین دلیل، نتیجه دیدار ترامپ و نتانیاهو احتمالاً نه آغاز فوری یک جنگ جدید، بلکه تعیین چارچوب ماههای آینده خواهد بود؛ اینکه واشنگتن همچنان ترمز تلآویو را خواهد کشید یا در نهایت با خواسته اسرائیل برای افزایش فشار نظامی علیه ایران همراه میشود. در هر دو صورت، آینده تقابل ایران و آمریکا بیش از هر زمان دیگری به تصمیماتی گره خورده است که این روزها پشت درهای بسته کاخ سفید گرفته میشود.
