ماجرای درگیری با دانشجویان عراقی دانشگاه سمنان چیست؟
رویداد۲۴ | روزنامه اینترنتی «بغداد الیوم» بامداد امروز خبری را به نقل از خبرنگار خود در استان سمنان منتشر کرد که مدعی وقوع درگیری میان دانشجویان عراقی دانشگاه سمنان و «گروهی از ایرانیان» شده است. این رسانه مدعی شده است بامداد دوشنبه (۷ سپتامبر ۲۰۲۶) «گروهی از ایرانیان که تعداد آنها بیش از ۱۵۰ نفر بوده، به خوابگاههای دانشجویان عراقی در دانشگاه سمنان حمله کردهاند.»
بر اساس گزارش بغداد الیوم، «پلیس ایران به دانشگاه رسید، اما اقدامی علیه مهاجمان انجام نداد و هیچکدام از آنها را بازداشت نکرد و تنها تلاش کرد حمله را متوقف کند.»
خبرنگار این روزنامه که ظاهرا در محل حضور داشته همچنین مدعی شده است: «مهاجمان وارد محوطه خوابگاهها شدند و دانشجویان عراقی را بهشدت مورد ضربوشتم قرار دادند که در نتیجه آن، تعدادی از دانشجویان دچار جراحات شدید شدند. همچنین شماری دیگر همچنان در داخل خوابگاهها محاصره هستند و مهاجمان مانع خروج آنها میشوند.»
این گزارش میافزاید: «رئیس دانشگاه و مدیر ناحیه نیز به محل حادثه رسیدند، اما مهاجمان مانع ورود آنها شدند.»
بر اساس ادعای این رسانه، «هدف از این حملات، تصاحب اموال دانشجویان عراقی بوده است و مهاجمان تعدادی از وسایل شخصی آنها از جمله پول نقد، تلفن همراه و ساعت را با خود بردهاند.»
با این حال، از صبح امروز روایتهای دیگری نیز درباره این حادثه در شبکههای اجتماعی منتشر شده است. تصاویر منتشرشده در فضای مجازی شامل دستکم سه ویدئو از این اتفاق است؛ دو ویدئو از داخل ساختمان خوابگاه و توسط دانشجویان عراقی دانشگاه سمنان ضبط شده و یک ویدئو نیز از بیرون خوابگاه و میان تجمعکنندگان مقابل ساختمان منتشر شده است.
دو ویدئو که از داخل خوابگاه و احتمالا توسط دانشجویان عراقی ضبط شده و در بغداد الیوم نیز بازنشر شده است
در ویدئوی مربوط به بیرون خوابگاه، گروهی از افراد حاضر در محل شعارهایی علیه ساکنان خوابگاه سر میدهند. همزمان برخی رسانههای محلی روایتی تأییدنشده را منتشر کرده اند. بر اساس این روایت، درگیری پس از آن آغاز شده که گروهی از دانشجویان پسر ایرانی مدعی شدهاند چند تن از دانشجویان عراقی، که از آنها تحت عنوان «حشدالشعبی» یاد شده، یک دختر ایرانی را به زور به داخل خوابگاه بردهاند.
ویدئوی منتسب به تجمع ایرانی ها بیرون خوابگاه دانشجویان عراقی دانشگاه سمنان
بر اساس همین روایت غیررسمی، پس از فرار چند دانشجوی عراقی به داخل خوابگاه، گروهی از دانشجویان ایرانی مقابل محل اسکان آنان تجمع کرده و درگیری به محوطه خوابگاه کشیده شده است. ویدئوهای منتشر شده تجمع شبانه جوانان معترض در مقابل خوابگاه را نشان می دهد اما گفته می شود این تجمع صبح دیروز مقابل دانشگاه هم شکل گرفته است.
با این حال، تاکنون صحت این ادعاها بهطور مستقل تأیید نشده و ارتباط میان این ادعا و حادثه بامداد امروز نیز روشن نیست.
روایت دانشگاه سمنان از حادثه
روابط عمومی دانشگاه سمنان در اطلاعیهای که در کانال تلگرامی این دانشگاه منتشر کرده، اعلام کرد: «با توجه به اتفاقات روی داده در فضای خارج از خوابگاه خصوصی برای تعدادی از دانشجویان بینالملل، با حضور بهموقع مسئولان دانشگاه، مدیریت شهری و نیروی انتظامی، موضوع از نزدیک مورد رصد قرار گرفته و مراجع ذیصلاح در حال بررسی منشأ اتفاق و شناسایی خاطی یا خاطیان هستند.»
در این اطلاعیه تأکید شده است: «هیچ تقابل یا برخوردی بین دانشجویان ایرانی یا دانشجویان بینالملل در این فقره وجود نداشته است. روابط عمومی دانشگاه، به محض کسب اطلاعات دقیقتر، اطلاعرسانی لازم را انجام خواهد داد.»
رحمان معرفت، رئیس روابط عمومی دانشگاه سمنان، در گفتوگو با رویداد۲۴ گفت این اتفاق در فضای بیرونی یک خوابگاه خصوصی و خارج از محوطه دانشگاه رخ داده و مربوط به تعدادی از دانشجویان خارجی بوده است.
او توضیح داد: «منشأ این حادثه و درگیری برای دانشگاه نیز روشن نیست و مراجع ذیصلاح باید درباره آن توضیح بدهند. اما لازم است تأکید کنم هیچ دانشجوی ایرانی در این حادثه نقشی نداشته است.»
رئیس روابط عمومی دانشگاه سمنان افزود: «این حادثه در نیمههای شب رخ داده و دانشگاه نیز منتظر است اطلاعات دقیقتری درباره ابعاد ماجرا به دست بیاورد.»
معرفت همچنین از حضور مسئولان دانشگاه در محل حادثه خبر داد و گفت: «رئیس دانشگاه و معاونان دانشگاه در محل حضور پیدا کردند، اما مدیریت موضوع بر عهده نیروهای انتظامی بوده و نحوه عملکرد آنها نیز بر عهده مراجع ذیصلاح است.»
او تأکید کرد: «دانشگاه حامی همه دانشجویان خود است؛ چه دانشجوی ایرانی و چه دانشجوی خارجی، و قطعاً موضوع را پیگیری خواهد کرد.»
بازنشر یک روایت قدیمی با یک حادثه جدید؟
بیشتر بخوانید: ماجرای ورود نیروهای حشدالشعبی به دانشگاههای ایران چیست؟
این خبر در ساعات گذشته با کلیدواژههایی مانند «حشدالشعبی» و «درگیری ایرانیان با نیروهای حشدالشعبی» در برخی شبکههای اجتماعی و رسانهها بازنشر شده است؛ در حالی که تاکنون هیچ سندی درباره ارتباط دانشجویان حادثه سمنان با نیروهای حشدالشعبی یا هر گروه نظامی دیگری منتشر نشده است.
ماجرای سمنان اما در خلأ شکل نگرفته است. بحث درباره حضور دانشجویان عراقی، بهویژه اعضای حشدالشعبی، در دانشگاههای ایران پیش از این نیز جنجالهای زیادی ایجاد کرده بود. در تیرماه ۱۴۰۲ اعلام شد دانشگاه تهران با درخواست حشدالشعبی برای ادامه تحصیل اعضای این گروه در ایران موافقت کرده است؛ موضوعی که با واکنشهای گستردهای در فضای دانشگاهی و شبکههای اجتماعی روبهرو شد. در آن زمان حسین موسوی بخاتی، معاون تعلیم و تربیت حشدالشعبی، از توافق برای اعزام نیروهای این گروه تحت عنوان «دانشجو» به دانشگاه تهران خبر داده بود و محمد مقیمی، رئیس وقت دانشگاه تهران، نیز از این همکاری دفاع کرده بود.
این اتفاق باعث شد بخشی از جامعه دانشگاهی نسبت به ورود نیروهای وابسته به یک گروه نظامی خارجی به محیط دانشگاه واکنش نشان دهد و آن را مسئلهای فراتر از یک همکاری آموزشی بداند. برخی دانشجویان دانشگاه تهران در بیانیهای اعلام کردند حضور نیروهای نظامی «چه در لباس رزم و چه در لباس درس» را نمیپذیرند و آن را تهدیدی برای استقلال دانشگاه دانستند.
همین سابقه باعث شده هر خبر یا ادعایی درباره درگیری میان ایرانیها و دانشجویان عراقی، بهسرعت از یک حادثه اجتماعی به موضوعی سیاسی تبدیل شود. در ماجرای سمنان نیز بخشی از کاربران و رسانهها تلاش کردهاند آن را در ادامه همان مناقشه قدیمی درباره نقش گروههای عراقی در ایران تفسیر کنند.
با این وجود، انتشار چنین روایتهایی یادآور مجموعهای از اخبار و ادعاهایی است که در سالهای گذشته درباره رفتار نیروهای وابسته به گروههای عراقی در ایران یا در جریان مراسم اربعین منتشر شده بود. برخی از این گزارشها درباره آزار زنان ایرانی یا درگیریهای اجتماعی با نیروهای عراقی بازتاب گستردهای پیدا کرد و در فضای سیاسی و رسانهای ایران و عراق واکنشهای زیادی به همراه داشت.
تجربه انتشار اخبار مشابه نشان داده است که در بسیاری از موارد، پیش از روشن شدن ابعاد واقعی یک حادثه، روایتهای سیاسی و هویتی میتوانند بر فضای خبری غالب شوند. در ماجرای سمنان نیز هنوز منشأ اصلی درگیری، تعداد دقیق افراد حاضر، انگیزه مهاجمان و ارتباط احتمالی آن با ادعاهای مطرحشده در شبکههای اجتماعی مشخص نیست.
آنچه تاکنون روشن است، وقوع یک درگیری در اطراف خوابگاه دانشجویان خارجی دانشگاه سمنان است؛ اما بخش مهمی از روایتهای منتشرشده درباره انگیزه، هویت مهاجمان و ارتباط آن با مسائل سیاسی منطقه، همچنان در حد ادعا باقی مانده و نیازمند بررسی رسمی و دقیق است.
