روزنامه اطلاعات: سکوت پایتختهای منطقه، آرامش پیش از طوفان است؟
رویداد۲۴| در هفتههای اخیر، تحولات خاورمیانه بار دیگر به نقطهای حساس رسیده است؛ اما به نوشته روزنامه اطلاعات، این بار بخش مهمی از نشانههای قابل توجه نه در میدان نبرد، بلکه در سکوت پایتختهای منطقه دیده میشود.
روزنامه اطلاعات به تحولات اخیر منطقه پرداخته و نوشته است: «در هفتههای اخیر، خاورمیانه باری دیگر به نقطهی جوش بازگشته است؛ اما این بار، مهمترین «خبر» نه در میدان نبرد، که در سکوت پایتختها رقم میخورد.»
این روزنامه در ادامه با اشاره به تحولات لبنان و یمن نوشته است: «از طرفی، آتش حملات گسترده علیه حزبالله لبنان شعلهور است و از سویی دیگر، عملیات نظامی عربستان علیه حوثیهای یمن شدت گرفته است.»
در چنین شرایطی، به نوشته اطلاعات، اظهارات مقامهای آمریکایی در کنار سکوت بازیگران اصلی منطقه، پرسشهایی درباره آینده تحولات ایجاد کرده است.
این روزنامه مینویسد: «در این میان، اظهارنظرهای پرهیاهوی مقامات آمریکایی و خاموشی عجیبِ بازیگران کلیدی منطقه، این پرسش را اذهان را به خود مشغول کرده: آیا این سکوت، آرامش پیش از طوفان است یا صرفاً منشأیی برای تفسیرهای افراطی؟»
نقشهای پنهان برای رسیدن به ایران
روزنامه اطلاعات سپس به یکی از روایتهای مطرح در محافل تحلیلی اشاره کرده است؛ روایتی که سکوت کشورهای منطقه را نشانه وجود یک برنامه پنهان میداند.
بر اساس این تحلیل، اظهارات جنگطلبانه مقامهای آمریکایی ممکن است بخشی از یک عملیات فریب راهبردی باشد؛ به این معنا که ابتدا بازیگران فعلی از میدان کنار گذاشته شوند و سپس شرایط برای رویارویی مستقیم و گستردهتر با ایران فراهم شود.
این روزنامه در توضیح این دیدگاه مینویسد: «بر اساس این قرائت، هیاهوی لفظی و لفاظیهای جنگیِ مقامات آمریکایی، چیزی جز ابزار فریب راهبردی نیست؛ طرحی برای پاکسازی میدان از بازیگران فعلی تا راه برای رویارویی مستقیم و گسترده با ایران باز شود.»
در همین چارچوب، همزمانی تحولات لبنان و یمن نیز تصادفی تلقی نمیشود و پایان این دو درگیری میتواند به جای کاهش تنش، آغاز مرحلهای خطرناکتر در منطقه باشد.
آمریکا به دنبال جنگ پرهزینه نیست
اما اطلاعات در برابر این نگاه، به روایت دیگری نیز اشاره میکند که این تحلیل را بیش از حد توطئهمحور میداند.
بر اساس این دیدگاه، عامل تعیینکننده در رفتار واشنگتن نه تحولات میدان جنگ، بلکه ملاحظات داخلی آمریکا و انتخابات میاندورهای است. از این منظر، دولت آمریکا تمایل چندانی برای ورود به یک درگیری گسترده و پرهزینه ندارد و لفاظیهای آن بیشتر جنبه بازدارندگی دارد.
روزنامه اطلاعات در اینباره مینویسد: «دولت آمریکا در آستانهی انتخابات میاندورهای، کمترین تمایل را به ورود در درگیریهای پرهزینه دارد و رفتار پرهیاهویش را باید «بازدارندگی نمایشی» دانست، نه طلیعهی جنگ.»
در این روایت، سکوت کشورهای منطقه نیز نه حاصل هماهنگی پشت پرده، بلکه نتیجه احتیاط، خستگی راهبردی و ناتوانی بازیگران منطقه در رسیدن به یک سناریوی مشترک است.
مرز باریک میان تحلیل و حدس
نکته مهمی که اطلاعات در این گزارش بر آن تأکید میکند، یکسان بودن شواهد و متفاوت بودن تفسیرهاست؛ به این معنا که یک گروه از تحلیلگران همان نشانهها را دلیلی برای هماهنگی پنهان میدانند و گروه دیگر آنها را نتیجه احتیاط بازیگران منطقه تلقی میکنند.
این روزنامه مینویسد: «نکتهی ظریف، اما سرنوشتساز آن است که هر دو خوانش، برای شواهد یکسان، روایتهایی متفاوت میسازند؛ همان شواهدی که گروهی «هماهنگی» مینامند، گروه دیگر «احتیاط» میخوانند.»
به نوشته اطلاعات، همین اختلاف در تفسیرها باعث شده مرز میان تحلیل و حدس بسیار باریک شود و هر روایت نیز برای اثبات خود، بخشی از واقعیت را نادیده بگیرد.
این روزنامه در ادامه تأکید میکند: «در چنین فضایی، داوری قطعی دربارهی نیات پنهان قدرتها، فراتر از توان هر تحلیلگر منفرد است.»
هشدار درباره شکنندگی معادلات منطقه
روزنامه اطلاعات در پایان گزارش خود تأکید میکند که هنوز هیچیک از دو سناریوی مطرحشده به طور کامل اثبات یا رد نشده است و نباید صرفاً بر یک متغیر برای تحلیل آینده منطقه تکیه کرد.
این روزنامه مینویسد: «واقعیت میدان، هنوز هیچیک از دو روایت را بهطور کامل تأیید یا ابطال نکرده است و اتکای صرف بر یک عامل، از جامعیت تحلیل میکاهد.»
در نهایت، اطلاعات آنچه را بیش از هر چیز قابل مشاهده است، شکنندگی وضعیت منطقه و احتمال بالای غافلگیری میداند و بر ضرورت احتیاط در تحلیل تحولات تأکید دارد.
در پایان این گزارش آمده است: «آنچه بر همگان روشن است، شکنندگی بیسابقهی وضعیت و پتانسیل بالای غافلگیری در معادلات منطقه است؛ وضعیتی که در آن، هوشیاری بیش از پیشبینی، و سنجش بیش از شعار، راهگشاست.»
این روزنامه در پایان میپرسد: «باید دید که سکوت پایتختها، سرانجام مقدمهی کدام معادله خواهد شد؛ معادلهای که خاورمیانه سالها بهای آن را خواهد پرداخت.»
