حمله تند روزنامه خراسان به لاله مرزبان؛ اگر مرزبان بودید از کودکان میناب میگفتید نه رنج زنان
رویداد۲۴| روزنامه خراسان در مطلبی به قلم مصطفی قاسمیان، به دریافت جایزه بهترین بازیگر زن بخش «افقها» در هشتادوسومین جشنواره فیلم ونیز از سوی لاله مرزبان واکنش نشان داد و با عنوان «او مرزبان نبود!» به نقد این جایزه، فیلم «مراقب» و سخنان مرزبان پس از دریافت جایزه پرداخت.
خراسان در ابتدای این مطلب نوشته است: «شنبهشب ۲۱ شهریورماه و در جریان برگزاری مراسم اختتامیه هشتادوسومین جشنواره فیلم ونیز، جایزهای اعطا شد که در کشورمان سروصدای زیادی به راه انداخت و واکنشها به آن همچنان در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی دیده میشود.»
این روزنامه در ادامه با اشاره به دریافت جایزه بهترین بازیگر زن بخش افقها از سوی لاله مرزبان برای بازی در فیلم «مراقب» به کارگردانی محسن قرایی، پرسش اصلی خود را درباره اعتبار این بخش و جایزه مطرح کرده و نوشته است: «با این حال پرسش مهمی که کمتر به آن پرداخته شد، آن است که این فیلم و این جایزه دقیقاً در چه سطحی از اعتبار سینمایی قرار دارند؟»
خراسان: «افقها» بخش اصلی نیست
خراسان در بخش دیگری از این مطلب، با اشاره به جایگاه بخش «افقها» در جشنواره ونیز، نوشته است: «اولین نکته قابل توجه درباره این اتفاق، جایگاه فیلم سینمایی «مراقب» در جشنواره ونیز است. این فیلم برخلاف تصور رایج، در بخش اصلی این جشنواره حضور نداشت و بر سر شیر طلایی این رویداد رقابت نمیکرد، بلکه در بخش فرعی «افقها» (Horizons) به نمایش درآمد که نسبت به بخش اصلی (Main Competition) از درجه اهمیت بسیار پایینتری برخوردار است.»
این روزنامه سپس با مقایسه جایزه مرزبان با جوایز بخش اصلی جشنواره ونیز آورده است: «روشن است که جایزه لاله مرزبان با جایزه جان مالکوویچ از نظر اعتبار و وزن سینمایی قابل مقایسه نیست.»
«یک مضمون محبوب»
روزنامه خراسان در ادامه به داستان فیلم «مراقب» پرداخته و آن را دارای «نمادگرایی آشکار» دانسته است. در این بخش آمده است: «داستان فیلم «مراقب» درباره دختر جوانی است که میخواهد به ترکیه برود تا مدل شود، اما پدرش که زندانبان و البته متهم به فساد است، او و خانواده را در خانه زندانی میکند؛ روایتی که نشان از یک نمادگرایی آشکار دارد.»
خراسان همچنین با اشاره به توجه جشنوارههای بینالمللی به روایتهایی درباره زنان مستقل، نوشته است: «این توجه لزوماً به معنای کیفیت بالای این آثار نیست، بلکه بیشتر به دلیل جذابیت روایتهای کشفشده برای مخاطب غربی است.»
اشاره خراسان به «سینمای زیرزمینی»
این روزنامه در بخش دیگری از یادداشت خود با عنوان «فرامتن تولید»، به نحوه تولید فیلم «مراقب» و حضور آن در جشنواره ونیز پرداخته است.
خراسان نوشته است: «فیلم «مراقب» محصول مشترک ایران، آمریکا و آلمان که بدون رعایت قواعد نظارتی سینمای ایران برای حجاب بازیگران زن ساخته شده، در همین دسته میگنجد؛ اثری که تنها برای فیلم برداری در محیط شهری، مجوز دریافت کرده و از لحاظ تولید، محصولی متعلق به جریان سینمای زیرزمینی به شمار میآید و به همین دلیل، برای جشنواره ونیز و سایر جشنوارههای بینالمللی فیلم، از اولویت بالاتری برخوردار بوده.»
این روزنامه در عین حال تأکید کرده است که به دلیل منتشر نشدن عمومی فیلم، نمیتوان درباره کیفیت هنری آن قضاوت کرد، اما نتیجه گرفته است که جایزه مرزبان بهتنهایی نمیتواند ملاکی برای اثبات شایستگی فیلم یا بازی او باشد.
سیاست تقسیم جوایز
خراسان در ادامه، نحوه توزیع جوایز در هشتادوسومین دوره جشنواره ونیز را نیز مورد توجه قرار داده و نوشته است: «در هشتاد و سومین دوره جشنواره فیلم ونیز، مجموعاً ۱۵ جایزه بخش اصلی و افقها، به ۱۳ فیلم اعطا شد که به معنای آن است که تقریباً هر فیلم، یک جایزه برد.»
این روزنامه سپس این موضوع را نشانهای از سیاست جشنواره برای توزیع جوایز دانسته و نوشته است: «نکتهای که نشان میدهد سیاست جشنواره بار دیگر بر تقسیم جوایز برای دیده شدن هرچه بیشتر فیلمها متمرکز بوده است، نه لزوماً انتخاب بهترینها.»
کاش مرزبان بودید.
اما بخش پایانی یادداشت خراسان مستقیماً به سخنان لاله مرزبان پس از دریافت جایزه اختصاص دارد. این روزنامه با اشاره به صحبتهای او درباره «سختترین روزهای زندگی» و مشکلات زنان ایرانی برای آزادی، نوشته است: «او که در زمان بالا رفتن از سن، برای دریافت جایزه به «سختترین روزهای زندگی» اشاره کرد و از مشکلات زنان ایرانی برای آزادی گفت، طی یکی دو روز اخیر بسیار مورد انتقاد قرار گرفته که چرا وقتی قرار است از رنج، محدودیت و ایستادگی زنان ایرانی گفته شود، روایت همیشه باید از همان زاویهای باشد که برای جشنوارههای خارجی جذابتر است؟»
خراسان در ادامه آورده است: «آیا نمیشد در کنار روایت دختر جوانی که در «مراقب» میخواهد از خانه خارج شود، از دختران و پسران کودک میناب و خانوادههایی که در جنگ اخیر داغدار شدهاند نیز یاد میشد؟»
این روزنامه در پایان یادداشت خود تأکید کرده است: «مسئله این نیست که کدام روایت باید حذف شود؛ مسئله این است که تصویر زنان و رنج مردم ایران، وقتی قرار است در سطح جهانی دیده شود، نباید فقط از دریچهای روایت شود که با ذائقه و پیشفرضهای مخاطب جشنوارههای غربی سازگارتر است.»
خراسان در پایان با خطاب قرار دادن لاله مرزبان نوشته است: «کاش وقتی هنرمند ایرانی به رویداد فرهنگی خارجی میرود، به یاد داشته باشد که در کنار آزادی، از استقلال کشورش نیز بگوید و مرزبان کشورش هم باشد.»
