همه چیز درباره پرواز امارات به اسرائیل | آیا حادثه پرواز ایرعربیا تروریستی بود؟
رویداد۲۴ | پرواز فلای‌دوبی از دبی به تل‌آویو روز چهارشنبه پس از آنکه به گفته بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، یکی از خلبانان با چاقو به خلبان دیگر حمله کرد و «ظاهراً تلاش کرد هواپیما را سرنگون کند»، به سمت عربستان سعودی تغییر مسیر داد.
نتانیاهو افزود که خلبان مهاجم بازداشت شده و مقام‌های سعودی در حال بازجویی از او هستند.
خلبان مجروح با نام کاپیتان سمیت مچچار، تبعه هند معرفی شده، پس از فرود هواپیما به بیمارستان منتقل شد و بعداً نخست‌وزیر اسرائیل از او به‌عنوان «قهرمان» یاد کرد.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، این حادثه را «تلاش برای یک حمله تروریستی جهادی» توصیف کرده است.
چه اتفاقی برای پرواز افتاد؟
پرواز FZ1073 فلای‌دوبی ساعت ۰۳:۰۵ به وقت گرینویچ (۰۷:۰۵ به وقت محلی) فرودگاه بین‌المللی دبی در امارات متحده عربی را به مقصد فرودگاه بن‌گوریون اسرائیل ترک کرد.
این پرواز دست‌کم ۱۵۰ مسافر داشت و نتانیاهو گفته است «تقریباً همه» مسافران اسرائیلی بودند.
داده‌های وب‌سایت رهگیری پرواز فلایت رادار نشان می‌دهد هواپیما حدود دو ساعت و نیم پس از برخاستن، بر فراز عربستان سعودی به‌سرعت ارتفاع کم کرده و حوالی ساعت ۰۵:۲۱، در کمتر از دو دقیقه بیش از ۱۷ هزار پا، معادل بیش از ۵ هزار متر، ارتفاع از دست داده است.
چند دقیقه بعد، هواپیما کد اضطراری ۷۷۰۰ را ارسال کرد و سپس آن را به کد ۷۵۰۰ تغییر داد؛ کدی که در هوانوردی برای اعلام هواپیماربایی یا تصرف غیرقانونی هواپیما استفاده می‌شود.
در ساعت ۰۵:۴۰، هواپیما که برای مدت کوتاهی وارد حریم هوایی اردن شده بود، دوباره به سمت عربستان برگشت و پس از آن، فرود دستی خود را آغاز کرد.
کمتر از یک ساعت بعد، هواپیما دوباره کد اضطراری ۷۷۰۰ را فعال کرد.
گزارش‌های اولیه رسانه‌های محلی به نقل از مقام‌های اسرائیلی از وقوع درگیری میان دو خلبان خبر می‌داد.
اما نتانیاهو روز چهارشنبه پس از این حادثه، گزارش‌های بعدی را تأیید کرد و گفت یکی از خلبانان با چاقو به خلبان دیگر حمله کرده و سپس «ظاهراً تلاش کرده هواپیما را سرنگون کند».
او گفت یک مسافر اسرائیلی به او اطلاع داده که «هواپیما وارد حالت چرخش شده و شروع به پایین آمدن کرده است» و سپس آن مسافر و یکی از اعضای خدمه وارد کابین خلبان شده و بر «خلبانی که حمله با چاقو را انجام داده بود» غلبه کرده‌اند.
هواپیما به فرودگاه تبوک در شمال‌غرب عربستان سعودی تغییر مسیر داد و بر اساس داده‌های موقعیت مکانی، ساعت ۰۶:۵۸ در آنجا فرود آمد.
خلبان مجروح که سفارت هند در عربستان وضعیت او را پایدار اعلام کرده، بعداً به‌عنوان کاپیتان سمیت مچچار، تبعه هند، شناسایی شد.
نتانیاهو در تقدیر از مچچار، او را «یک قهرمان واقعی» خواند و گفت: «او جان ۱۷۴ نفر، از جمله شهروندان اسرائیلی و اتباع دیگر کشورها را نجات داد.»
مسافران چه گفته‌اند؟
یانیو هایون، یکی از مسافران پرواز که نتانیاهو نیز پس از حادثه با او دیدار کرد و او را قهرمان خواند، در ویدیویی که دفتر نخست‌وزیری اسرائیل منتشر کرده است، گفت او و چند مسافر دیگر تلاش می‌کردند درِ کابین خلبان را باز کنند، اما خلبان مجروح بسیار نزدیک در قرار داشت.
هایون گفت پیش از آنکه خلبان مجروح از حال برود، موفق شد در کابین را باز کند.
او گفت خلبان مهاجم داخل کابین «تلاش می‌کرد تجهیزات را از بین ببرد تا هواپیما را از کار بیندازد».
هایون سپس توضیح داد که مهاجم را از گردن گرفت و از کابین بیرون کشید و پس از آن مسافران دیگر نیز به مهار او کمک کردند.
او افزود که خودش «فرمان‌های هواپیما را کشید» و به نتانیاهو توضیح داد که به تماشای مجموعه مستند کانادایی Air Crash Investigation عادت دارد.
به گفته هایون، «هواپیما کمی بیشتر به حالت افقی برگشت» و سپس خلبان دیگری به او گفت که کنترل هواپیما را در دست خواهد گرفت.
زویکا منس، یکی دیگر از مسافران، به شبکه تلویزیونی عمومی اسرائیل، کان، گفت که او و سایر مسافران مهاجم را «با بست‌های کمربندی خودش و هدفون‌ها» بستند.
او افزود: «کودکان و خانواده‌هایی اینجا هستند که یک اتفاق بسیار آسیب‌زا را پشت سر گذاشته‌اند.»
یاسمین ابوکیسیس نیز به خبرگزاری رویترز گفت دخترش که در این پرواز حضور داشته، دیده است مردی که چاقو در دست داشته، یکی از خلبانان را روی زمین نگه داشته و همه‌جا پر از خون بوده است.
ابوکیسیس به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «هواپیما شروع به از دست دادن کنترل کرد. همه مردم فریاد می‌زدند و فکر می‌کردند قرار است بمیرند.»
او که از فرودگاه بن‌گوریون صحبت می‌کرد، گفت دخترش با او تماس گرفته و گفته صدای فریاد شنیده و یکی از خلبانان درخواست کمک می‌کرده است. به گفته او، دو خلبان دیگر کنترل هواپیما را به دست گرفتند و سایر مسافران به سمت مردی که چاقو در دست داشت رفتند.
الموگ ایتالی، یکی دیگر از مسافران، به رسانه‌ها گفت یکی از خلبانانی که هواپیما را به زمین نشاند، بریتانیایی بوده است. او گفت خلبان دیگر اروپایی بوده، اما ملیت دقیق او را اعلام نکرد.
یک مسافر زن نیز لحظه‌ای را که مسافران متوجه شدند هواپیما در حال پایین آمدن است، «بسیار پراسترس» توصیف کرد.
او به روزنامه اسرائیلی اسرائیل هیوم گفت: «فهمیدیم که خلبانان کنترل را از دست داده‌اند.»
او افزود: «اینجا افرادی هستند که لباس‌هایشان پر از خون است. حالا خوبیم و می‌خواهیم به خانه برگردیم.»
اوفیر اشپیگل که مادرش در این پرواز حضور داشت، به نشریه اماراتی نشنال گفت که برای استقبال از مادرش در فرودگاه عجله داشته است.
او گفت: «او به ما گفت صدای عجیبی از کابین خلبان شنیده و بعد هواپیما شروع به سقوط کرده است. چند مسافر وارد کابین خلبان شدند و هواپیما را نجات دادند. خدا را شکر حالش خوب است.»
واکنش‌ها تاکنون چه بوده است؟
اندکی پس از وقوع حادثه، نیروی هوایی اسرائیل و عربستان سعودی جنگنده‌های خود را به پرواز درآوردند و نتانیاهو نیز نشست‌های اضطراری برگزار کرد.
نتانیاهو بعداً این وضعیت را «یک حادثه امنیتی بسیار جدی» توصیف کرد.
او گفت نیروهای امنیتی اسرائیل «برای تضمین ادامه امنیت مسافران، در تماس نزدیک با مقام‌های ذی‌ربط هستند».
نتانیاهو افزود: «به این قهرمانان که ابتکار عمل و شجاعت فوق‌العاده‌ای از خود نشان دادند، ادای احترام می‌کنم. آنها جان بسیاری را نجات دادند و از وقوع یک فاجعه بزرگ جلوگیری کردند.»
بنیامین نتانیاهو به شبکه فاکس‌نیوز گفت «هنوز برای اظهارنظر درباره اینکه مهاجم حاضر در هواپیمای فلای‌دبی با ایران ارتباط داشته است یا نه، زود است.»
نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، نیز از اقدامات کاپیتان مچچار تقدیر کرد و در شبکه‌های اجتماعی او را قهرمان خواند.
مودی در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نوشت: «شجاعت او به نجات صدها نفر و جلوگیری از یک تراژدی بزرگ کمک کرد. هند به کاپیتان مچچار افتخار می‌کند.»
شرکت فلای‌دوبی نیز اعلام کرد که «در کابین خلبان درگیری رخ داده» و پرواز توسط «خدمه فلای‌دوبی که در حال انجام وظیفه بودند و در همان پرواز حضور داشتند» به‌طور موفقیت‌آمیز کنترل شده و هواپیما در فرودگاه تبوک به سلامت فرود آمده است.
این شرکت اعلام کرد دو هواپیمای جایگزین به تبوک اعزام شده‌اند تا مسافران و خدمه را جابه‌جا کنند و این حادثه تأثیری بر سایر پروازهای برنامه‌ریزی‌شده نداشته است.
پرواز بازگرداندن مسافران ساعت ۱۷:۴۰ به وقت محلی (۱۴:۴۰ به وقت گرینویچ) تبوک را ترک کرد و حدود ساعت ۱۸:۴۰ به وقت محلی (۱۵:۴۰ به وقت گرینویچ) به تل‌آویو رسید.
سخنگوی فلای‌دوبی افزود: «اولویت فوری ما تضمین امنیت، سلامت و رفاه مستمر همه مسافران و اعضای خدمه درگیر در این حادثه و حمایت از تحقیقات رسمی است.»
خبرگزاری رسمی امارات، وام نوشت: شیخ عبدالله بن زاید، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه امارات، با گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل، گفت‌وگو کرده و درباره وضعیت مسافران جویا شده است.
آیا حادثه تروریستی بود؟
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز گفت پس از این حادثه با نتانیاهو صحبت کرده است. او گفت به نظر می‌رسد فرد مهاجم «شاید یک تروریست» بوده باشد، هرچند احتمال وجود دلایل دیگری برای این حمله را نیز مطرح کرد.
خبر این حادثه در اسرائیل خیلی زود رنگ‌وبوی سیاسی پیدا کرده است. برخی رسانه ها مدعی اند که اعضای اپوزیسیون نتانیاهو را متهم کردند که قصد دارد از این حادثه پیش از انتخابات ماه آینده بهره‌برداری کند.
این انتقادها در حالی مطرح شد که نتانیاهو روز سه‌شنبه، یک روز پیش از حادثه، هشدار داده بود نشانه‌هایی وجود دارد که دشمنان اسرائیل در حال آماده شدن برای حمله هستند؛ هشداری که بدون ارائه جزئیات مطرح شده بود.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، که سه‌شنبه شب پس از هشدار ناگهانی نتانیاهو در جلسه امنیتی با او شرکت کرده بود، گفت: «هیچ چیزی که حتی شبیه این حادثه هواپیما باشد، در گزارش امنیتی دیشب با نخست‌وزیر وجود نداشت؛ نه مشابه آن، نه چیزی که یادآور آن باشد و نه حتی اشاره‌ای به آن.»
ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز خواستار اقدام نظامی بیشتر علیه دشمنان اسرائیل شد.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت پس از این حادثه با نتانیاهو گفت‌وگو کرده و آن را «یک داستان باورنکردنی» توصیف کرد.
