از کنسرت رایگان تا بلیت قسطی؛ چرا تصمیم همایون شجریان بحث‌برانگیز شد؟
رویداد۲۴| همایون شجریان از امشب، ۱۵ مهرماه، اجرای خود را در شیراز آغاز می‌کند و قرار است تا ۲۳ مهرماه روی صحنه باشد و پس از آن نیز در اصفهان اجرا داشته باشد. قیمت بلیت کنسرت شیراز، طبق گزارش‌های منتشرشده، از ۸۰۰ هزار تومان آغاز می‌شود و تا دو میلیون تومان می‌رسد؛ رقمی که برای بخشی از جامعه در شرایط اقتصادی فعلی، قابل پرداخت نیست. در همین راستا، اعلام شده مخاطبان این کنسرت امکان خرید اعتباری بلیت را نیز خواهند داشت.
این اقدام شاید در نگاه اول مثبت باشد؛ بالاخره کسی که توان پرداخت یکجای هزینه بلیت را ندارد، می‌تواند با پرداخت مرحله‌ای به کنسرت برود. اما مسئله اینجاست که چرا باید وضعیت معیشتی مردمی به این روز افتد که حتی برای تامین ابتدایی‌ترین نیازهایشان به اعتبار و قسط پناه برده‌اند یا حتی تفریح هم به فهرست بدهی‌های خانوار اضافه شود؟
زندگی چطور قسطی شد؟
قسطی شدن خرید‌ها دیگر محدود به کالا‌های گران‌قیمت نیست. سال‌ها پیش خرید اقساطی بیشتر برای مسکن، خودرو، لوازم خانگی یا کالا‌هایی با قیمت بالا معنا داشت؛ امروز، اما مفهوم «قسطی» به بخش‌هایی از زندگی رسیده که قرار بود ساده‌ترین و عادی‌ترین هزینه‌های یک خانواده باشند.
مردم برای خرید خوراکی‌ها، پرداخت هزینه درمان، آموزش، سفر و انواع خدمات به اعتبار نیاز دارند. در چنین شرایطی، اعلام امکان خرید قسطی بلیت کنسرت، بیش از آنکه صرفاً یک نوآوری در شیوه فروش باشد، نشانه‌ای از فلاکت جامعه است.
نقدی بر اقدام همایون شجریان
وجه دیگر این ماجرا، اما اقتصادی نیست و به رفتار و تصمیم همایون شجریان برمی‌گردد. اگر هدف از فروش اعتباری بلیت این است که مردم بیشتری بتوانند به کنسرت بیایند، چرا با کاهش قیمت بلیت این امکان را فراهم نکرده‌اند؟
طبیعی است که برگزاری کنسرت هزینه دارد. دستمزد نوازندگان، سالن، تجهیزات، تبلیغات، حمل‌ونقل، عوامل اجرایی و ده‌ها هزینه دیگر باید پرداخت شود و نمی‌توان از هنرمند انتظار داشت تمام هزینه‌های یک پروژه تجاری را شخصاً تقبل کند. اما وقتی سخن از کمک به مخاطب و حفظ ارتباط با مردم به میان می‌آید، می‌توان پرسید آیا واقعاً بهترین راه، بدهکار کردن مخاطب است؟
برای خانواده‌ای که توان پرداخت دو میلیون تومان را ندارد، اینکه بتواند این مبلغ را چند مرحله‌ای بپردازد، الزاماً به معنای ارزان شدن کنسرت نیست. فقط پرداخت هزینه را از امروز به ماه‌های آینده منتقل می‌کند.
اگر یک هنرمند واقعاً می‌خواهد بخشی از جامعه‌ای را که تحت فشار اقتصادی است همراه خود نگه دارد، می‌تواند با تخفیف مستقیم بلیت، اختصاص بخشی از ظرفیت سالن به بلیت‌های ارزان‌تر یا طراحی بلیت‌های حمایتی، اقدام موثرتری انجام دهد.
آنچه باعث می‌شود از همایون شجریان توقع داشته باشیم که به جای قسطی کردن بلیت، قیمت را کاهش دهد این است که همین یک سال پیش برای برگزاری کنسرت خیابانی و رایگان او در میدان آزادی کلی جنجال به راه افتاده بود. عدم برگزاری این برنامه حواشی بسیاری داشت که قصد ورود به آن را نداریم، اما آقای هنرمند آن زمان با ناراحتی اعلام کرده بود که تجهیزات گروه اجازه ورود به میدان آزادی را پیدا نکرده و امکان مدیریت جمعیت میلیونی وجود ندارد؛ لذا انتظار می‌رفت همایون شجریان اکنون که فرصتی فراهم شده با اعمال تخفیف در هزینه بلیت کنسرت خود – به جای قسطی کردن آن- آن تصویری که در ذهن مردم ساخته شده بود را از میان نبرد؛ تصویری هنرمندی که می‌خواست برای جمعیتی گسترده و بدون دریافت پول از مردم روی صحنه برود.
