پاسداشت 50 سال خدمت این مرد به فرهنگ ایرانی

رویداد۲۴-  این کتاب را انتشارات مینوی خرد منتشر کرده است و مراسم هم به همت همین انتشارات و انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی و دبیرخانه جشنواره بین‌المللی فارابی برگزار شد. سخنرانان نشست به درستی بر نقش بی‌مانند عزت‌اله فولادوند در ترجمه کتاب‌های مهم فلسفه سیاسی به زبان فارسی تأکید کردند. به‌ویژه کتاب «جامعه باز و دشمنان آن» نوشته کارل پوپر که به گفته مصطفی محقق داماد یکی از سخنرانان نشست، در پس راندن اندیشه‌های ایدئولوژیک چپ از فضای سیاسی سال‌های نخست دهه ٦٠، بی‌همتا بوده است یا کتاب ارزشمند «مردان اندیشه» گفت‌وگوی برایان مگی با شماری از فیلسوفان، که در آشنایی با فلسفه و فلسفه‌ورزی، کتابی ممتاز به شمار می‌آید. بحث ترجمه و اهمیت آن و به‌ویژه ترجمه هدفمند نیز به میان آمد. مجموعه کتاب‌هایی که استاد فولادوند طی حدود ٥٠‌سال به فارسی برگردانده است، مجموعه‌ای همبسته و در پیوند با همدیگر ارزیابی شد که مترجم با دیدگاهی روشن به سراغ آنها رفته و با نگاه به نیاز اندیشگی و سیاسی جامعه و البته با ادبیاتی فاخر و دلنشین به فارسی درآورده است. همه سخنرانان نشست، آشکارا بر اثرپذیری اندیشه خود از کتاب‌های ارزشمند فولادوند تأکید داشتند و به گمان من نه‌تنها آنان بلکه همه کسانی که در جامعه ما و در این چند دهه گذشته در سپهر زبان فارسی زیسته‌اند و دل‌نگرانی فلسفه و اندیشه سیاسی داشته‌اند، بی‌شک از کار و زحمت فولادوند بهره‌مند شده‌اند. ترجمه‌های فولادوند البته به‌جز هدفمندی و ادبیات فاخر، اصالت هم دارند و آدم مطمئن است متنی که دارد می‌خواند همان معنا و درونمایه متن اصلی را منتقل می‌کند و دست‌کم خود مترجم، فهمیده است که نویسنده دارد چه می‌گوید.

این نکته به‌ویژه با توجه به گرانی کتاب این سال‌ها، بسیار اهمیت دارد چرا که شوربختانه هم‌اکنون و با وضعیتی که اغلب قشر کتابخوان ما از نظر اقتصادی با آن روبه‌رو هستند به هیچ‌رو آدم مطمئن نیست که کتاب ترجمه‌ای را که می‌خرد، اصالت دارد و به درستی به فارسی درآمده است، اما نکته مهم دیگر این نشست این بود که خوشبختانه جامعه ما دارد به سویی می‌رود که قدر کسانی را بداند و به آنان ارج نهد که زندگی خود را بر پیشرفت اندیشگی و توسعه آن نهاده‌اند و این ارج‌گذاری در زمان حیات این کسان رخ دهد. یعنی یک پیوند دوسویه میان جامعه و فرهیختگان آن برقرار می‌شود که در شناسایی هر چه بیشتر بزرگانی همچون عزت‌اله فولادوند به نسل جوان ما هم اثرگذار خواهد بود. امید که این بزرگداشت‌ها و ارجنامه‌ها از بزرگان فرهنگ و اندیشه ما، بیش از پیش انجام گیرد. رخداد اندوه‌بار دوم خرداد ٩٦ البته این بود که در شامگاه این روز، خبر درگذشت یکی دیگر از مترجمان سرشناس ایرانی به نام امیر جلال‌الدین اعلم منتشر شد که از قضا کتاب «جامعه باز و دشمنان آن» را نیز به فارسی درآورده است. جلال‌الدین اعلم در ترجمه‌های خود، به فارسی‌نویسی و بهره‌گیری از واژه‌های فارسی گرایش داشت و کوشید تا بر مجموعه واژگان فارسی بیفزاید و آن را پربارتر سازد. یاد و نام این مرد بزرگ گرامی باد.