ریشه های تهمت و خشونت

ایرانی‌ها بعد از تجربه تلخ رادیکالیسمی که تحریم‌ها را ورق‌پاره می‌دانست، به فردی رأی دادند که تمام تلاش خود را کرد تا با جهان از درِ گفت‌وگو و تعامل سخن بگوید و نتیجه آن در اولین قدم، برجام بود و راهی که هنوز ادامه دارد؛ بنابراین با وجود همه نقدهایی که حتی همراهان دولت روحانی به کابینه او خصوصا در حوزه اقتصادی دارند، منش سیاسی این دولت قابل دفاع بوده و نشانه آن رأی بیست‌و‌نهم اردیبهشت مردم به او است. حال سؤال این است که چرا مخالفان این رویه، به جای نشستن پشت میزهای گفت‌وگو و طرح نظرات و دغدغه‌هایشان، دست به توهین و افترا و هجو زده‌اند؟ این همان فرهنگی است که ریشه در تاریخ دارد و حکومت قانون را نادیده می‌گیرد.
در جوامع دموکراتیک، حق آزادی بیان، محدود به موافقان یا مخالفان نیست؛ بلکه همه این حق را دارند که در مسیر قانون به نقد رفتارها و سازوکارهای سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی بپردازند؛ اما نه با ابزار توهین و نه به وسیله هجو و افترا. به نظر می‌رسد که در این بزنگاه تاریخی، بیش از هر چیز به کوشش و مداومت رسانه‌ها و خبرنگاران نیازمندیم تا فرهنگ نقد را در برابر فرهنگ تخریب و توهین، اولویت ببخشند. در این مسیر، نگاهی به دستاورد و مسیری که دولت اصلاحات طی کرد و از نظر تاریخی برای ما تجربه‌ای معاصر است، می‌تواند راهگشا باشد. رئیس دولت اصلاحات بود که در مقابل گفتمان جهانی برخورد تمدن‌ها، گفت‌وگوی تمدن‌ها را مطرح کرد و در دنیا، ایران به عنوان کشوری شناخته شد که رئیس‌جمهورش از گفت‌وگو و تعامل سخن می‌گوید؛ نه از جنگ و تهمت و برخورد. ما نیازمند ادامه چنین راهی هستیم و آموختن، آموختن مداومِ فرهنگ مدارا و گفت‌وگو؛ تا‌جایی‌که بتوانیم در برابر آن فرهنگ برخاسته از تاریخچه خشن‌مان، بایستیم و طرحی نو دراندازیم.