شکاف تاریخی تورم و نرخ بهره؛ آیا بورس مقصد بعدی نقدینگی است؟
رویداد۲۴| گزارش «دنیای اقتصاد» با عنوان «استارت رشد فرا تورمی بورس؟» به بررسی رابطه نرخ بهره و بازار سهام در اقتصاد ایران پرداخته و تأکید میکند که این رابطه معکوس همواره یکی از عوامل تعیینکننده رفتار سرمایهگذاران بوده است.
در بخشی از این گزارش آمده است: «ارتباط معکوس نرخ بهره و بازار سهام همواره مورد توجه اهالی بورس واقع شده است.» بر اساس این تحلیل، پس از سال ۹۹ و رشد شدید نرخ بهره، بازار سهام در مقاطعی با کاهش جذابیت مواجه شده و در برخی دورهها فاصله نرخ اوراق اخزا و تورم به نزدیکی صفر رسیده است.
این گزارش میافزاید: «رکود بورس طی پنج سال اخیر گواه این موضوع است که رشد نرخ بهره حقیقی میتواند بازار سهام را به انزوا بکشاند.» با این حال، طی بیش از یک سال اخیر شرایط متفاوت شده و با وجود عبور نرخ بازدهی اوراق از مرز ۴۰ درصد، تورم نقطهبهنقطه با شتاب بیشتری افزایش یافته است.
در نتیجه این روند، نرخ بهره حقیقی به سطحی بیسابقه رسیده است؛ بهطوریکه در گزارش آمده است: «نرخ بهره حقیقی به محدوده منفی ۲۸ درصد رسیده؛ سطحی که در حافظه تاریخی اقتصاد ایران کمسابقه به نظر میرسد.»
همزمان، وضعیت بازار سهام نیز نشاندهنده عقبماندگی قابل توجه است. در این گزارش تأکید شده است: «شاخص حقیقی بورس به کف ۷ساله نزدیک شده است.» همین موضوع باعث شده تحلیلگران درباره احتمال تغییر روند در بازار سهام و آغاز یک دوره جدید از رشد فراتورمی بورس پرسشهایی را مطرح کنند.
این گزارش همچنین به سه دوره متفاوت در رابطه میان نرخ بهره و بورس طی ۱۰ سال اخیر اشاره کرده و معتقد است هر بار تغییر در نرخ بهره حقیقی، مسیر جریان نقدینگی را میان بازار پول و بازار داراییها تغییر داده است.
در جمعبندی این تحلیل آمده است که شکاف فعلی میان تورم و نرخ بهره میتواند یکی از مهمترین سیگنالهای اقتصادی برای بازار سرمایه باشد، هرچند تحقق یک رونق پایدار در بورس به متغیرهایی مانند ریسکهای سیستماتیک، سیاستگذاری اقتصادی و وضعیت صنایع نیز وابسته است.
