بازگشت «شوالیه مکار» به سیاست ایتالیا
رویداد۲۴-به جدیدترین بازگشت سیلویو برلوسکنی به عرصه سیاست ایتالیا چگونه و با کدامین چشم میتوان نگاه کرد؟ اگر او دوباره نخستوزیر این کشور نشود (که شاید هم بشود!) میتواند ثبات را به این کشور محتاج آرامش و مهد تحرکات ضد دولتی برگرداند.هر جور عیبی را میتوان روی «او» گذاشت. از ارتکاب تخلفهای گسترده مالیاتی گرفته تا ممنوعیت حضور در پستهای دولتی و مشارکت در انواع جنجالها و بدتر از همه پیری که میتواند آفت هر سیاستمداری باشد که در هرم سیاست کشورش در پی پستهای محتاج نیروی جسمانی و سلامت نفس است، با این حال این غول پرخدشه 81 ساله از حالا مهیای انتخابات ماه مارس (اسفند) ایتالیا میشود و طوری در فضای سیاسی این کشور مانور میدهد که انگار 40سال جوانتر است.
در نقش مکرون
امانوئل مکرون رئیس جمهوری بیش از حد جوان فرانسه متهم است که دراوج ناپختگی زمامدار «الیزه»ای شده است که سالها میزبان غولهای پختهای مثل میتران، ژیسکار دستن، شیراک و پیش از همه آنها «دوگل» بود اما جوانترها اصلاً نمیدانند برلوسکنی سه دهه قبل از کار ظاهراً نوین مکرون، کارهای او را کهنه کرده و بهجوان اول صحنه سیاست ایتالیا تبدیل شده است و سپس در ایام میانسالی و در بدو ورود به سالهای پیری سرانجام به درجه نخستوزیری که در سلسله مراتب سیاست ایتالیا بالاتر از رئیس جمهوری و مقام اول اجرایی کشور است، ارتقا یافته بود. اگر مکرون «بچه سیاستمداری» است که از آبشخور فرانسوا اولاند تغذیه کرده، برلوسکنی دو دهه و نیم پیش از وی وارد کارهای تجاری و بورس و سپس سازمانهای بزرگ رسانهای شده و نامش را بهصورت یک قطب اجتماعی مطرح کرده بود.
اشتباه پشت اشتباه
هرگاه برلوسکنی وارد صحنه سیاست ایتالیا و انتخابات این کشور میشود، عده زیادی او را نقد کرده و هیچ جور شانس پیروزی برای وی قائل نمیشوند. اما اشتباه میکنند و این مرد پرحیله که حتی دشمنانش او را «مرد پیر بازگشت» نامیدهاند، هر بار موفق میشود و یک کار دیگر را در اوج به دست میگیرد. با این حال وقتی پرونده به اثبات رسیده تخلف مالیاتی در سال 2012 مثل یک سیلی سنگین روی صورت برلوسکنی نشست، بهنظر میرسید، میخ آخر روی تابوت سیاسی مردی کوبیده شده باشد که دستهگلهای اسفبار در زندگی سراسر جنجالیاش به آب نداده بود. در آن زمان وی نه نخستوزیر ایتالیا بلکه عضو مجلس سنای این کشور بود و کارشناسان گفتند او یک مهره سوخته و سیاست پیشه تمام شده است و فقط آبروی نداشتهاش را هر روز بیشتر به معرض حراج میگذارد. اما آنها هم اشتباه میکردند و جدیدترین بازگشت برلوسکنی به صحنه سیاست کجومعوج ایتالیا در حالی که وی همین 18 ماه پیش یک عمل جراحی قلب باز را پشت سر نهاده، جدیدترین نشانه این برآوردهای غلط است. مردی که شوالیه نامیده شده، با این سن بالا یک بار دیگر روی اسب مراد نشسته و در حال تشکیل ائتلافهای ظاهراً غیرممکن و البته القای این وعده به خیل مردم ایتالیا است که اگر او را یک بار دیگر برگزینند، آنها را به دامان خوشبختی تازهای سوق خواهد داد. نظرسنجیها حاکی از آن است که برلوسکنی و همراهانش بیشترین آرا را در انتخابات عمومی بهار آینده بهدست خواهند آورد و با اینکه به احتمال قوی برتری آرایشان برای تشکیل فوری دولت کفاف نخواهد داد اما در مرحله بعدی بهسوی چنان هدفی به حرکت در خواهند آمد.
انواع سدها و محدودیتها
پیروزی احتمالی وی بدون محدودیتها و سدهای بلند پیشرو نخواهد بود. برلوسکنی به سبب فرارهای مالیاتی هولناکش تا نوامبر سال 2019 حق تصدی هیچ پست سیاسیای را ندارد و او البته نسبت به این حکم فرجام خواهی کرده اما احتمال پذیرش آن زیاد نیست و در نتیجه شاید برلوسکنی در روزهای آخر قبل از انتخابات بپذیرد، جاده صاف کن یک نخستوزیر دیگر شود با این شرط که آن مقام کمک کند وی در آینده نزدیک به این پست بازگردد. به این خاطر است که پییر آنجلو ایسرنیا، پروفسور علوم سیاسی در دانشگاه شهر سیهنا ایتالیا گفته است: «برلوسکنی اینبار پادشاه نخواهد بود بلکه به صورت یک شاه ساز به میدان میآید.»
حزب سرپا شده
حتی حزب برلوسکنی هم در سالهای دور و اجباری وی از صحنه فعالیتهای سیاسی، آب رفته و ناتوان شده است. درست است که برلوسکنی حزبش را هم قدری سرپا ساخته، اما برای «فروزا ایتالیا» چیزی بیشتر از 16درصد آرا در انتخابات پیش رو متصور نیست و هر برد قاطعتری نیز در خوشبینانهترین نگاه با درصدی فراتر از 18 درصد همراه نخواهد شد. البته شرایط برای برلوسکنی آنقدرها هم بدتر نیست زیرا اگر خودش پیشینهای سیاه و نامی مخدوش و طبعی رسوا شده دارد، حیطه در بر دارنده رقبای او و ظرف توانایی آنها از گذشته هم اندکتر شده و سیلویو با حریفانی رقابت دارد که هیچ امتیاز ویژهای ندارند.
جسدی دور از خاک انداز!
اینکه بهرغم پایین آمدن آرای الکترال و امتیازات ویژه حکومتی، برلوسکنی وی هنوز از شانسداران عمده پیروزی در انتخابات اسفندماه به شمار میآید، خبر از هوشیاری سیاسی وی در عین مشکلات متعددش میدهد. چند سالی تصور میشد متئورنزی نخستوزیر سالهای اخیر ایتالیا و عضو پیشین جناح چپ میانه بهگونهای حکومت خواهد کرد که باقیمانده جسد سیاسی برلوسکنی را با خاکانداز در سطل آشغال تاریخ بریزد اما رنزی بعد از شکست سال 2016 که اعتبار او را بر باد داد، قدمهای آشکاری به سمت عقب برداشته و در حال چینش مجدد نیروهایی است که فقط در ظاهر توانمند هستند
و در باطن مثل وی لت و پار شدهاند. پائولو فلترین صاحب درجه دکترای سیاسی از دانشگاه مرکزی شهر تریسته ایتالیا که حالا در همین مکان برای جوانترها تدریس میکند، میگوید: «رنزی – قادر به برقراری ائتلافهای ماندگار نیست حال آنکه این از تخصصهای سیلویو است، بواقع رنزی با بجا گذاشتن یک خلأ قدرت هولناک باعث به قدرت رسیدن مجدد برلوسکنی شد.» روی کاغذ و در ظاهر امر حزب دموکراتیک با رهبری رنزی هنوز صاحب آرای بیشتری در قیاس با «فوزا ایتالیا» است و میزان آرای آن به 23درصد میرسد و براساس همین ظواهر حزب بشدت مخالف دولت «جنبش 5 ستاره» در صدر حزبهای شانسدار قرار دارد اما این فقط ظاهر امر و صدور رأی براساس دادههای تحقیقاتی و حرفهای مردم است که معمولاً نمیتوان اعتبار و ماندگاری چندانی را برای آن قائل شد. آنچه «فورزا ایتالیا»ی برلوسکنی را حتی از این دو حزب پیشتاز جلو میاندازد، مهارت ذاتی وی در قرارومدارهای سیاسی و لابیهای هنرمندانه است. بواقع حزب رنزی نه دوست و شریک خاصی در این انتخابات دارد و نه افرادی که حاضر باشند بنابر بعضی مصلحتها در کوتاه مدت جناح وی را تقویت کنند.
صف طولانی مقابل دفتر شلوغ
این در حالی است که ائتلافکنندگان محتمل با برلوسکنی یک صف طولانی را مقابل دفتر کاری دوباره شلوغ شده وی به راه انداختهاند. پییر لویبجی باتیسما، تحلیلگر امور سیاسی در روزنامه پرشمارگان کوریره دلاسرا میگوید: «جنبش تازه و بیداری محسوس و مجدد احزاب راست میانه برای من تعجبآور نیست و آنچه مرا تکان داده بیکفایتی خیرهکننده رقبای اوست که با دست خود کاری کردهاند که یک مرده سیاسی زنده شود. شاید برای ایتالیاییها هم عجیب باشد که دفعات احیای این مرده از حد گذشته است اما این بیشتر از به قدرت رسیدن دونالد ترامپ فاقد شعور سیاسی در کاخ سفید تعجبآور نیست. باور من این است که یک سیاستمدار قدرتمند ممکن است از مقابل چشمها دور شود اما جایگاه و وجهه او و حزبش از بین نخواهد رفت و بازیابی در هر زمانی برای آنها امکانپذیر است.
از متوسط تا کوچکها
دیر زمانی قدرت و نفوذ برلوسکنی در طبقه معمولی و متوسطی در ایتالیا جستوجو میشد که به هر سو میرفتند بهتر از وی برای حمایت از خود و بازشدن راه معیشت اقتصادیشان نمییافتند اما امروز بخشی از قدرت عجیب دوباره حاصل آمده برلوسکونی در شهرهای کوچک و حتی روستاهای ایتالیا و در صنایع غیرعمده در این کشور ریشه دارد که امیدوار است با روی کار آمدن او
و شدت گرفتن کمکهای دولتی به خود دروازههای معاملات پرسودتری را به روی خود بگشاید و هر چقدر هم رقبای او در هفتههای اخیر در گوش مردم زمزمه کردهاند که برلوسکونی استاد در فراموش کردن وعدههای اقتصادی به طبقات فرودست و بالا آوردن منابع درآمد شرکتهای بزرگ و سطح بالا است مردم ایتالیا طی سالهای اخیر از رقبای برلوسکنی آنقدر ضربه خوردهاند که آن دیو مخدوش و شوالیه مکار برایشان تبدیل به یک فرشته نجات شده است.
