حسین بشیریه: هدف «احیا» چارهاندیشی در پرتوگذاری در تاریخ دانش سیاست است
رویداد۲۴-در یازدهمین همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران، با حضور اساتید این حوزه (سریعالقلم، فیرحی، معینی علم داری ، افتخاری و احمدی) از کتاب «احیای علوم سیاسی» حسین بشیریه رونمایی شد. به همین مناسبت بشیریه با صدور پیامی به این انجمن اظهار کرد: انگیزه اصلی نگارنده در نگارش کتاب «احیای علوم سیاسی»، بیان احساس ناکامی خودم از صرف عمر از دسترفته در مطالعات پراکنده و بیهدف و جسته و گریختهای بوده است که در طی چهار دهه گذشته انجام دادهام. به سخن دیگر، هدف اصلی بازبینی کارنامه خودم بوده است. شاید همه رشتههای علمی گاهی نیازمند بازبینی و بازنگری در دستاوردهای خود باشند، بهویژه رشتههایی مانند سیاست که شالوده شکسته و ازهمگسیخته و فاقد پیوند با زندگی واقعی شدهاند.
وی یادآور شد:نکته اصلی مورد نظر در کتاب «احیای علوم سیاسی» این است که، بهگمان نگارنده در دوران اخیر علم سیاست در همه جا دچار اضمحلال و فروپاشی و پراکندگی گشته و بخشهای ماهوی و اساسی و عمدهای از پیکر آن کنده شده است، بهنحوی که تنها لاشه نحیف و از هم پاشیده و مرده و مثلهشدهای از آن بهجای مانده است، تا جایی که بود و نبودش به شکل فعلی برای جامعه و دولت و مردم فرقی نمیکند.
بشیریه خاطرنشان کرد: با تبدیل سیاست به علمی تجربی و اثباتی، رسالت و سرشت راستین حکمت سیاسی مسخ شده و پیوند ذاتی و درونی آن با زندگی عمومی و با حوزههای دیگری از دانش که ذاتا اجزاء و ابزارهای آن بودهاند (از جمله اقتصاد و مدیریت و حقوق) از دست رفته است. با هجوم روشها و علایق علوم عینی و طبیعی حکمت سیاسی که گوهری کاملا متفاوت دارد از میدان بهدر شده است، بهنحوی که دانش سیاست کلا از حوزه علایق سیاسی و سیاست جدا افتاده و سخن گفتن از غایات و اهداف و آرمانهای اساسی زندگی عمومی و شیوههای دستیابی به آنها، خاماندیشانه و غیرعلمی به شمار میآید، و در مقابل وظیفه دانش سیاست تنها توصیف و توضیح واقعیات موجود و حتی نامطلوب تلقی میشود و هرگونه تامل درباره آینده و وضعی دگرگون، سخنی مهمل و بیهوده به شمار میرود.
این استاد دانشگاه در ادامه این پیام یادآور شد: بدینسان حکمت سیاسی و دانش سیاست که ذاتا معطوف به آینده و تدبیر و تغییر و اصلاح و حل مسائل و تشخیص و علاج و درمان بیماریهای اجتماعی و عمومی بهویژه نارواییها و ستمکاریها و بیدادگریها بوده است، به دانشی بیتفاوت و خنثی و منفعل و بیهدف بدل شده است. در نتیجه همین فرایند، با علمی و اثباتیشدن دانش سیاست، رابطه ذاتی آن دانش با اخلاق و اقتصاد و حقوق هم، به عنوان ابزارهای تحقق مجموعه اهداف حکمت سیاسی از جمله عدالت و سعادت و بهزیستی و رفاهگستری، گسیخته و یا کلا پایمال شده است. هدف کتاب «احیا»، چارهاندیشی درباره چنین مسائل عمدهای در پرتوگذاری در تاریخ دانش سیاست است. بر این اساس، به گمان نگارنده در پرتو چنان غایات و اهدافی، علوم سیاسی نیازمند درانداختن طرحی نو است.
