توانمندسازی مهمتر از افزایش مستمری است
رویداد۲۴-به گفته رییس سازمان بهزیستی کشور مهمترین اقدامی که توسط دولت در سال 96 برای مددجویان سازمان بهزیستی صورت گرفته، افزایش مستمری آنهاست به طوری که در گذشته به خانوادههای یک نفره 53 هزار تومان پرداخت می شده و از شروع سال این رقم را به 148 هزار تومان رسانده شده است. همینطور خانوادههای دو و سه نفره هم به این میزان مستمریشان افزایش پیدا کرده است.یاسمن صادق شیرازی
پیش از اینکه «انوشیروان محسنی بندپی» ریاست سازمان بهزیستی را برعهده بگیرد نمایندگی 3 دوره از مجلس را در کارنامه کاریاش جای داده است. به همین علت است که او حالا برای پیگیری وضعیت لایحه حمایت از معلولان و کودکان که بیش از یک دهه همچنان در پیچ و خم تصویب مجلس شورای اسلامی مانده، بیشترین زمانش را در بهارستان میگذراند به طوری که حتی هفتهای چند بار برای پیگیری مطالبات مددجویان با نمایندگان مجلس به گفت وگو مینشیند. دو سال پیش بود که ریاست سازمان بهزیستی به محسنی بندپی واگذار شد. با اینکه مدت کوتاهی از ریاست او میگذرد اما افزایش بیسابقه مستمری مددجویان و تسریع در روند تصویب لایحه حمایت از معلولان از تحولات زمان ریاست او به شمار میرود. گفتوگوی ما با رئیس سازمان بهزیستی را میخوانید:
دو سال است که شما ریاست سازمان بهزیستی را برعهده دارید، وضعیت فعلی بهزیستی و مددجوها را چطور ارزیابی میکنید؟
مهمترین اقدامی که توسط دولت در سال 96 برای مددجویان سازمان بهزیستی صورت گرفت، افزایش مستمری آنها بود. به طوری که ما در گذشته به خانوادههای یک نفره 53 هزار تومان پرداخت میکردیم و از شروع سال این رقم را به 148 هزار تومان رساندهایم. همینطور خانوادههای دو و سه نفره هم به این میزان مستمریشان افزایش پیدا کرده است. بنابراین مهمترین و اصلیترین اقدامی که در سال جدید برای جامعه بهزیستی انجام شده افزایش 3.4 دهم درصدی مستمری است. دولت در این زمینه کمک ویژهای به ما کرده، به طوری که قرار شده این افزایش مستمری در سال آینده به رشد 10 درصدی برسد.
با وجود این افزایشها هنوز تعداد زیادی از مددجویان به علت تورم و مشکلات اقتصادی با مشکلات مالی مواجه هستند. چه اقدامات دیگری در حوزه توانمندسازی و کمک به وضعیت معیشتی مددجویان سازمان بهزیستی بویژه معلولان انجام شده است؟
افزایش مستمری مددجویان هدف غایی ما نیست. یکی از اهداف دیگری که دنبال میکنیم توانمندسازی مددجویان بویژه معلولان است. از هر مددجویی که استعداد و ظرفیت یادگرفتن مهارتهای مختلف و توان کار در آن زمینه را داشته باشد حمایت میکنیم. پرداخت 2 ساله مستمری و حمایت به صورت ارائه وام با بهره کم از اقداماتی است که برای توانمندسازی این افراد انجام میدهیم. به طور مثال به زن سرپرست خانواری که 3 فرزند دارد تنها نمیتوانیم 320 هزار تومان پرداخت کنیم بلکه باید حمایتهای بیشتری را برای او در نظر بگیریم. همچنین بر اساس لایحه حمایت از معلولان قرار شده به معلولان و مددجویانی که قدرت کار ندارند حداقل حقوق قانون کار پرداخت شود. بر همین اساس تفاهمنامهای هم با سازمان فنی و حرفهای کشور منعقد کردهایم. در همین راستا زمینه فروش را برای محصولات تولیدی مددجویان با ایجاد گروههای تأمین مالی خرد، همیار و خودیار فراهم کردهایم. بهطور کلی راهبرد ما توانمندسازی مددجوها است چون نمیخواهیم آنها تا آخر عمرشان صدقه بگیر ما باشند.
با وجود این برنامهها تا به حال چند نفراز مددجویان توانمند شده و توانستهاند از چرخه بهزیستی خارج شوند؟
در سال 95 در حوزه اجتماعی توانستهایم حدود 17درصد مددجوها را توانمند کنیم. به طور تقریبی 17درصد از 170 هزار خانوار تحت پوشش سازمان، امسال به مرحله توانمندی رسیدهاند و از چرخه بهزیستی خارج شدهاند.
چند نفراز معلولان و مددجویان در حال حاضر پشت نوبت دریافت خدمات بهزیستی و توانبخشی هستند؟ اگر بودجهای که قرار شده از محل حذف یارانه پردرآمدها برای ورود پشت نوبتیها به سازمان داده شود چه تعداد از این افراد تحت پوشش سازمان قرار میگیرند؟
هنوز رقم این بودجه به ما اعلام نشده است، درصورتی که بودجه تخصیص داده شده برای تأمین مستمری این تعداد کافی باشد همه پشت نوبتیها تحت پوشش قرار خواهند گرفت. در حال حاضر دو نوع پشت نوبتی در سازمان وجود دارد. نوع اول افراد معلول و نوع دوم مددجویان حوزه اجتماعی هستند. در سامانه ما حدود 150 هزار معلول و در حوزه اجتماعی 55 هزار نفر ثبتنام کردهاند. در حوزه اجتماعی با توانمندسازی 17 درصدی که هر ساله انجام میدهیم تعدادی را جایگزین میکنیم. این در حالی است که ما در حوزه معلولیت قادر به انجام این کار نیستیم، به طوری که حتی نمیتوانیم 2 درصد از معلولان پشت نوبتی را هم تحت پوشش قرار دهیم. براساس قانون و بودجه پیشنهادی دولت در زمینه کاهش فقر و بر اساس تکلیف قانون ششم توسعه باید بودجهای از محل حذف یارانه به سازمان بهزیستی داده شود.
برای پیشگیری از معلولیت در کشور چه برنامههایی را اجرا کردید، با توجه به اجباری شدن آزمایشهای ژنتیک در برخی از استانها و بالا بودن این هزینهها چه برنامهای برای مناطق محروم در نظر گرفته شده است؟
براساس ماده 75 قانون برنامه ششم و با تلاش بهزیستی غربالگری ژنتیک ازدواج بهصورت اجباری در برخی از استانهای کشور اجرا میشود. این برنامه برای پیشگیری از معلول زایی طراحی شده است.هماکنون در استانهای کهگیلویه و بویراحمد، یزد و کرمان قابل اجرا است و قرار است استانهای دیگری نیز به آن اضافه شوند. سال گذشته 99 هزار زوج تحت غربالگری ژنتیک قرار گرفتهاند و در 9 ماهه امسال نیز حدود 88 هزار زوج این خدمات را دریافت کردهاند که تا پایان سال این رقم به 120 هزار زوج میرسد. برای انجام غربالگری ژنتیک ازدواج افراد در مرحله اول باید پرسشنامه 3 صفحهای را تکمیل کنند که هزینهای ندارد. پس از این اقدام 70درصد این افراد نیاز به بررسیهای بعدی را ندارند و گواهی ازدواج برای آنها صادر میشود. 30 درصد باقی مانده تنها باید مشاوره و حق ویزیت 60 هزار تومانی بپردازند. بهعنوان مرحله پایانی تنها 10 درصد از این افراد نیاز به آزمایش های ژنتیک دارند که اگر مددجوی سازمان باشند ما این هزینه را پرداخت میکنیم. همچنین کسانی که تحت پوشش سازمان نیستند و یک معلول در خانه دارند هم بهزیستی این هزینه را میپردازد.
آقای دکتر شما میدانید که بهزیستی با مسائل و چالشهای متعددی مواجه است و اقشار ضعیف و آسیب پذیر زیادی را تحت پوشش دارد یکی از این گروهها جمعیت سالمندان است برای چالش پیری جمعیت و حرکت آن به سمت سالمندی چه برنامهای دارید و هماکنون وضعیت سند سالمندی در چه مرحلهای است؟
یکی از پدیدههایی که در حال حاضر با آن مواجه هستیم حرکت جمعیت به سمت سالمندی است، البته سالمند شدن جمعیت نباید تنها نقطهای منفی تلقی شود. بلکه وضعیت امید به زندگی و شرایط بهداشتی کشور است که جمعیت را به سمت سالمند شدن سوق میدهند.
بر اساس سرشماری سال 95، 9.3 درصد جمعیت کشور سالمندان هستند. به طوری که سه میلیون و هفتصد هزار زن و سه میلیون و ششصد هزار مرد سالمند در کشور وجود دارند. سند سالمندی در حال حاضر توسط سازمان بهزیستی تدوین شده و هماکنون در دستور کار دولت قرار دارد. بهطوری که هفته گذشته این سند در شورای عالی سلامت و غذا با حضور رئیس جمهوری به تصویب رسید. البته اقدامات حوزه سالمندی توسط بهزیستی و وزارت بهداشت ادامه دارد و محدود به این سند نیست؛ به طوری که ما توانستیم با تأسیس بنیاد فرزانگان حرکت جدیای در زمینه مطالبات سالمندان، آموزش و نگهداری آنها و همچنین حمایت از سالمندان بیسرپرست ایجاد کنیم.
