تاریخ انتشار: ۱۵:۴۷ - ۱۴ مرداد ۱۳۹۸
۱۱۳ سال پیش در چنین روزی مظفرالدین شاه قاجار ۷ ماه پس از دستور تاسیس عدالتخانه، فرمان مشروطیت را صادر کرد و این آغاز تحولات مهم و کلیدی در جامعه و ساختار سیاسی ایران بود.
رویداد۲۴ تردید نباید کرد که حرکت آزادى خواهانه مردم در تهران و تبریز و چند شهر دیگر تاریخ ما را به گونه‌اى دیگر رقم زده است.

چهاردهم مرداد، سالگرد انقلاب مشروطه ایران، یادآور حماسه حضور و عزم ملی مردم ایران در مبارزه با استبداد و استیلای خارجی است و بدون شک یکی از رویداد‌های مهم تاریخ ایران و جهان در آغاز قرن بیستم است.

این رویداد پیشروترین حرکتی بود که ملتی می‌توانست برای پیگیری حقوق فردی خود در جامعه انجام دهد و ثمره آن، تشکیل مجلس شورای ملی و تصویب نخستین قانون اساسی بود.

جنبش مشروطه یا انقلاب مشروطیت مجموعه کوشش‌ها و رویداد‌هایی است که در دوره مظفرالدین شاه قاجار و سپس در دوره محمدعلی شاه قاجار برای تبدیل حکومت استبدادی به حکومت مشروطه رخ داد و منجر به تشکیل مجلس شورای ملی و تصویب اولین قانون اساسی ایران شد.

از ابتدای سلطنت ناصرالدین شاه نارضایتی مردم از ظلم وابستگان حکومت رو به رشد بود. شروع جنبش را معمولاً از ماجرای گران شدن قند در تهران ذکر می‌کنند. علاءالدوله حاکم تهران هفده نفر از بازرگانان و دونفر سید را به جرم گران کردن قند به چوب بست. این کار که با تائید عین الدوله صدراعظم مستبد انجام شد اعتراض بازاریان و روحانیان و روشنفکران را برانگیخت.

خواست برکناری عین الدوله و عزل مسیو نوز بلژیکی و حاکم تهران و حتی عسگر گاریچی به میان آمد و اعتصاب در تهران فراگیر شد. عده‌ای از مردم و روحانیان به صورت اعتراض به حضرت عبدالعظیم رفتند.

مظفرالدین شاه وعده برکناری صدراعظم و تشکیل عدالتخانه را داد. هنگامی که به وعده خود عمل نکرد علما از جمله سیدین سندین آقا سید محمد طباطبائی و آقا سیدعبدالله بهبهانی به قم رفتند و تهدید کردند که کشور را ترک می‌کنند و به عتبات عالیات خواهند رفت. عد‌های هم در سفارت انگلیس متحصن شدند. عین الدوله با گسترش ناآرامی‌ها در شهر‌های دیگر استعفا کرد و میرزا نصرالله خان مشیرالدوله صدراعظم شد.

شاه فرمان تشکیل مجلس شورای ملی را در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ شمسی امضا کرد و حکومت مشروطه برای اولین بار در ایران تأسیس شد.

پس از مرگ مظفرالدین شاه، ولیعهد او محمدعلی میرزا شاه شد و از همان ابتدا به مخالفت با مشروطه و مجلس پرداخت. او در مراسم تاجگذاری خود نمایندگان مجلس را دعوت نکرد.

محمدعلی شاه به مجلس رفت و سوگند وفاداری یاد کرد. پس از چند روز عده‌ای را علیه مجلس در اطراف آن جمع کرد و به درگیری با نمایندگان و مدافعان مجلس پرداختند. با بمبی که یاران حیدرخان عمواوغلی به کالسکه حامل محمدعلیشاه انداختند به مقابله جدی با مجلس پرداخت و به باغشاه رفت و بریگاد قزاق را برای مقابله با مجلس آماده کرد.

فرمانده بریگاد قزاق حمله به مجلس را آغاز کرد. لیاخوف با نیرو‌هایش مجلس را محاصره کردند و ساختمان مجلس و مدرسه سپهسالار را در ۱۴۸۱ گیلکی، را به توپ بستند.

پس از حمله به مجلس و پخش خبر آن، در شهر‌های دیگر ایران شورش‌هایی برخاست. مردم تبریز و بختیاری‌ها با شنیدن خبر‌های تهران به هواداری از مشروطه و مخالفت با محمدعلی شاه برخاستند. علی مسیو، ستارخان، باقرخان و حیدرخان عمواوغلی در تبریز به بسیج مردم و سازماندهی نیروی مسلح (مجاهدین مشروطه) برای مقابله نیرو‌های دولتی دست زدند.

مجاهدین بختیاری با حرکت به سوی تهران و با همراهی مجاهدین شمال به فرماندهی سپهدار اعظم که در نزدیکی تهران به هم پیوستند، پس از شکست مقاومت نیرو‌های استبداد صغیر موفق به فتح تهران شدند.

سردر اولین مجلس ملی ایران
سردر اولین مجلس ملی ایران
سلطان ستاری، دختر ستارخان
سلطان ستاری، دختر ستارخان
باسکرویل (معلم آمریکایی مدرسه جمهوریان پروتستانت) از طرفداران و کشته‌شدگان انقلاب مشروطه در تبریز
باسکرویل (معلم آمریکایی مدرسه جمهوریان پروتستانت) از طرفداران و کشته‌شدگان انقلاب مشروطه در تبریز
ستارخان و فرزند خردسال وی یدالله ستاری
ستارخان و فرزند خردسال وی یدالله ستاری
ورود ستارخان و باقرخان به تهران از دروازه گمرک
ورود ستارخان و باقرخان به تهران از دروازه گمرک
پوشش جنبش مشروطه در نیویورک تریبیون ۱۹۰۶
پوشش جنبش مشروطه در نیویورک تریبیون ۱۹۰۶
عده‌ای از نمایندگان دوره اول مجلس شورای ملی
عده‌ای از نمایندگان دوره اول مجلس شورای ملی
پوشش جنبش مشروطه در نیویورک تریبیون ۱۹۰۸
پوشش جنبش مشروطه در نیویورک تریبیون ۱۹۰۸
عده‌ای از اعضای گروه فوج نجات تبریز.
سال ۱۹۰۹ میلادی.
عده‌ای از اعضای گروه فوج نجات تبریز. سال ۱۹۰۹ میلادی.
در این فرمان مظفر الدین شاه با همه موارد سلطنت مشروطه در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ موافقت می‌کند.
در این فرمان مظفر الدین شاه با همه موارد سلطنت مشروطه در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ موافقت می‌کند.
  پل کوئیک لیاخوف و قشون قزاق
پل کوئیک لیاخوف و قشون قزاق
عمارت مجلس بعد از به توپ بسته شدن به امر محمد علي شاه
عمارت مجلس بعد از به توپ بسته شدن به امر محمد علي شاه
 محمد علي شاه و وزراي او در باغ شاه بعد از به توپ بستن مجلس
محمد علي شاه و وزراي او در باغ شاه بعد از به توپ بستن مجلس
 مجاهدين مشروطه خواه پس از فتح تهران
مجاهدين مشروطه خواه پس از فتح تهران
صدراعظم و وزراء هيئت تجار كه دست خط مشروطه را به مجلس آورده اند.
صدراعظم و وزراء هيئت تجار كه دست خط مشروطه را به مجلس آورده اند.
وكلاي انجمن آذربايجان در سال نخست مشروطه ، در میانه حاج نظام الدوله و در دست راست او شیخ سلیم ایستاده است.
وكلاي انجمن آذربايجان در سال نخست مشروطه ، در میانه حاج نظام الدوله و در دست راست او شیخ سلیم ایستاده است.
محمد علی شاه و لیاخوف چند روز قبل از به توپ بستن مجلس
محمد علی شاه و لیاخوف چند روز قبل از به توپ بستن مجلس
جمعی از زندانیان مشروطه خواه در باغ شاه پس از به توپ بستن مجلس
جمعی از زندانیان مشروطه خواه در باغ شاه پس از به توپ بستن مجلس
اعدام چند تن از مشروطه خواهان به دست سربازان قزاق در تبریز
اعدام چند تن از مشروطه خواهان به دست سربازان قزاق در تبریز
  از راست؛ عليقلي خان سردار اسعد بختياري يكي از دو فاتح تهران و محمد ولي خان تنكايني سپهدار اعظم
از راست؛ عليقلي خان سردار اسعد بختياري يكي از دو فاتح تهران و محمد ولي خان تنكايني سپهدار اعظم
 مجاهدين مشروطه خواه پس از فتح تهران
مجاهدين مشروطه خواه پس از فتح تهران
 مجاهدين مشروطه خواه پس از فتح تهران
مجاهدين مشروطه خواه پس از فتح تهران
تشییع یکی از مجاهدین كه در جنگ كشته شده است.
تشییع یکی از مجاهدین كه در جنگ كشته شده است.
 افتتاح مجلس شوراي ملي با حضور احمد شاه و نايب السلطنه عليرضا خان عضدالملك
افتتاح مجلس شوراي ملي با حضور احمد شاه و نايب السلطنه عليرضا خان عضدالملك
ساختمان مجلس شورای ملی
ساختمان مجلس شورای ملی
مظفر‌الدین شاه در مراسم گشایش دوره اول مجلس شورای ملی
مظفر‌الدین شاه در مراسم گشایش دوره اول مجلس شورای ملی
آیت‌اله طباطبایی، شیخ فضل‌اله نوری و جمع دیگری از روحانیون
آیت‌اله طباطبایی، شیخ فضل‌اله نوری و جمع دیگری از روحانیون
جمعی از مشروطه خواهان مسلح
جمعی از مشروطه خواهان مسلح
تجمع مشروطه طلبان در محوطه سفارت انگلستان در تهران
تجمع مشروطه طلبان در محوطه سفارت انگلستان در تهران
اجتماعی از مشروطه خواهان روحانیون در کنار دیوار سفارت انگلیس در تهران
اجتماعی از مشروطه خواهان روحانیون در کنار دیوار سفارت انگلیس در تهران
 

 

 

 

خبر های مرتبط
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر: