هرالد اند ریویو مطرح کرد
چرا ایران در دوره پساانتخابات آمریکا مهم است؟
توافق هستهای سال گذشته، فعلاً تهدید مقابله نظامی ایران-آمریکا را از بین برده است. اما این توافق پایههای استواری ندارد.
رویداد۲۴- توافق هستهای سال گذشته، فعلاً تهدید مقابله نظامی ایران-آمریکا را از بین برده است. اما این توافق پایههای استواری ندارد.
به گزارش رویداد۲۴ به نقل از هرالد اند ریویو، این توافق برنامه هستهای ایران و توانمندی آن در ساخت سلاح هستهای را درازای پایان تحریمهای نفتی، تجاری و مالی از سوی آمریکا و شش قدرت جهان محدود میکند. هر دو طرف از ماه ژانویه اجرای این توافق را آغاز کردهاند.
رابطه ایران و آمریکا از زمان انجام این توافق تا حدودی بهبود یافته و این مسئله با ترس متحدان آمریکا ازجمله اسرائیل و عربستان همراه است. این دو کشور که زمانی دشمنان هم محسوب میشدند، حال برای پایان دادن به جنگ داخلی سوریه باهم همکاری میکنند. نیروهای نظامی هر دو کشور در مقابله با نیروهای داعش در عراق سعی میکنند در مسیر هم قرار نگیرند.
اما رئیسجمهور بعدی آمریکا مشغله زیادی در این زمینه خواهد داشت. ایرانیها همچنان تهدید میکنند که اگر مزایای اقتصادی بیشتری دریافت نکنند، همهچیز را دبه خواهند کرد. در کنگره نیز جمهوریخواهان و حتی برخی دموکراتها همچنان خواهان بینتیجه گذاشتن این توافق هستند.
حتی اگر این توافق به سرانجام برسد، محدودیتهای هستهای آن حدود هفت سال دیگر پایان خواهد یافت.
هر یک از طرفین در چه جایگاهی هستند؟
این سؤال اساساً به مسئله تداوم تغییر مربوط میشود.
هیلاری کلینتون به روند ایجاد زمینه شکلگیری توافق هستهای کمک کرد. او بهعنوان وزیر امور خارجه دو تن از معاونان ارشد خود را مأمور مذاکره با مقامات ایرانی کرد. آن مذاکرات چارچوب مذاکرات بیشتر را فراهم کرد.
اوایل سال جاری میلادی که روند اجرای توافق هستهای آغاز شد، کلینتون آن را «دستاورد مهم دیپلماسی همراه با اجبار» خواند. هنوز هم این نامزد دموکرات انتخابات آمریکا لحن تندتری نسبت به باراک اوباما، رئیسجمهور ایالاتمتحده دارد.
دونالد ترامپ، نامزد جمهوریخواه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا توافق هستهای را «احمقانه و افتضاح» خوانده است. او میگوید که برخلاف دیپلماتهای اوباما، او آماده ترک میز مذاکرات میشد. اما ترامپ نگفته که توافق را پاره خواهد کرد. در عوض، او از اجرای سختگیرانهتر توافق و احتمال مذاکره دوباره در مورد آن صحبت میکند. ترامپ مخالف چندین و چند بخش از این توافق است؛ ازجمله مدتزمان محدودیت ایران در غنیسازی اورانیوم و دیگر فعالیتهای هستهای. او میگوید تحریمهای اقتصادی قابلتوجهی در مورد ایران لغو شده است. بااینحال مشخص نیست او چطور ایران را مجاب خواهد کرد که بندهای نسبتاً نامطلوب را در مورد یک توافق انجامشده بپذیرد.
چرا این مسئله مهم است؟
تا پیش از سال 2013 که دیپلماسی هستهای شدت گرفت، جنگ میان ایران و آمریکا یک احتمال مشخص بود. هم کلینتون و هم ترامپ میگویند اگر لازم باشد برای جلوگیری از دستیابی تهران به بمب از زود استفاده خواهند کرد.
هرگونه خطر درگیری پیامدهای گستردهای خواهد داشت. ایران میتواند با اختلال درروند سوخترسانی جهانی از خلیجفارس، دست به اقدام تلافیجویانه بزند. تهران میتواند حمایت از تلاشها برای پایان دادن به جنگ سوریه را متوقف کند یا در یمن نقش تخریبکننده ایفا کند.
بااینحال، اگر ایران به توافق پایبند باشد، رئیسجمهور بعدی آمریکا بازهم با تصمیمات سخت و بزرگی روبرو خواهد بود.
ایران در سال 2024 میتواند تولیدات و آزمایشهای خود در زمینه سانتریفوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم را از سر بگیرد. یک سال بعد میتواند غنیسازی اورانیوم بیشتر را آغاز کند. تا پایان یک دهه، سطح غنیسازی آن به حدود تسلیحاتی میرسد. بازرسیهای پیشرفته سازمان ملل نیز رو به پایان خواهد بود.
تمامی این تغییرات یک سؤال آشنا را برای آمریکا به وجود میآورد: چطور اطمینان حاصل شود که ایران به سمت تولید بمب نمیرود؟ مقامات آمریکایی با تردید نسبت به یک مذاکره احتمالی در آن زمان صحبت میکنند. اما در آن زمان بسیاری از تحریمهای آمریکا علیه ایران از فهرست خارج شدهاند و آنها را بهسختی میتوان یک اهرم فشار دانست.
