آیا ایران با وجود تحریم‌ها ابزار توسعه تولید داخلی را دارد؟

رویداد ۲۴| خدیجه غبیشاوی: به گزارش الجزیره، شعار «سرمایه گذاری برای تولید» برای سال نو ایرانی که توسط رهبر ایران علی خامنه‌ای ابداع شد، بر اهمیت تحریک سرمایه گذاری به عنوان ابزاری کلیدی برای محرک تولید و تقویت رشد اقتصادی تاکید دارد.
ایران با چالش‌های اقتصادی، از جمله تحریم‌های بین‌المللی که بر توانایی آن برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی تأثیر می‌گذارد، مواجه است. همزمان، دولت در حال گسترش همکاری با کشور‌هایی مانند چین و روسیه و اجرای اقداماتی برای حمایت از سرمایه گذاری داخلی برای تقویت تولید داخلی است.

آمار‌های رسمی حاکی از کاهش نرخ تورم از ۵۵.۷ درصد به ۳۵.۴ درصد است که نشان دهنده بهبود نسبی در برخی شاخص‌های اقتصادی است. با این حال، تحلیلگران بر این باورند که ادامه چالش‌های مرتبط با تأمین مالی و بوروکراسی ممکن است بر اعتماد سرمایه‌گذاران تأثیر بگذارد و خواستار اصلاحات بیشتر برای ایجاد یک محیط تجاری باثبات‌تر است.
دولت به دنبال بهبود فضای سرمایه گذاری با تسهیل رویه‌های قانونی و ارائه مشوق به سرمایه گذاران به عنوان بخشی از استراتژی تقویت رشد اقتصادی است. کارشناسان نشان می‌دهند که ادامه اصلاحات اقتصادی به حمایت از ثبات مالی و تحریک بخش‌های تولیدی کمک می‌کند، که می‌تواند به دستیابی به رشد اقتصادی پایدارتر کمک کند.

در پرتو این تلاش‌ها، ایران به تعادل بین چالش‌های داخلی و عوامل خارجی ادامه می‌دهد و بر حمایت از بخش‌های تولیدی و بهبود فضای سرمایه‌گذاری برای تضمین ثبات اقتصادی بلندمدت تمرکز می‌کند.
آیت‌الله خامنه‌ای رهبر ایران در سخنانی به مناسبت عید نوروز و آغاز سال جدید ۱۴۰۴ با اشاره به اینکه سال گذشته شاهد چالش‌های مهمی بود، تأکید کردند: با تمرکز بر سرمایه‌گذاری و تولید می‌توان بر موانع اقتصادی فائق آمد. وی بر نقش نهاد‌های دولتی و بخش خصوصی در دستیابی به این هدف تاکید کرد و خواستار اقدامات عملی برای حمایت از این روند شد.

دشواری‌های سرمایه گذاری داخلی

در این زمینه، اقتصاد اسحاق سعیدیان توضیح داد که حضرت آیت الله خامنه‌ای شعار سال را بر اساس نیاز تولید داخلی به اتکا به سرمایه گذاری داخلی قرار داده‌اند. با این حال، وی خاطرنشان کرد که تشدید تحریم‌های اعمال شده علیه ایران مانع از سرمایه گذاری داخلی و محدود شدن تجارت این کشور با جهان خارج می‌شود.

سعیدیان به الجزیره نت گفت که چین با توجه به تجارت قابل توجهی که با ایالات متحده دارد، منافع اقتصادی بلندمدت خود را قربانی سرمایه گذاری یا تجارت با ایران نخواهد کرد. روسیه که در حال جنگ با اوکراین است و تحت تحریم‌های شدید قرار دارد، در این شرایط نمی‌تواند یک شریک سرمایه گذاری قابل اعتماد در نظر گرفته شود.
سعیدیان تخمین زده است، چالش اصلی پیش روی تحقق این چشم‌انداز، نرخ بالای تورم در ایران است که سرمایه‌گذاران داخلی را برای سرمایه‌گذاری پول خود در تولید مردد می‌کند.

به گفته این فعال اقتصادی: ایران از عدم تعادل ساختاری عمده در بخش‌های حیاتی مانند گاز و برق رنج می‌برد که برای هر فرآیند تولید صنعتی ضروری است. او می‌گوید: این امر مستلزم پرداختن به این مسائل قبل از در نظر گرفتن توسعه تولید است. بیشتر سرمایه گذاران ترجیح می‌دهند سرمایه خود را به خارج از کشور منتقل کنند یا به بازار‌های موازی داخل ایران هدایت کنند تا اینکه در تولید سرمایه گذاری کنند. حتی اگر دولت تسهیلات و وام‌های بانکی ارائه کند، بحران نقدینگی و کسری بودجه در بانک‌ها تحقق این امر را دشوار می‌کند.
به گفته سعیدیان، حتی اگر سرمایه گذاران وام دریافت کنند، به احتمال زیاد از آن در بازار‌های دیگر سودآورتر بهره برداری می‌کنند تا اینکه در بخش تولید که به شدت تحت تاثیر تورم و سایر چالش‌های اقتصادی است، به خطر بیفتند.