بهترین اعمال شب و روز عید قربان چیست؟

رویداد۲۴| دهم ذی‌الحجه مصادف با عید سعید قربان است؛ عید شریفی که در حدیث اهل بیت علیهم السلام از آن با عنوان «یوم الاضحی» و «یوم النحر» یاد شده است. منزلت این روز به اندازه ای است که نماز آن از واجبات معرفی شده و فرموده‌اند: «صَلاةُ الْعِیْدِینِ فَریضَةٌ؛ نماز عید فطر و قربان واجب است.» (استبصار، ج1، ص443) البته فقها این نماز در عصر غیبت را به استناد روایت امام باقر(ع) که فرمود «لَا صَلَاةَ یَوْمَ الْفِطْرِ وَ الْأَضْحَی إِلَّا مَعَ إِمَام؛ نماز دو عید باید همراه با امام باشد»، واجب نمی‌دانند.

بنابر روایت تسنیم، به مرور مهمترین اعمال شب و روز عید قربان پرداخته است:

اعمال شب عید قربان

شب دهم ذی‌الحجه از شب‌های پر خیر و برکت بوده و یکی از چهار شب در طول سال است که شب‌زنده‌داری و دعا در لحظات آن مستحب است. در روایات عنوان شده که درهای آسمان در شب عید قربان برای استجابت دعا و استفغار به درگاه خدای متعال باز است.

ازجمله بهترین اعمال در شب دهم ذی‌الحجه، زیارت امام حسین (ع) است که اگر مقدور بود، مزار مطهر از نزدیک زیارت شود و اگر ممکن نبود، زیارت عاشورا خوانده شود.

همچنین خواندن دعای «یَا دائِمَ الْفَضْلِ عَلَی الْبَرِیَّةِ» از اعمال پر خیر و برکت این شب مبارک است.

اعمال روز عید قربان

روز دهم ذی الحجه برابر با روز عید قربان است که در بزرگداشت آن تأکید شده است. برای این روز چند عمل توصیه شده است:

اول:

غسل؛ در این روز مستحب مؤکد است که انسان غسل کرده و خود را از پلیدی‌ها دور کند. البته بعضی از علما غسل روز عید قربان را واجب عنوان کرده‌اند.

دوم:

نماز عید قربان؛ نماز این روز مانند نماز عید فطر خوانده می‌شود. البته مستحب است در عید قربان بعد از اقامه نماز، از گوشت قربانی شده در راه خدا، خورده شود.

سوم:

قربانی کردن؛ مستحب مؤکد است در روز دهم ذی‌الحجه قربانی در راه خدا انجام شود.

چهارم:

دعای ندبه؛ یکی دیگر از اعمال پسندیده در عید قربان خواندن دعای ندبه است که در روزهای جمعه نیز خوانده می‌شود.

پنجم:

خواندن دعاهای قبل و بعد از نماز عید؛ این دعاها در کتاب اقبال نوشته شده است.

ششم:

یکی از بهترین اعمال در روز عید قربان، خواندن دعای «چهل و هشتم» صحیفه سجادیه با مطلع «اللّٰهُمَّ هٰذَا یَوْمٌ مُبارَکٌ» و همچنین دعای «چهل و ششم» صحیفه سجادیه با مطلع «یَا مَنْ یَرْحَمُ مَنْ لَایَرْحَمُهُ الْعِبادُ» است.

هفتم:

خواندن تکبیرات برای کسی در منا باشد؛ این تکبیرات بعد از پانزده نمازی گفته می‌شود که اولین آن نماز ظهر روز عید بوده و آخرین آن، نماز ظهر روز سیزدهم است.

مردمی که در شهرهای دیگر غیر از منا هستند بعد از ده نماز، از نماز ظهر عید تا صبح دوازدهم، تکبیرات را بخواند. البته مستحب است این تکبیرات بعد از نمازها به قدر امکان گفته شود.

متن تکبیرات طبق روایت از کتاب کافی به این شرح است:

اللّٰهُ أَکْبَرُ، اللّٰهُ أَکْبَرُ، لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ، وَاللّٰهُ أَکْبَرُ، اللّٰهُ أَکْبَرُ، وَ لِلّٰهِ الْحَمْدُ، اللّٰهُ أَکْبَرُ عَلَیٰ مَا هَدَانا، اللّٰهُ أَکْبَرُ عَلَیٰ مَا رَزَقَنا مِنْ بَهِیمَةِ الْأَنْعامِ، وَالْحَمْدُلِلّٰهِ عَلَیٰ مَا أَبْلانا.