مشارکت پایین چالش جدی در انتخابات عراق | هویت سیاسی شیعیان در خطر است؟
رویداد۲۴| عراق این روزها در تبوتاب انتخابات پارلمانی قرار دارد و توجه محافل سیاسی منطقه و جهان را به خود جلب کرده است. روزنامه اطلاعات گزارش میدهد که فعالیت انتخاباتی و تشکیل ائتلافها از چند ماه قبل آغاز شده و اکنون به اوج خود رسیده است؛ بهطوریکه طبق اعلام کمیساریای مسئول برگزاری انتخابات، ۷۷۴۴ نامزد برای تصاحب ۳۲۹ کرسی پارلمان با یکدیگر رقابت میکنند که از این میان، ۲۲۳۵ نفر زن هستند و طبق قانون، ۲۵ درصد کرسیها به آنان اختصاص یافته است.
با توجه به ساختار تقسیمبندی قومی و مذهبی عراق، رقابتها غالباً در داخل فرقهها و اقلیتها انجام میشود؛ رئیسجمهوری کرد، نخستوزیر شیعه و رئیس پارلمان سنی است و همین موضوع پیچیدگی انتخابات را دوچندان کرده است.
مهمترین دغدغه کارشناسان و ناظران، میزان مشارکت مردمی است. به گفته روزنامه اطلاعات، فساد موجود در طبقه نخبگان سیاسی باعث شده مردم امید زیادی به تغییر و بهبود اوضاع نداشته باشند و ممکن است اقبال کافی به صندوقها نشان ندهند. برای مقابله با این روند، علما و محافل دینی و سیاسی با تاکید بر انتخاب اصلح و حضور مردم در انتخابات، تلاش کردهاند میزان مشارکت را افزایش دهند؛ نتایج اولیه نظرسنجیها نیز حکایت از استقبال نسبی دارد: از حدود ۳۰ میلیون نفر واجد شرایط، ۲۴ میلیون کارت الکترال گرفتهاند و انتظار میرود ۲۱ میلیون نفر پای صندوقهای رأی بروند.
در جامعه شیعی عراق، سید مقتدی صدر به دلیل آنچه «فساد گسترده و فقدان مشروعیت» میخواند، انتخابات را تحریم کرده است. این تصمیم احتمالاً به تضعیف لیستهای دیگر شیعی در بغداد و تقویت ائتلافهای سنی منجر خواهد شد، هرچند برخی وابستگان به جریان صدر ممکن است بهصورت فردی در انتخابات شرکت کنند.
لیستهای مهم دیگر شیعی شامل چهارچوب هماهنگی و «دولت قانون» به رهبری نوری المالکی است. در این ائتلاف علاوه بر حزب المالکی، سران عشایر عرب، مسیحیان، شیعیان کرد و افراد مستقل حضور دارند. شیاع السودانی، نخستوزیر کنونی، که از چهارچوب هماهنگی خارج شده، اکنون ائتلاف مستقل خود را برای رقابت با «دولت قانون» تشکیل داده است.
همچنین جریانهای دیگر شیعی شامل حکمت و حشد الشعبی به ریاست فالح الفیاض نیز رقابت خود را آغاز کردهاند.
در جامعه سنی، مهمترین جریان متعلق به محمد الحلبوسی، رئیس سابق پارلمان عراق است، که فعالیت تبلیغاتی گستردهای انجام داده است. جریان سنی دیگری به نام خمیس خنجر، رئیس حزب السیاده، که به تندروی و خصومت علیه شیعیان شناخته میشود، در ائتلاف الحلبوسی حضور دارد و برخی تبلیغاتش با کلمات تهدیدآمیز و تکفیر همراه بوده است.
تحلیلگران همچنین تاکید میکنند که برخلاف تجربه لبنان، جریانهای سنی عراق به دولت ترکیه گرایش دارند و ترکیه امیدوار است از طریق این جریانها جایگاهی در صحنه سیاسی عراق به دست آورد.
در اقلیم کردستان، رقابت اصلی میان حزب دموکرات کردستان به مرکزیت اربیل و حزب اتحاد میهنی به مرکزیت سلیمانیه است. مشکلات حقوق کارمندان، شهر نفتخیز کرکوک و اختلافات با دولت فدرال از مهمترین محورهای این رقابت به شمار میروند.
روزنامه اطلاعات همچنین از دخالتهای آشکار و پنهان سفارت آمریکا و برخی سفارتهای عربی در انتخابات عراق خبر داده است. این دخالتها شامل حمایت از تبلیغات انتخاباتی برخی لیستها و حتی خرید رأی به سود جریانهای خاص است. با این حال، تحلیلها نشان میدهد که شیعیان در پارلمان آینده عراق حضوری نیرومند و تعیینکننده خواهند داشت.
