واکنشها به بمباران دانشگاه شریف؛ از خشم داخلی تا اعتراض جهانی
رویداد۲۴| تهران در بامداد دوشنبه ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ شاهد یکی از تلخترین فجایع در روند جنگ جاری بود. دانشگاه صنعتی شریف، معتبرترین مرکز آموزش مهندسی و علوم کاربردی کشور، در پی حملات هوایی مشترک نیروهای آمریکا و اسرائیل هدف اصابت قرار گرفت.
صدای مهیب انفجارها حوالی ساعت ۴ صبح شنیده شد و مناطق اطراف دانشگاه از جمله خیابان آزادی برای دقایقی بسته شد، در حالی که پست گاز دانشگاه نیز مورد اصابت قرار گرفت و گاز منطقه به طور موقت قطع شد.
رسانههای داخلی گزارش دادند بخشهایی از دانشکده عمران، گروه فلسفه علم، پژوهشکده نانو محیطزیست، پژوهشکده همگرا، دانشکده مهندسی برق و حتی مسجد این دانشگاه آسیب دیدهاند و نیروهای امدادی در محل حضور یافتند تا از گسترش تبعات حمله جلوگیری کنند. خوشبختانه تا این لحظه اطلاعات تأییدشدهای از تلفات جانی در دانشگاه منتشر نشده است، اما این ضربه به یکی از نمادینترین مراکز علمی کشور واکنشهای گستردهای را در داخل و خارج از ایران برانگیخته است.
در داخل کشور، این اقدام به سرعت محور تندترین انتقادها و تحلیلها شد. محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور ایران، در یک پیام صریح نوشت: «حمله با بمب سنگرشکن به دانشگاه شریف، نماد جنون و جهل ترامپ است… هیچ وحشیگری در تاریخ نتوانسته علم را از ایرانی بگیرد. علم ریشه در جان ما دارد و این سنگر فروریختنی نیست.» او با اشاره به جایگاه علمی این دانشگاه، این حمله را بیمعنا و ضد انسانی توصیف کرد.
همزمان استاد دانشگاه شریف در گفتوگو با خبرگزاری دانشجو تأکید کرد که این حمله نشاندهنده دشمنی آشکار با زیرساختهای علمی کشور است و با اشارهای به سخنان امام شهید گفت: «دشمنی که به زیرساختها حمله میکند، اما اراده ملت ما را نمیتواند بشکند… همانطور که رهبر شهید ما گفت این مردم مبعوث شدند برای اینکه دشمن را به زانو دربیاورند.» این مواضع نشاندهنده پاسخ همدلانه جامعه علمی به این تعرض به فضای دانشگاهی بود.
یاسمین انصاری، نماینده ایرانیتبار کنگره آمریکا، نیز که در سطح بینالمللی دیدگان را به این رخداد معطوف کرد، در حساب کاربریاش پرسید: «چرا ما یک دانشگاه را در شهر ۱۰ میلیون نفری بمباران میکنیم؟ دانشگاه شریف همانند دانشگاهامآیتی است… این دانشگاه تعداد زیادی مهندس تربیت کرده که به سیلیکون ولی رفته و برخی از موفقترین شرکتهای فناوری آمریکایی را تأسیس کردهاند.» این انتقاد شدید از عملکرد دولت آمریکا، حتی در میان حلقههای قدرت واشنگتن، نشان داد که حمله به مراکز علمی تا چه اندازه بحثبرانگیز شده است.
در جبهه اجتماعی و رسانهای، واکنشها از کنایه تلخ تا نقد صریح متغیر بود. محسن برهانی حقوقدان در یک پست پرسید: «نوبت به دانشگاه شریف رسید… فارغالتحصیلان این دانشگاه در خارج از کشور چه خواهند کرد؟» این پرسش نگرانی گستردهتری را درباره آینده علمی و حرفهای نخبگان ایرانی در دل چنین فضایی پرآشوب مطرح میسازد.
همچنین سعید آجورلو، فعال سیاسی نزدیک به قالیباف، با حملهای تند متنی منتشر کرد و نوشت: «برای کسانی که در دانشگاه شریف و به نفع پهلوی شعار میدادند، این گونه توسط رئیس و اسپانسر پهلوی پاسخ آمد… سلطنتطلبی مساوی ویرانیطلبی است.» این واکنشهای متفاوت نشاندهنده تلاطم شدید فضای سیاسی و فرهنگی پیرامون این حمله است.
در همین حال عبدالله گنجی، فعال رسانهای اصولگرا، با منشن کردن شریفیزارچی استاد منتقد دانشگاه که حالا دیگر به صف مخالفان جمهوری اسلامی پیوسته، با کنایه خطاب به او نوشت: «یک توییت بزن حمله جمهوری اسلامی به دانشگاه شریف را محکوم کن!» او در ادامه با اشاره به تصویر خرابی مسجد دانشگاه افزود: «مسجد دانشگاه شریف پس از بمباران بامداد دوشنبه، شریفیزارچی هنوز نگفته تقصیر جمهوری اسلامی است… نگفته برای مصون بودن دانشگاهها از جنگ باید نظام تغییر کند؟ تبرئه دشمن قطعاً اصل نگاه این جماعت است.»
در سطح اجرایی، علی احمدنیا، رئیس امور اطلاعرسانی دولت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بعد از زدن مدرسه، کارخانه داروسازی، شرکت فولادی، پتروشیمی و پل، حالا نوبت به زدن دانشگاه شریف رسید… دانشگاه شریف یکی از مهمترین مکانهای آموزش نخبگان ایران زمین را زدند! کمک که در راه بود همین بود؟ ستیز با علم و توسعه این آب و خاک به چه قیمتی؟» این پیام، حمله به دانشگاه را بخشی از رویارویی گسترده با زیرساختهای آموزشی و اقتصادی کشور قلمداد کرد.
سینا جهانی، فعال رسانهای، با لحنی طنزآلود نوشت: «بامداد امروز همزمان با برخورد بستههای کمکی رئیسجمهوری آمریکا به دانشگاه شریف، ۴ دختر و ۲ پسر زیر ۱۰ سال نقطهزنی بشردوستانه شدند.» کاربری دیگر در شبکههای اجتماعی نوشت: «کمک ترامپ به دانشگاه شریف هم رسید و شریف هم آزاد شد!» این نوع بازتابها هرچند با طنز همراه، انتقاد از ادعاهای حمایتی آمریکا را در برابر عملکنندگان به خشونت برجسته میکند.
در مجموع، حمله به دانشگاه صنعتی شریف نه فقط یک ضربه نظامی، بلکه نمادی از تعرض به دانش، تکنولوژی و روح جامعه علمی ایران محسوب میشود؛ رویدادی که جامعه سیاسی، علمی و عمومی را به واکنشهای تیز و متضاد کشانده است، و در چشمانداز رسانهای و عمومی کشور در روزهای آینده تأثیرات عمیقی خواهد داشت.
