جزییات توافق یک صفحهای ایران و آمریکا | پایان جنگ نزدیک است؟
رویداد۲۴ | در گزارش آکسیوس آمده آمریکا انتظار دارد طی ۴۸ ساعت آینده پاسخ ایران را درباره چند محور کلیدی دریافت کند. هنوز هیچ چیز نهایی نشده، اما منابع میگویند دو طرف از زمان آغاز جنگ تاکنون هرگز تا این اندازه به توافق نزدیک نبودهاند.
بر اساس ادعای این رسانه آمریکایی نزدیک به ترامپ، از جمله مفاد این توافق این است که ایران متعهد میشود غنیسازی هستهای را متوقف کند، آمریکا با لغو تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای بلوکهشده ایران موافقت میکند و هر دو طرف محدودیتهای مربوط به عبور و مرور در تنگه هرمز را کاهش میدهند.
بسیاری از بندهای مطرحشده در این تفاهمنامه، مشروط به دستیابی به توافق نهایی خواهد بود؛ موضوعی که همچنان احتمال ازسرگیری جنگ یا تداوم یک وضعیت مبهم را باقی میگذارد؛ وضعیتی که در آن جنگ داغ متوقف شده، اما هیچ چیز واقعاً حلوفصل نشده است.
این رسانه مدعی است که کاخ سفید معتقد است در درون حاکمیت ایران اختلافنظر وجود دارد و ممکن است رسیدن به اجماع میان جناحهای مختلف دشوار باشد. برخی مقامهای آمریکایی همچنان نسبت به دستیابی حتی به یک توافق اولیه هم تردید دارند.
مقامهای آمریکایی در چند مرحله از مذاکرات قبلی و حتی در جریان جنگ فعلی نیز نسبت به توافق ابراز خوشبینی کرده بودند، اما تاکنون موفق به دستیابی به آن نشدهاند.
اما این دو مقام آمریکایی به اکسیوس میگویند تصمیم دونالد ترامپ برای عقبنشینی از عملیات تازه اعلامشده آمریکا در تنگه هرمز و جلوگیری از فروپاشی آتشبس شکننده، ناشی از پیشرفت در مذاکرات بوده است.
جزییات توافق چیست؟
آکسیوس جزییات توافق را اینگونه شرح داده است: این تفاهمنامه ۱۴ بندی و یکصفحهای میان استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ترامپ، و چند مقام ایرانی در حال مذاکره است؛ هم بهصورت مستقیم و هم از طریق میانجیها.
در شکل فعلی، این تفاهمنامه پایان جنگ در منطقه را اعلام میکند و آغاز یک دوره ۳۰ روزه مذاکرات برای توافقی مفصلتر درباره بازگشایی تنگه هرمز، محدودسازی برنامه هستهای ایران و لغو تحریمهای آمریکا را در بر میگیرد.
دو منبع گفتهاند این مذاکرات ممکن است در اسلامآباد یا ژنو برگزار شود.
به گفته یک مقام آمریکایی، محدودیتهای ایران بر عبور کشتیها از تنگه و همچنین محاصره دریایی آمریکا، طی این دوره ۳۰ روزه بهتدریج کاهش خواهد یافت.
این مقام افزود اگر مذاکرات شکست بخورد، نیروهای آمریکایی میتوانند دوباره محاصره دریایی را برقرار کرده یا عملیات نظامی را از سر بگیرند.
آکسیوس اذعان کرده که مدت زمان توقف غنیسازی اورانیوم یکی از موضوعات اصلی مذاکره است. سه منبع گفتهاند این توقف دستکم ۱۲ سال خواهد بود و یک منبع دیگر گفته ۱۵ سال محتملترین گزینه است.
ایران توقف ۵ ساله غنیسازی را پیشنهاد داده و آمریکا خواستار ۲۰ سال شده بود.
به گفته منابع آگاه، آمریکا میخواهد بندی در توافق گنجانده شود که هرگونه نقض تعهدات ایران در زمینه غنیسازی، باعث تمدید دوره توقف شود.
پس از پایان این دوره، ایران اجازه خواهد داشت تا سطح پایین ۳.۶۷ درصد غنیسازی انجام دهد.
ایران همچنین در این تفاهمنامه متعهد خواهد شد که هرگز به دنبال سلاح هستهای نرود و فعالیتهای مرتبط با تسلیحاتیسازی را انجام ندهد.
به گفته یک مقام آمریکایی، طرفین در حال مذاکره بر سر بندی هستند که ایران متعهد شود تأسیسات هستهای زیرزمینی را فعال نکند.
همچنین ایران با یک رژیم بازرسی شدیدتر، از جمله بازرسیهای سرزده سازمان ملل، موافقت خواهد کرد.
در مقابل، آمریکا متعهد میشود بهتدریج تحریمهای اعمالشده علیه ایران را لغو کرده و میلیاردها دلار از داراییهای بلوکهشده ایران در سراسر جهان را آزاد کند.
دو منبع مطلع همچنین مدعی شدهاند ایران ممکن است با خارج کردن ذخایر اورانیوم با غنای بالا از کشور موافقت کند؛ موضوعی که تاکنون تهران آن را رد کرده بود.
یکی از منابع در گفتوگو با آکسیوس مدعی شده که یکی از گزینههای در حال بررسی، انتقال این مواد به آمریکاست.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سهشنبه گفت: «قرار نیست کل توافق در یک روز نوشته شود.»
او افزود: «این موضوع بسیار پیچیده و فنی است. اما ما به یک راهحل دیپلماتیک نیاز داریم که بهروشنی مشخص کند ایران حاضر است درباره چه موضوعاتی مذاکره کند و تا چه اندازه در ابتدای مسیر امتیاز بدهد تا این توافق ارزشمند باشد.»
با این حال، روبیو گفت هنوز مشخص نیست آیا آنها در نهایت توافق خواهند کرد یا نه.
