مشخصات ضدهوایی متحرک شیلکا روسیه

رویداد۲۴| حسین فلاحی: ZSU-23-4 که ​​با نام مستعار "شیلکا" نیز شناخته می‌شود، یک سامانه تسلیحاتی ضد هوایی (SPAAG) روسی با زره سبک، خودکششی و هدایت‌شونده با رادار است.

تاریخچه توسعه شیلکا

شیلکا ZSU-23-4 در اوایل دهه ۱۹۶۰ توسعه یافت. این توپ ضدهوایی برای اولین بار در رژه‌ای در مسکو در نوامبر ۱۹۶۵ به نمایش عمومی درآمد. شیلکا در طول جنگ خاورمیانه در سال ۱۹۷۳ بسیار مؤثر واقع شد و تلفات زیادی به هواپیما‌های اسرائیلی وارد کرد. ZSU-23-4 همچنین در ویتنام شمالی و جنوبی و در جنگ خلیج فارس توسط ایران و عراق مورد استفاده قرار گرفت.

تسلیحات شیلکا

تسلیحات اصلی شیلکا ZSU-23-4 شامل چهار توپ ۲۳ میلی‌متری AZP-23 با زاویه دید +۸۵ درجه تا -۴ درجه و قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه‌ای برجک تشکیل شده است. توپ ۲۳ میلی‌متری با سیستم قفل گلنگدن عمودی که برای باز شدن به پایین پرتاب می‌شود، با گاز کار می‌کند و نرخ آتش چرخه‌ای ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ گلوله در دقیقه برای هر لوله دارد.

شیلکا ZSU-23-4 می‌تواند تنها با استفاده از یک یا دو توپ از چهار توپ، با اهداف درگیر شود. برد مؤثر این توپ‌ها علیه اهداف هوایی تا ۲.۵ کیلومتر و علیه اهداف زمینی تا ۲ کیلومتر است. حداکثر برد شلیک توپ‌های خودکار حدود ۴ کیلومتر است، اما دقت و اثربخشی آنها فراتر از برد مؤثر به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.

بیشتر بخوانید: برترین سلاح لیزری نیروی‌های دریایی جهان

ZSU-23-4 در مجموع ۲۰۰۰ گلوله برای توپ‌های خودکار خود حمل می‌کند. مهمات معمولاً در کمربند‌هایی بارگذاری می‌شوند که هر کمربند حاوی ۲۵۰ گلوله است. توپ‌های خودکار می‌توانند تا ۳۴۰۰ گلوله در دقیقه شلیک کنند که به ZSU-23-4 نرخ آتش بالایی می‌دهد و توانایی درگیری همزمان با چندین هدف را می‌دهد.

مهمات مورد استفاده در ZSU-23-4 معمولاً گلوله‌های آتش‌زای با انفجار بالا (HEI) هستند که برای انفجار در هنگام برخورد و ایجاد اسپری پرسرعت ترکش طراحی شده‌اند. این امر باعث می‌شود که آنها در برابر اهداف هوایی و زمینی بسیار مؤثر باشند، زیرا ترکش‌ها می‌توانند آسیب قابل توجهی به هدف وارد کنند. علاوه برگلوله‌های آتش‌زای با انفجار بالا، ZSU-23-4 می‌تواند به گلوله‌های آتش‌زای ضد زره (API) نیز مجهز شود که برای نفوذ به اهداف زرهی طراحی شده‌اند. ZSU-23-4 همچنین می‌تواند به ردیاب‌هایی مجهز شود که ردیابی مسیر گلوله‌ها و تنظیم هدف‌گیری بر اساس آن را برای توپچی آسان‌تر می‌کند.

طراحی و حفاظت شیلکا

ZSU-23-4 بر روی شاسی MT-LB، ​​یک خودروی زرهی زنجیری ساخت شوروی، ساخته شده است. یک برجک بزرگ در مرکز شاسی نصب شده است. فرمانده، توپچی و اپراتور میدان تیر در برجک مربعی بزرگ قرار دارند. توپ‌ها و مهمات نیز در قسمت جلویی برجک قرار گرفته‌اند.

دسترسی به توپ‌ها و مهمات از طریق دو دریچه بزرگ، یکی در دو طرف سقف برجک، که در مرکز لولا شده و به صورت عمودی باز می‌شود، امکان‌پذیر است. بدنه ZSU-23-4 به سه محفظه  راننده در جلو، رزمی در مرکز و موتور در عقب تقسیم شده است. محافظت زرهی برای صفحه یخی و طرفین بدنه ۱۵ میلی‌متر در زاویه ۵۵ درجه و برای پشت بدنه و طرفین برجک ۱۰ میلی‌متر است.

قابلیت تحرک شیلکا

شیلکا ZSU-23-4 بر اساس شاسی خودروی زنجیردار GM-۵۷۵ ساخته شده است که از اجزای تانک سبک آبی-خاکی PT-۷۶ استفاده می‌کند. موتور و گیربکس در عقب بدنه قرار دارند، همانطور که توربین گازی DG۴M-۱ به یک گیربکس دستی با ۵ دنده جلو و ۱ دنده عقب متصل است. سیستم تعلیق میله پیچشی از شش چرخ جاده‌ای تکی با لاستیک تشکیل شده است که چرخ هرزگرد در جلو و چرخ‌دنده محرک در عقب قرار دارد. هیچ غلتک برگشتی برای چرخ وجود ندارد.

شیلکا ZSU-23-4 مجهز به سیستم حفاظت هسته‌ای، بیولوژیکی و شیمایی (NBC) با واحد فیلتراسیون هوا، تجهیزات آتش نشانی، سیستم ناوبری TNA-۲، دستگاه دید مادون قرمز، رادیو R-۱۲۳، سیستم ارتباط داخلی R-۱۲۴ و سیستم منبع تغذیه الکتریکی متشکل از یک موتور توربین گازی تک محوره DG۴M-۱ و یک ژنراتور جریان مستقیم است. ZSU-۲۳-۴ مجهز به یک سیستم رادار است که در قسمت عقب برجک نصب شده است و برای کمک به شناسایی و ردیابی اهداف هوایی استفاده می‌شود. این رادار به عنوان رادار "Gun Dish" شناخته می‌شود.

این رادار در محدوده فرکانس باند X کار می‌کند و بسته به ارتفاع و اندازه هدف، بردی تا ۱۸ کیلومتر دارد. این رادار قادر به ردیابی همزمان چندین هدف است که برای عملیات ضد هوایی مؤثر ضروری است. هنگامی که یک هدف توسط رادار شناسایی می‌شود، اطلاعات به سیستم ردیابی و هدف‌گیری ارسال می‌شود که سرعت، ارتفاع و جهت حرکت هدف را محاسبه می‌کند. سپس توپچی از این اطلاعات برای هدف‌گیری توپ‌های خودکار و درگیری با هدف استفاده می‌کند.

مشخصات فنی کلی شیلکا

نوع: توپ ضدهوایی
کشور طراح: روسیه 
زره تسلیحات: چهار توپ خودکار ۲۳ میلی‌متری حداکثر ۱۵ میلی‌متر
کشور‌های استفاده‌کننده: افغانستان، الجزایر، آنگولا، ارمنستان، بلاروس، بلغارستان، کنگو، کوبا، مصر، روسیه، اکوادور، اتیوپی، گرجستان، گینه بیسائو، مجارستان، هند، ایران، عراق، اردن، لائوس، لیبی، مراکش، موزامبیک، نیجریه، کره شمالی، پرو، لهستان، سومالی، سوریه، ترکمنستان، اوکراین، ویتنام، یمن، زیمبابوه
وزن:۱۹۰۰۰ کیلوگرم
سرعت خودرو: ۴۴ کیلومتر در ساعت در جاده
تجهیزات رزمی خودرو: حفاظت NBC، تجهیزات آتش‌نشانی، دید در شب مادون قرمز، منبع تغذیه برق، سیستم کنترل شلیک و رادار
برد: ۲۶۰ کیلومتر
خدمه: ۴
ابعاد: طول: ۶.۵۴ متر؛ عرض: ۲.۹۵ متر؛ ارتفاع: ۲.۲۵ متر