نسخه ارزانتر و سادهشده شاهد ۱۳۶ ایرانی| پهپاد روسی «ژربرا» چیست؟

رویداد۲۴| حسین فلاحی: ژربرا (Gerbera)، نسل جدید پهپادهای ارزان ساخت روسیه است که بهطور خاص برای اشباع پدافند هوایی اوکراین و انهدام داراییهای حیاتی پدافند هوایی این کشور بکار گرفته می شود. این پهپاد در روسیه با نام "گران۲" نیز شناخته می شود.
ژربرا روسی یک پهپاد کمهزینه به سبک کامیکازه است که برای غلبه بر پدافند هوایی از طریق حملات گسترده طراحی شده است و اوکراین را مجبور میکند تا از رهگیرهای ارزشمند علیه اهداف هوایی قابل استفاده استفاده کند. ژربرا به کرملین اجازه میدهد حملات کمهزینه مداومی را انجام دهد که نه زیرساختها، بلکه اقتصاد عملیات پدافند هوایی اوکراین را هدف قرار میدهند. در عصری که عدم تقارن اقتصادی به اندازه قدرت آتش تعیینکننده است، ژربرا در حال تغییر توازن جنگ فرسایشی در آسمان است.
طراحی پهپاد ژربرا
پهپاد ژربرا که اولین بار در اواسط سال ۲۰۲۴ مورد استفاده عملیاتی قرار گرفت از نظر ظاهری شبیه به شاهد-۱۳۶ ساخت ایران است، اما از نظر عملکرد، هدف و پیچیدگی تفاوتهای چشمگیری با آن دارد. این پهپاد دارای بال ثابت و ملخدار است که از مواد غیراستراتژیک مانند فوم، تخته سه لا چندلایه و کامپوزیتهای پلاستیکی سبک ساخته شده است.
بیشتر بخوانید: بمب افکن استراتژیک دوربرد چین | Xian H-6 چیست؟
طول ژربرا تقریباً ۲.۴ تا ۳ متر و طول بالهای آن بین ۳.۲ تا ۳.۵ متر است. وزن معمول بدنه بدون بار مفید این پهپاد ۲۵ تا ۳۵ کیلوگرم تخمین زده میشود.

سیستم پیشران و سیستم هدایت ژربرا
سیستم پیشران ژربرا، یک هل دهنده نصب شده در عقب است که توسط یک موتور بنزینی کوچک دو زمانه یا در برخی مدلها، یک موتور الکتریکی تغذیه میشود. سرعت کروز آن از ۱۲۰ تا ۱۵۰ کیلومتر در ساعت متغیر است. ناوبری به خلبان خودکار مبتنی بر گلوناس (GNSS) متکی است که اغلب شامل ماژولهای کمهزینه گلوناس یا جی پی اس با مسیریابی از پیش برنامهریزیشده برای نقاط مسیر است.

پهپادهای ژربرا پس از پرتاب، بهطور خودکار و بدون هیچ لینک کنترلی در لحظه عمل میکنند و بسیاری از آنها هیچ قابلیت تلهمتری ندارند که این امر قابلیت انکار عملیاتی آنها را افزایش داده و ایجاد پارازیت را دشوار میکند. از نظر برد، ارزیابیهای مقامات دفاعی اوکراین و گزارشهای پرواز ضبطشده، بسته به نوع محموله و شرایط جوی، برد عملیاتی ۳۰۰ تا ۶۰۰ کیلومتر را نشان میدهد.
تسلیحات ژربرا
برخی از انواع ژربرا کاملاً غیرمسلح هستند و صرفاً به عنوان طعمه برای عملیات پهپادهای کشندهتر یا موشکهای کروز طراحی شدهاند. با این حال، مدلهای پیشرفتهتر به کلاهکهای انفجاری کوچک در دماغه یا محفظههای میانی بدنه مجهز شدهاند. این کلاهکها معمولاً بین ۳ تا ۵ کیلوگرم بار انفجاری قوی حمل میکنند و در برابر اهداف نرم مانند انبار سوخت، دیشهای رادار، خودروهای غیرزرهی و انبارهای تدارکات نظامی مؤثر هستند.

واحدهای بازیابی شده دیگر دارای کلاهکهای کوچک تکهتکه شونده، خرجهای کوچک ترموباریک یا بارهای توپ فولادی دستساز هستند که برای اعمال اثرات ضد نفر بر مواضع در معرض خطر طراحی شدهاند. در حالی که یک ژربرا نمیتواند اهداف مستحکم یا زیرساختهای شهری را نابود کند، اما قدرت کشندگی محدود آن با حجم جبران میشود. در یک حمله هماهنگ، اپراتورهای دفاع هوایی اوکراین گزارش دادند که گروهی از پهپادهای ژربرا پوشش راداری را تحت الشعاع قرار داده و به انبوهی از شاهد-۱۳۶ها اجازه دادهاند تا به یک پست فرعی حیاتی در نزدیکی کریوی ریه برسند.
مشخصات فنی کلی پهپاد ژربرا
نوع: کامیکازه
کشور سازنده: روسیه
طول: تقریباً ۲.۴ تا ۳ متر
طول بالها: بین ۳.۲ تا ۳.۵ متر
وزن معمول بدنه بدون بار: مفید ۲۵ تا ۳۵ کیلوگرم
وزن کلاهک: معمولاً بین ۳ تا ۵ کیلوگرم
برد عملیاتی ۳۰۰ تا ۶۰۰ کیلومتر
سرعت کروز: از ۱۲۰ تا ۱۵۰ کیلومتر در ساعت