علت سفید شدن موی سر چیست؟
دیدن چند تار موی سفید معمولاً بخشی طبیعی از روند افزایش سن است، اما برای بعضی افراد سفیدی مو از سنین پایین شروع میشود و به مرور تعداد موهای سفید بیشتر میشود. همین موضوع باعث میشود این سؤال مطرح شود که علت سفید شدن موی سر چیست و آیا میتوان روند آن را متوقف کرد؟
رنگ مو به رنگدانهای به نام ملانین مربوط است. سلولهایی در فولیکول مو که ملانوسیت نام دارند، این رنگدانه را تولید میکنند. با کاهش فعالیت این سلولها، مقدار ملانین مو کمتر میشود و مو به تدریج خاکستری و سپس سفید به نظر میرسد.
سفیدی مو در بیشتر موارد بخشی طبیعی از روند افزایش سن است، اما عوامل دیگری نیز میتوانند در زمان شروع یا سرعت آن نقش داشته باشند.
مهمترین علتهای سفید شدن موی سر
۱. افزایش سن
یکی از اصلیترین دلایل سفید شدن مو، افزایش سن است. با گذشت زمان، فعالیت سلولهای تولیدکننده ملانین در فولیکول مو کاهش پیدا میکند و مو رنگدانه کمتری دریافت میکند.
زمان شروع سفیدی مو برای همه یکسان نیست. ژنتیک تا حد زیادی تعیین میکند که موهای یک فرد چه زمانی شروع به سفید شدن کنند؛ به همین دلیل ممکن است یک نفر از دهه سوم زندگی با موهای سفید مواجه شود و فرد دیگری تا سالها موی تیره داشته باشد.
۲. ژنتیک و سابقه خانوادگی
اگر پدر، مادر یا سایر اعضای نزدیک خانواده در سن نسبتاً پایین موهایشان سفید شده باشد، احتمال شروع زودتر سفیدی مو در سایر اعضای خانواده نیز بیشتر است.
به همین دلیل، وقتی فرد جوانی با سفید شدن موهای خود مواجه میشود، یکی از مواردی که پزشک بررسی میکند، سابقه خانوادگی است.
۳. استرس؛ آیا واقعاً باعث سفید شدن مو میشود؟
استرس به تنهایی نمیتواند علت سفیدی مو باشد، اما شواهد علمی نشان دادهاند که استرس شدید میتواند روی سلولهای بنیادی ملانوسیتی در فولیکول مو اثر بگذارد.
در واقع استرس شدید و طولانیمدت ممکن است در بعضی افراد روند از دست رفتن رنگدانه مو را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، نمیتوان هر تار موی سفید را مستقیماً به یک دوره پراسترس زندگی نسبت داد.
۴. کمبود بعضی مواد مغذی
برخی کمبودهای تغذیه ای نیز با سفید شدن زودرس مو ارتباط پیدا کردهاند. در مطالعات مختلف، کمبود موادی مانند ویتامین B۱۲، آهن، مس و برخی ریزمغذیها در بعضی افراد دارای سفیدی زودرس مو بررسی شده است.
این به آن معنا نیست که مصرف خودسرانه مکمل میتواند موهای سفید را دوباره سیاه کند. اگر سفیدی مو زودهنگام و قابل توجه باشد، پزشک در صورت نیاز میتواند آزمایشهای لازم را برای بررسی کمبودهای احتمالی درخواست کند.
۵. بعضی بیماریها و شرایط پزشکی
در برخی موارد، سفیدی زودرس مو میتواند همراه با بعضی بیماریها یا شرایط پزشکی دیده شود. برای مثال، برخی بیماریهای خودایمنی و اختلالات تیروئید در پژوهشها با تغییرات مو و رنگدانه ارتباط داشتهاند.
البته وجود موی سفید به تنهایی به معنی ابتلا به بیماری نیست. اگر سفیدی مو به شکل غیرمعمول و در مدت کوتاهی ایجاد شده یا همراه با علائم دیگری است، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
۶. سیگار و عوامل محیطی
برخی پژوهشها ارتباط میان مصرف سیگار و شروع زودتر سفیدی مو را بررسی کردهاند. همچنین عوامل محیطی و آسیبهای اکسیداتیو میتوانند در فرایند پیری فولیکول مو نقش داشته باشند.
با این حال، سفیدی مو معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست و ترکیبی از سن، ژنتیک و عوامل محیطی میتواند در آن نقش داشته باشد.
چرا موهای سفید ابتدا در بعضی قسمتهای سر ظاهر میشوند؟
سفید شدن مو الزاماً در تمام قسمتهای سر با یک سرعت اتفاق نمیافتد. ممکن است فرد ابتدا چند تار موی سفید در شقیقهها، جلوی سر یا بخشهای دیگر مشاهده کند و بعد بهتدریج تعداد آنها افزایش پیدا کند.
تفاوت در زمان شروع سفیدی در قسمتهای مختلف سر لزوماً نشانه بیماری نیست و میتواند به تفاوتهای طبیعی میان فولیکولهای مو مربوط باشد.
آیا کندن موی سفید باعث بیشتر شدن آن میشود؟
خیر. کندن یک تار موی سفید باعث نمیشود موهای اطراف نیز سفید شوند.
با این حال، کندن مداوم مو توصیه نمیشود؛ زیرا آسیب مکرر به فولیکول میتواند به رشد مو آسیب بزند. ضمن اینکه مویی که دوباره از همان فولیکول رشد میکند، در صورت ادامه روند کاهش ملانین، همچنان ممکن است سفید باشد.
آیا میتوان از سفید شدن مو جلوگیری کرد؟
اگر علت سفیدی مو افزایش سن یا ژنتیک باشد، روش اثباتشدهای برای جلوگیری کامل از آن وجود ندارد.
اما در مواردی که عوامل قابل اصلاح مانند بعضی کمبودهای تغذیهای یا مصرف دخانیات نقش داشته باشند، اصلاح این عوامل میتواند برای سلامت عمومی و مو مفید باشد.
رعایت یک رژیم غذایی متعادل، دریافت مواد مغذی مورد نیاز بدن، خواب کافی و پرهیز از مصرف دخانیات از جمله اقداماتی هستند که به حفظ سلامت عمومی و مو کمک میکنند.
قاب توحه است که نباید از مکملهای مختلف با وعده جلوگیری از سفیدی مو بدون بررسی علت استفاده کرد.
آیا موی سفید دوباره سیاه میشود؟
در بیشتر موارد، وقتی فولیکول مو تولید ملانین را از دست میدهد، مو به صورت طبیعی به رنگ قبلی برنمیگردد.
اگر سفیدی مو در اثر یک عامل قابل اصلاح مانند کمبود مشخص تغذیهای ایجاد شده باشد، درمان علت زمینهای ممکن است در برخی افراد روی روند سفیدی تأثیر بگذارد؛ اما نمیتوان انتظار داشت که هر موی سفیدی پس از مصرف یک ویتامین یا مکمل دوباره به رنگ طبیعی خود برگردد؛ بنابراین تبلیغات مربوط به بازگرداندن قطعی رنگ طبیعی مو باید با احتیاط بررسی شوند.
سفید شدن مو در چه سنی طبیعی است؟
سن شروع سفیدی مو در افراد مختلف متفاوت است و ژنتیک نقش مهمی در آن دارد. سفید شدن تدریجی مو با افزایش سن معمولاً بخشی از روند طبیعی پیری محسوب میشود.
اما اگر تعداد زیادی از موها در سن پایین سفید شوند، بهخصوص اگر این اتفاق همراه با علائم دیگری باشد، بررسی پزشکی میتواند به مشخص شدن علت کمک کند.
چه زمانی برای سفیدی مو باید به پزشک مراجعه کرد؟
صرف وجود چند تار موی سفید معمولاً دلیل مراجعه فوری به پزشک نیست. با این حال، اگر سفیدی مو در سن پایین و به شکل قابل توجه ایجاد شده، به سرعت افزایش پیدا کرده یا با علائم دیگری مانند ریزش قابل توجه مو، تغییرات پوستی یا سایر مشکلات جسمی همراه است، بهتر است با پزشک مشورت شود.
پزشک میتواند با بررسی سابقه خانوادگی، وضعیت تغذیه، داروهای مصرفی و علائم دیگر تشخیص دهد که آیا انجام آزمایش یا بررسی تخصصی لازم است یا خیر.
علت سفید شدن موی سر در بیشتر افراد به افزایش سن و عوامل ژنتیکی مربوط است. با این حال، استرس شدید، بعضی کمبودهای تغذیهای، مصرف دخانیات و برخی شرایط پزشکی نیز میتوانند در سفیدی زودرس مو نقش داشته باشند.
اگر موها به تدریج و متناسب با سن سفید میشوند، معمولاً جای نگرانی وجود ندارد. اما سفید شدن زودهنگام یا تغییرات ناگهانی بهتر است بدون نسبت دادن آن به یک علت خاص، توسط پزشک بررسی شود.
همچنین برخلاف برخی باورهای رایج، کندن یک تار موی سفید باعث سفید شدن موهای اطراف نمیشود و مصرف خودسرانه مکملها نیز راه مطمئنی برای برگرداندن رنگ طبیعی مو نیست.
