روزنامه دولت: کالابرگ یک میلیونی هم بودجه ندارد؛ افزایش رقم با چه پولی قرار است انجام شود؟
رویداد۲۴| روزنامه ایران در گزارشی با بررسی وضعیت منابع مالی طرح کالابرگ، نسبت به تبعات افزایش مبلغ این حمایت بدون تعیین منبع پایدار هشدار داده است. این روزنامه نوشته است که اگرچه کاهش قدرت خرید یک میلیون تومان، افزایش اعتبار کالابرگ را به مطالبهای قابل فهم تبدیل کرده، اما پیش از هر تصمیمی درباره افزایش رقم پرداختی باید مشخص شود منابع مورد نیاز از کجا تأمین خواهد شد.
بر اساس این گزارش در قانون بودجه ۱۴۰۵ حدود ۹۶۶ هزار میلیارد تومان برای اجرای کالابرگ در نظر گرفته شده است. با فرض ۸۶.۹ میلیون دریافتکننده و پرداخت ماهانه یک میلیون تومان به هر نفر، هزینه شش ماه نخست سال حدود ۵۲۱ هزار میلیارد تومان خواهد بود و برای نیمه دوم سال حدود ۴۴۵ هزار میلیارد تومان از اعتبار مصوب باقی میماند.
روزنامه دولت در این زمینه مینویسد: «این رقم حتی هزینه ادامه وضع موجود را هم پوشش نمیدهد.»
به نوشته این روزنامه، پرداخت ماهانه یک میلیون تومان به همین تعداد دریافتکننده در شش ماه دوم سال نیز حدود ۵۲۱ هزار میلیارد تومان منابع نیاز دارد. بنابراین، حتی در صورت ادامه پرداخت فعلی، حدود ۷۶ هزار میلیارد تومان میان هزینه مورد نیاز و بودجه باقیمانده فاصله وجود خواهد داشت.
کالابرگ ۱.۵ یا ۲ میلیون تومانی چقدر هزینه دارد؟
روزنامه ایران سپس سناریوهای مختلف افزایش مبلغ کالابرگ را بررسی کرده و نوشته است که با افزایش مبلغ پرداختی، فاصله میان منابع موجود و هزینه مورد نیاز به سرعت افزایش پیدا میکند.
بر اساس محاسبات این گزارش، اگر اعتبار ماهانه هر نفر از یک میلیون تومان به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش یابد، هزینه شش ماه دوم سال به حدود ۶۷۸ هزار میلیارد تومان میرسد؛ یعنی حدود ۲۳۳ هزار میلیارد تومان بیشتر از اعتبار باقیمانده.
در صورت افزایش مبلغ کالابرگ به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، این فاصله به حدود ۳۳۷ هزار میلیارد تومان خواهد رسید.
اما در سناریوی پرداخت دو میلیون تومان به هر دریافتکننده، هزینه شش ماه دوم سال به حدود یک هزار و ۴۳ هزار میلیارد تومان میرسد؛ رقمی که حدود ۵۹۸ هزار میلیارد تومان بیشتر از بودجه باقیمانده است.
روزنامه ایران تأکید کرده است: «این محاسبات به معنای رد ضرورت حمایت بیشتر نیست و نشان میدهد هر پیشنهادی برای افزایش مبلغ، باید همراه با پاسخ به دو سؤال ارائه شود: افزایش برای چه کسانی و از چه محلی؟»
هشدار روزنامه دولت درباره کسری بودجه
بخش دیگری از گزارش روزنامه ایران به نحوه تأمین منابع مورد نیاز برای افزایش کالابرگ اختصاص دارد. این روزنامه نوشته است که مشخص نکردن منبع مالی به معنای حذف هزینه نیست، بلکه تنها محل تأمین آن را مبهم میکند.
در این گزارش آمده است: «پاسخ ندادن به پرسش منبع، هزینه افزایش کالابرگ را حذف نمیکند و فقط محل پرداخت آن را مبهم میگذارد.»
روزنامه ایران در ادامه چند مسیر احتمالی برای تأمین این هزینه را مطرح کرده است؛ از کاهش هزینههای دیگر دولت گرفته تا انتشار اوراق یا به تعویق انداختن پرداختها. با این حال، این گزارش درباره تأمین کسری از مسیر استقراض از شبکه بانکی یا بانک مرکزی هشدار داده و آن را عاملی برای رشد نقدینگی و افزایش فشار تورمی دانسته است.
بر اساس تحلیل روزنامه دولت، اگر منابع مورد نیاز از مسیرهای تورمزا تأمین شود، ممکن است بخشی از افزایش قدرت خریدی که قرار است از طریق کالابرگ ایجاد شود، با افزایش دوباره قیمت کالاها از بین برود.
این روزنامه نوشته است: «در آن صورت، بخشی از افزایش اعتباری که قرار بوده گرانی را جبران کند، با افزایش دوباره قیمتها خنثی میشود.»
افزایش کالابرگ لزوماً تورمزا نیست
با وجود این هشدار، روزنامه ایران تصریح کرده که افزایش مبلغ کالابرگ به خودی خود الزاماً به معنای افزایش تورم نیست و آنچه اهمیت دارد، منبع تأمین اعتبار است.
در گزارش آمده است: «این نگرانی البته به معنای آن نیست که هر گونه افزایش رقم کالابرگ الزاماً تورمزاست. تفاوت اصلی در منبع تأمین آن است.»
بر اساس این تحلیل، افزایش اعتبار در صورتی که از محل جابهجایی واقعی و شفاف در بودجه تأمین شود، با افزایش اعتباری که پشتوانه آن استقراض و خلق نقدینگی باشد، پیامد یکسانی نخواهد داشت.
روزنامه ایران همچنین نوشته است که در بحثهای مربوط به افزایش کالابرگ، معمولاً رقم پیشنهادی مورد توجه قرار میگیرد، اما درباره محل تأمین منابع توضیح کافی داده نمیشود.
حمایت بیشتر به جای پرداخت یکسان
یکی دیگر از پیشنهادهای مطرحشده در این گزارش، تغییر در شیوه توزیع حمایت است. روزنامه ایران نوشته است که در شرایط محدودیت منابع، افزایش یکسان مبلغ کالابرگ برای تمام دریافتکنندگان تنها گزینه موجود نیست و دولت میتواند حمایت بیشتری را به سمت خانوارهای کمدرآمد هدایت کند.
در این گزارش آمده است: «وقتی منابع محدود است، پرداخت افزایش یکسان به همه دریافتکنندگان تنها گزینه نیست.»
بر اساس محاسبات ارائهشده، اگر ماهانه یک میلیون تومان به مبلغ کالابرگ همه ۸۶.۹ میلیون دریافتکننده اضافه شود، هزینه جدید طی شش ماه حدود ۵۲۱ هزار میلیارد تومان خواهد بود. اما اگر همین افزایش تنها به ۱۰ میلیون نفر اختصاص پیدا کند، هزینه ششماهه آن حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود.
روزنامه ایران بر همین اساس تأکید کرده است که تصمیم درباره جامعه هدف، به اندازه تعیین مبلغ پرداختی بر هزینه نهایی طرح اثرگذار است.
البته این روزنامه درباره اجرای چنین مدلی نیز بر ضرورت تعیین معیار شفاف برای شناسایی خانوارهای مشمول تأکید کرده و نوشته است که امکان اصلاح خطاهای دهکبندی نیز باید وجود داشته باشد.
بودجه کالابرگ حتی برای ادامه وضع موجود کافی نیست
در جمعبندی گزارش روزنامه ایران، مسئله اصلی تنها افزایش یا عدم افزایش رقم کالابرگ نیست؛ بلکه پیش از آن باید درباره منابع مالی ادامه طرح فعلی تصمیمگیری شود.
این روزنامه نوشته است: «دولت اکنون با مسألهای روبهروست که حتی بدون افزایش اعتبار هم از بین نمیرود.»
بر اساس محاسبات مطرحشده در گزارش، بودجه باقیمانده برای ادامه پرداخت ماهانه یک میلیون تومان نیز کافی نیست و دولت باید درباره تأمین شکاف ۷۶ هزار میلیارد تومانی موجود توضیح دهد.
روزنامه ایران در پایان تأکید کرده است که نقد رقم فعلی کالابرگ، بدون ارائه راهکار برای تأمین منابع، پاسخ کاملی به مسئله نیست و مینویسد: «گفتن اینکه «یک میلیون تومان کافی نیست» توصیف مسأله است، نه ارائه راهحل.»
این گزارش در نهایت پیشنهاد میکند هر تصمیم درباره افزایش کالابرگ همزمان سه موضوع را مشخص کند: میزان حمایت، گروههای دریافتکننده و منبع پایدار تأمین اعتبار؛ چرا که در غیر این صورت، افزایش اسمی رقم کالابرگ میتواند با افزایش هزینه تأمین آن و پیامدهای تورمی، بخشی از همان حمایتی را که برای جبران گرانی در نظر گرفته شده، دوباره از قدرت خرید خانوارها پس بگیرد.

این دولت اصلاحطلب داره مردم رازیرفشارگرانی به بهانه جنگ له میکنه یه مرددراصولگراهاپیدانمیشه جلوی این فرصت طلبان رابگیره