نسخه روزنامه خراسان برای مهار گرانی؛ ضربهگیر پنهان موج ارزی چیست؟
رویداد۲۴| روزنامه خراسان در مطلبی با عنوان «ضربهگیر پنهان موج ارزی» به بررسی نقش شبکه توزیع در افزایش قیمت کالاها پرداخته و نوشته است در شرایطی که جهش نرخ ارز مستقیماً بر هزینه زندگی خانوارها اثر میگذارد، اصلاح زنجیره توزیع میتواند بخشی از این فشار قیمتی را کاهش دهد.
در ابتدای یادداشت نوشته است: «جهشهای متوالی نرخ ارز همواره به عنوان موتور محرک اصلی تورم در اقتصاد ایران شناخته میشوند؛ امواجی که در کوتاهترین زمان، دیوارههای قیمتی کالاهای اساسی و سبد معیشت خانوار را درهم میشکنند.»
خراسان در ادامه تأکید کرده است که در سیاستگذاری اقتصادی معمولاً تمرکز بر کنترل مستقیم قیمتها یا پرداخت یارانه قرار میگیرد، اما بخش مهمی از هزینه نهایی کالا میتواند در مسیر توزیع شکل بگیرد.
در این یادداشت آمده است: «غافل از آنکه بخش مهمی از فشار تورمی نه صرفاً در کارخانه یا مزرعه، بلکه در «مسیر پرپیچوخم و ناکارآمد توزیع» متولد میشود؛ حلقهای که ساماندهی آن میتواند نقشی مؤثر به عنوان یک ضربهگیر در برابر شوکهای بیرونی ایفا کند.»
هزینه توزیع؛ حلقه پنهان افزایش قیمت
روزنامه خراسان در بخش دیگری از مطلب خود به هزینههای توزیع در ایران پرداخته و به نقل از مهدی فرحی، قائممقام وزیر صمت در امور بازرگانی، نوشته است که هزینههای توزیع در ایران بیش از دو برابر استاندارد جهانی است.
در این یادداشت همچنین به برآوردهای بانک جهانی درباره هزینه لجستیک و گزارشهای سازمانهای بینالمللی درباره هدررفت مواد غذایی اشاره شده است. خراسان بر اساس این دادهها نتیجه گرفته است که بخشی از قیمتی که مصرفکننده پرداخت میکند، الزاماً ناشی از هزینه تولید نیست و میتواند حاصل ضایعات، خواب سرمایه و واسطهگری باشد.
این روزنامه نوشته است: «این واقعیتها نشان میدهند بعضا بخش بزرگی از بهایی که خانوار میپردازد، ناشی از تولید واقعی نیست، بلکه محصول ضایعات، خواب سرمایه و واسطهگریهای زائد است.»
«تورم صفر»؛ نسخهای برای اصلاح زنجیره توزیع
خراسان در ادامه به طرح موسوم به «تورم صفر» شهرداری تهران برای تثبیت ششماهه قیمت ۱۵ قلم کالای اساسی پرداخته است.
این روزنامه نوشته است که در ابتدای اجرای طرح، برخی منتقدان هزینه اجرای آن را بین ۷ تا ۱۷ هزار میلیارد تومان برآورد کرده و درباره ایجاد بار مالی جدید هشدار دادهاند؛ اما متولیان طرح میگویند قرار نیست یارانه نقدی از بودجه عمومی پرداخت شود و مدل اجرایی بر بازطراحی زنجیره توزیع استوار است.
در ادامه یادداشت، خرید تجمیعی و قراردادهای میانمدت، حذف واسطههای غیرضروری، تثبیت اجاره و تعدیل حاشیه سود، ذخیرهسازی احتیاطی و استفاده از ابزارهای مالی به عنوان محورهای این مدل مورد اشاره قرار گرفته است.
خراسان همچنین به نقل از کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، نوشته است که قرار است تعدادی غرفه در مناطق مختلف تهران به شکل رایگان و همراه با امکانات آب، برق و گاز در اختیار بنکداران قرار گیرد تا محصولات در محدوده قیمت عمدهفروشی عرضه شود.
هشدار خراسان درباره «فنر قیمتی»
روزنامه خراسان در بخش پایانی این یادداشت، در کنار طرح ظرفیتهای احتمالی مدل جدید توزیع، درباره الزامات موفقیت آن نیز هشدار داده است.
این روزنامه نوشته است: «با وجود این منطق اقتصادی، منتقدان و تحلیلگران معتقدند موفقیت این الگو به چند متغیر کلیدی وابسته است.»
خراسان در ادامه هشدار داده است که تثبیت قیمت ششماهه نباید باعث ایجاد «فنر فشرده قیمتی» در ماههای بعد شود و جریان خرید مستقیم و قراردادهای بلندمدت نیز باید بعد از پایان دوره ادامه پیدا کند.
در پایان این مطلب همچنین بر ضرورت شفافیت جریان کالا و نظارت سامانهای برای جلوگیری از ورود کالاهای مشمول طرح به بازار آزاد تأکید شده و این موارد به عنوان شروط اساسی موفقیت طرح در مقیاس تهران مطرح شدهاند.