از «پاسخ بدون مرز» تا رد امتیازدهی؛ پیام امروز رهبری چه معنایی دارد؟
رویداد۲۴| پیام ۱۳ آبان رهبری، در امتداد هشدار نظامی چند روز قبل درباره پاسخ «بدون محدودیت جغرافیایی» به تهدیدها، از تداوم راهبرد تقابل با آمریکا حکایت دارد؛ پیامی که هم‌زمان با رد صریح امتیازدهی در مذاکرات، بر بازدارندگی مطلق، انسجام داخلی و مسئولیت دولت در تأمین معیشت مردم تأکید می‌کند.
سردار قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب نیز با اشاره به هشدار اخیر رهبری ، نوشت: «پس از پیام پرصلابت ولی امر مسلمین جهان درباره برخورد بدون مرز با دشمن، مردان جبهه مقاومت با اعلام مکتوب وفاداری تمام‌عیار، وحدت ساحات را به رخ کشیدند و نشان دادند فرماندهان، پیام را در عالی‌ترین سطح دریافت و عملیاتی کرده‌اند.»
رهبر انقلاب در پیام امروز خود به مناسبت روز ملی مبارزه با استکبار جهانی نیز، از روشن‌تر شدن تکلیف ملت ایران با آمریکا سخن گفته و تأکید کرده است که دشمنی واشنگتن با ایران، با تغییر دولت‌ها و جابه‌جایی جناح‌های سیاسی در آمریکا پایان نمی‌یابد. او همچنین هرگونه تصور درباره امکان منصرف کردن آمریکا از خصومت با ایران از طریق امتیازدهی را «سخت در اشتباه» دانسته است.
این موضع‌گیری در فاصله چند روز از دستور او به فرماندهان ارشد نیرو‌های مسلح برای پاسخ فوری، اثرگذار و «بدون محدودیت جغرافیایی» به هر سطح و نوعی از تهدید مطرح می‌شود؛ دستوری که در کنار تأکید بر به‌روزرسانی بانک اهداف و قرار گرفتن دارایی‌های مادی و غیرمادی آمریکا و اسرائیل در تیررس نیرو‌های مسلح، از آمادگی تهران برای مواجهه با دور تازه‌ای از درگیری حکایت داشت.
پیام امروز نیز همین مسیر را دنبال می‌کند، اما دامنه آن از هشدار نظامی فراتر می‌رود. رهبر جمهوری اسلامی با تأکید بر اینکه «آرزوی شیطان بزرگ، تسلیم بی‌قید و شرط ملت ایران است»، هشدار داده است که هرگونه گرایش تسلیم‌آمیز، دشمن را برای زیاده‌خواهی بیشتر و جنگ‌های بعدی جسورتر خواهد کرد.
در این چارچوب، تأکید بر «بازدارندگی مطلق» را می‌توان مهم‌ترین بخش راهبردی پیام امروز دانست. رهبر انقلاب این هدف را در گرو ادامه مسیر «ایران هرچه قوی‌تر» و پیشرفت همه‌جانبه معرفی کرده و وحدت و انسجام اجتماعی را عنصر اصلی موفقیت در این مسیر دانسته است. با این حال، پیام روشن نمی‌کند که بازدارندگی مورد اشاره قرار است با چه ابزار‌ها و چه سازوکار‌هایی به دست آید و نسبت آن با مسیر دیپلماسی و احتمال توافق با آمریکا چیست.
از سوی دیگر، پیام امروز در شرایطی منتشر شده که تلاش‌های دیپلماتیک برای ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر ادامه دارد. همین هم‌زمانی، اهمیت موضع‌گیری تازه را بیشتر می‌کند؛ زیرا در یک سو نشانه‌هایی از ادامه تلاش برای باز کردن مسیر مذاکره دیده می‌شود و در سوی دیگر، عالی‌ترین مقام سیاسی و نظامی کشور بر بی‌اعتمادی به آمریکا و رد امتیازدهی تأکید می‌کند. این دو مسیر لزوماً به معنای توقف دیپلماسی نیست، اما نشان می‌دهد هر توافق احتمالی با محدودیت‌های سیاسی و امنیتی جدی روبه‌رو خواهد بود.
نکته قابل توجه دیگر، اشاره مستقیم پیام به مسئولیت مسئولان در قبال مردم است. رهبری در کنار تأکید بر حمایت مردم از مسئولان، بر «خدمت مضاعف و جهادی»، صمیمیت با مردم و تأمین معیشت و آسایش آنان تأکید کرده است. این بخش از پیام در شرایطی اهمیت دارد که فشار‌های اقتصادی و هزینه‌های جنگ، زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار داده و هرگونه تداوم تنش نظامی می‌تواند بار تازه‌ای بر دوش جامعه بگذارد.
پیام ۱۳ آبان در نهایت تأکیدی دوباره بر راهبرد مقاومت و بازدارندگی است؛ راهبردی که در آن، عقب‌نشینی از مواضع اعلام‌شده به‌عنوان زمینه‌ای برای افزایش فشار‌های بعدی آمریکا ارزیابی می‌شود. با این حال، تحقق بازدارندگی و حفظ انسجام اجتماعی صرفاً به مواضع نظامی وابسته نیست و کیفیت حکمرانی، وضعیت معیشت مردم و امکان جلوگیری از تکرار جنگ نیز در آن نقش تعیین‌کننده دارد.
