جنجال جدید بیرو؛ مرد سال آسیا یا مرد دوقطبیها | چرا جایزه بیرانوند محل مناقشه شد؟
رویداد۲۴| روز گذشته علیرضا بیرانوند دروازه بان تیم ملی ایران و باشگاه تراکتور که در حال حاضر مثلا به عنوان بازیکن سرباز در تیم فجرسپاسی در حال گذراندن خدمت است موفق شد جایزه مرد سال آسیا را به دست آورد. آخرین بار ۲۲ سال پیش بود که یک ایرانی -علی کریمی- برنده این جایزه مهم شده بود. اما آنچه پس از این اتفاق در فضای مجازی و رسانهای فارسی زبان رخ داد آن چیزی نبود که معمولا پس از کسب یک جایزه بین المللی توسط یک بازیکن بین هموطنانش رخ میدهد.
در ۲۴ ساعت گذشته نه تنها خبری از حمایت ۱۰۰ درصدی مردم از بیرانوند نبود که اتفاقا او تبدیل به سوژه جدید منازعه بین گروههای مختلف فکری، فرهنگی، سیاسی و ورزشی شد. از گروههایی که این افتخار را متعلق به ایران فارغ از هر نوع گرایش میدانستند تا آنهایی که گفتند و نوشتند خاک بر سر AFC با این انتخابش! از آنهایی که تفاوت جایزه بیرو با دایی و مهدوی کیا و کریمی را مطرح کردند که آن جایزه به بهترین بازیکن آسیا میرسید و این جایزه به بهترین بازیکن شاغل در آسیا داده میشود تا آنهایی که سخنرانی بیرانوند بعد از جایزه را برجسته کردند که از مردم عذرخواست و چقدر متین رفتار کرد.
خسته از دو قطبی در مورد همه چیز!
دوقطبی یا چندقطبی بودن جامعه به صورت کلی امری منفی نیست. اصلا مگر میشود همه مردم یک جامعه آن هم جامعه نود و چند میلیونی سر یک موضوع با هم توافق داشته باشند؟ بخشی از نیروی محرکه هر جامعه تقابلهای فکری و سیاسی و فرهنگی است. البته اگر این تضارب آرا به رسمیت شناخته شود و گروهی به سمت حذف طرف مقابل حرکت نکند. با این حال آنچه طاقت فرسا شده راه افتادن دوقطبی درباره تک تک اتفاقات روزمره است. همین مورد بیرانوند را در نظر بگیرید. به صورت پیش فرض انتظار میرود وقتی بازیکن فوتبال یک کشور برنده جایزهای با عنوان مرد سال قاره میشود موجی مثبت بین مردم آن کشور و اهالی فوتبال راه بیفتد. انتظار میرود همه حمایت کنند و حتی اگر تصور میکنند آن بازیکن از لحاظ فنی چندان عملکرد فوق العادهای نداشته باز به احترام اینکه آن فرد هموطن آنهاست و این جایزه در نهایت به کشورشان رسیده همراهی و همدلی نشان دهند.
بیشتر بخوانید: علت انتخاب شدن بیرانوند به عنوان مرد سال آسیا، فاش شد
اما در ۲۴ ساعت گذشته در ایران چه اتفاقی رخ داده است؟ حسن روشن بازیکن پیشین تیم ملی مصاحبه میکند و میگوید خاک بر سرای اف سی! میگوید بیرانوند شخصیت ندارد. انبوهی از محتوا در فضای مجازی تولید میشود که چرا بیرانوند لیافت این جایزه را نداشته. از آن طرف موافقان هم بیکار نبودهاند و پستهای حمایتی در فرمتهای گوناگون تولید کردهاند.
البته اگر تقابلها در حوزه مباحث فنی باقی میماند باز قابل درک بود، اما رصد فضای سوشال مدیا نشان میدهد تقابل در این زمینه مثل اغلب پدیدههای دیگر خیلی زود به سطح متفاوتی میرسد: تقابلهای سیاسی و اجتماعی. درست مثل وضعیتی که تیم ملی ایران در جام جهانی داشت. برخی رسانههای حاکمیتی تصور میکنند با برجسته کردن بیش از حد این موفقیت میتوانند کنش سیاسی انجام دهند و این را هم در فهرست دستاوردهای نظام قرار دهند و مخالفان سیاسی هم بازی را به زمین جنگ و حوادث دی و... میکشانند. در نهایت موضوع کاملا از اصل خودش فاصله میگیرد و به یک بلبشوی بزرگ تبدیل میشود. جایزه حق بیرو بود؟
از نظر فنی جایزهای که علیرضا بیرانوند برده ملاحظات زیادی دارد؛ درست مثل هر جایزه انفرادی دیگری در دنیای فوتبال. همین حالا توپ طلای هری کین در سال ۲۰۲۶ موافقان صددرصدی ندارد و خیلیها معتقدند این جایزه باید به امباپه میرسید. در مورد بیرانوند عملکرد او مشخص است. همانطور کهای اف سی نوشته «کسب عنوان بهترین بازیکن زمین در بازی ایران-بلژیک در جام جهانی» و «صعود با تراکتور به دور حذفی لیگ نخبگان».
بیشتر بخوانید: بیرانوند: این جایزه متعلق به مردم ایران است | از هواداران پرسپولیس و تراکتور تشکر میکنم
همین گزاره برای آنهایی که میگویند بیرانوند شایسته بردن توپ طلای آسیا نبوده کافی است. آنها اشاره میکنند این رزومه لاغر برای کسی که قرار است عنوان برترین بازیکن سال یک قاره را ببرد ناچیز است. این گروه معتقدند سال ۲۰۱۸ که بیرانوند نامزد برترین بازیکن سال آسیا شد و در نهایت جایزه به عبدالکریم حسن از قطر رسید گلر تیم ملی ایران شایستگی به مراتب بیشتری داشت. با این حال نباید فراموش کرد که رقبای بیرو در کسب جایزه هم دستاورد چندان متفاوت تری نداشتند.
سالم الدوساری بازیکن عربستانی الهلال در اغلب ماههای سال مصدوم بود و حتی در لیگ داخلی خودشان هم قهرمان نشد! فراس البریکان هم جز یک گل مهم برای قهرمانی الاهلی عملکرد چشمگیر دیگری نداشت؛ بنابراین یا باید بپذیریمای اف سی در مجموع در انتخاب نامزدها اشتباه داشته یا به قول معروف این بازیکنان خیرالموجودین بازیکنان شاغل در آسیا بودند و در نهایت بیرانوند در مقام مقایسه با همین افراد بهتر عمل کرده و برنده عنوان نهایی شده است.
باگای اف سی
کنفدراسیون آسیا استاد فرمولها و برنامه ریزیهای من درآوردی در فوتبال است. نمونه اصلی آن همین جایزه مرد سال آسیا است که در آن بازیکنان شاغل در آسیا و لژیونرها جدا شدهاند. یعنی جایزه مرد سال آسیا به بازیکنان آسیایی میرسد که در لیگهای داخل آسیا مشغول هستند.ای اف سی به موازات این جایزه عنوانی را هم برای بازیکنان آسیایی شاغل در لیگهای خارج از آسیا در نظر گرفته که امسال جایزه به لی کانگ این ستاره اتلتیکو مادرید رسید. استدلالای اف سی این است که بازیکنان شاغل در لیگهای داخلی آسیا در مقایسه با بازیکنان شاغل در فوتبال اروپا شانسی برای بردن جایزه مرد سال آسیا ندارند برای همین دو جایزه در نظر گرفته است!
این استدلال احمقانه باعث شده ارزش عنوان مرد سال آسیا به صورت کامل از بین برود. اتفاقا مخالفان جایزه بیرو هم به همین مورد استناد میکنند که وقتی علی دایی یا مهدوی کیا یا کریمی و عزیزی جایزه توپ طلای آسیا را بردند این عنوان به صورت مطلق به بهترین بازیکن سال قاره میرسید. چه آنهایی که در داخل آسیا توپ میزدند چه لژیونرها. رویهای که در تمام کنفدراسیونها جاری است.
جوایز تقسیم شدند؟
ابهام بزرگ دیگری که همیشه در مورد جوایز سالیانهای اف سی وجود دارد بحث تقسیم جوایز است. یعنی علاوه بر اینکه همه تصور میکنند میشود با لابی و پول آرا را تغییر داد، باور عمومی بر این است که کنفدراسیون فوتبال آسیا برای اینکه اغلب فدراسیونها را راضی نگه دارد جوایز را بین آنها تقسیم میکند تا همه راضی مراسم را ترک کنند. کسب چند بار جایزه برترین فدراسیون سال توسط فدراسیون مهدی تاج این ادعا را به واقعیت نزدیک میکند. امسال هم برخی با کنار هم قرار دادن افراد برنده استدلال کردند چنین مسیری طی شده است. مثلا گفته میشود دادن جایزه بهرین بازیکن سال فوتسال آسیا به بازیکن تایلندی احتمالا با هدف خوشحال کردن کشور میزبان مراسم بوده است. اما اظهارات مهدی تاج در صبح جمعه که با صراحت از تقسیم جوایز بین کشورها در مراسم سالیانهای اف سی گفت این ادعا را به سطح دیگری برد و حتی باعث شد جایزه بیرو برای مرد سال آسیا و مرضیه جعفری برای بهترین مربی زن سال هم تحت الشعاع قرار بگیرد!
او با دفاع از انتخاب بیرانوند مدعی شد گلر تیم ملی از قبل میدانسته برنده شده و در ادامه در رابطه با ناکامی فوتسالیستهای کشورمان در کسب جایزه گفت: «سعید احمدعباسی و طیبی یک سر و گردن بالاتر از سایرین بودند. به ذهنم آمد که به نوعی در کنفدراسیون فوتبال آسیا جوایز را تقسیم کردند.» حالا همین جملات نابخردانه تبدیل به سوژه دیگری برای مخالفان بیرو شده تا جایزه او را زیر سوال ببرند. آنها میگویند وقتی نایب رئیسای اف سی از تقسیم جوایز میگوید چرا باید بپذیریم بیرانوند با شایستگی برنده توپ طلا شده؟