روحانی با چه محدودیت هایی در انتخاب کابینه روبرو است
رویداد۲۴-انتخاب وزرای کابینه جدید، این روزها از جهات مختلفی موضوع بحث محافل سیاسی و رسانهای است. در این زمینه طبعا دست رییسجمهوری باید باز باشد تا همکاران مورد قبول خود را برگزیند. رییسجمهوری تحت تاثیر عواملی تصمیم خواهد گرفت و دست او هم باز باز نیست و در واقع مجبور است نظر برخی مراکز و نهادها، برخی از احزاب و گروهها و تعدادی از چهرههای سرشناس سیاسی و روحانی و وضعیت رایآوری وزرای پیشنهادی در مجلس و ملاحظاتی از این دست را مدنظر قرار بدهد و به همین دلیل چه بسا در نهایت کابینهای شکل بگیرد که با وضعیت مطلوب و مورد قبول رییسجمهوری تطابق نداشته باشد. چند عامل این روزها برای رییسجمهوری محدودیتآور است:
اول- نخستین مسالهای که از نظر دکتر روحانی باید مورد توجه باشد، توانمندی و کارآمدی شخصی است که برای وزارتخانه برگزیده میشود. درباره توانایی و کارایی افراد، وحدتنظر وجود ندارد و بسیاری از افراد را کسانی توانمند میدانند و کسانی دیگر ناتوان ارزیابی میکنند. شاید رییسجمهوری درباره برخی از افراد شناخت شخصی درازمدت داشته باشد و نظرات دیگران درباره آن افراد مقبول و شناخته شده خیلی موثر نباشد اما طبعا درباره بسیاری از وزرا باید با دیگران مشورت کرد ولو آنکه تصمیم نهایی در این باره با دکتر روحانی است. احتمالا رییسجمهوری در یافتن افراد توانمند و کارآمد و مقبول برای همه وزارتخانهها، دارای محدودیت است و در مواردی باید به خیرالموجودین تن بدهد.
دوم- موضوع رایآوری و مقبولیت در بین نمایندگان مجلس یکی دیگر از محدودیتهایی است که دکتر روحانی باید به آن توجه نشان بدهد. ترکیب نمایندگان مجلس کنونی به شکلی است که نمیتوان به رایآوردن همه افراد معرفی شده، مطمئن بود. گروهی از نمایندگان عضو جبهه پایداری به دلیل مخالفت خود با کلیت دولت روحانی سعی میکنند به اکثر وزرای پیشنهادی رای منفی بدهند. بخشی دیگر از نمایندگان اصولگرای مجلس از منتقدان دولت روحانی محسوب میشوند و چه بسا با تعدادی از وزرای پیشنهادی مخالفت کنند. جمعی از نمایندگان هم عضو فراکسیونی هستند که اصولگرایان حامی روحانی به حساب میآیند اما طبعا به شرطی به کابینه پیشنهادی رای خواهند داد که تعدادی از وزرای مورد قبول آنها هم در این فهرست باشند. در مقابل نمایندگان اصلاحطلب، حامی دکتر روحانی هستند اما تابع دولت ایشان نیستند و به همین دلیل معلوم نیست حاضر به دادن رای اعتماد به تمامی وزرا باشند. بنابراین دکتر روحانی از طریق مجلس هم دچار محدودیت است و باید ملاحظات چند طیف از نمایندگان مجلس را در نظر بگیرد.
سوم- در تمامی سالهای بعد از انقلاب، این رویه وجود دارد که رییسجمهوری در انتخاب برخی از وزرا یا کلیت کابینه، با رهبری هم مشورت و مصلحتاندیشی کند. در این باره قصد سخن گفتن مفصل ندارم اما طبیعی است که رهبری در انتخاب چند وزیر نظرات جدی داشته باشد .
چهارم- خواست حامیان دکتر روحانی هم باید مورد توجه رییسجمهوری باشد. احزاب و گروههای اصلاحطلب در حوزههای مختلف دارای انتظارات و مطالباتی از دولت روحانی هستند. اگر آنان نبودند قطعا روحانی رییسجمهور نبود هرچند اگر روحانی هم نبود معلوم نیست اصلاحطلبان گزینه موفقی را در انتخابات میداشتند. آنان رسما میگویند مطالبهای از رییسجمهوری ندارند اما یقینا این جریان با اشکال مختلف نظرات خود را مطرح میکند. چنین به نظر میرسد که با توجه به کثرت موجود در جریان اصلاحطلب و اعتدالگرایان، توافق قطعی درباره وزرای جدید ایجاد نخواهد شد و چهبسا برخی از این افراد هم مورد قبول دکتر روحانی نباشند. منظورم این است که رییسجمهوری را در انتخاب همکارانش قطعا مطالبات حامیان اصلاحطلب هم محدود خواهد کرد.
پنجم- یک حالت دیگر هم در چند روز اخیر ایجاد شده که محدودکننده دکتر روحانی است و آن بیمیلی یا مخالفت برخی از وزرای موجود در تداوم همکاری با دولت است. وزرایی مانند وزیر نفت یا وزیر امورخارجه یا وزیر بهداشت یا وزیر راه از جمله وزرایی هستند که هم موفق بودند و هم شناسنامه و کارنامه دولت روحانی را تشکیل میدهند و تردید این افراد برای تداوم همکاری با دولت قطعا ناراحتکننده است. به نظر میرسد این وزرا باید بمانند و هیچ راه و چاره دیگری وجود ندارد. آنان کارهای بزرگی را آغاز کردهاند و با وجود محدودیتهای موجود و با وجود اهانتها و بیمهریهایی که شاهد بودند، باید این کارهای ناتمام خود را تکمیل کنند. این امر بهخصوص درباره وزیر بهداشت بیشتر قابل ذکر است و انتظار میرود آنان با روحانی همکاری بیشتری کنند تا دست رییسجمهوری در انتخاب وزرایش بازتر باشد.
