رسانه ملی قلمرو اسپانسرها شده

سرویس جامعه و فرهنگ سایت خبری رویداد24: در این میان آن چه عجیب به نظر می رسد آن است که مدیران ارشد صدا و سیما نیز تا کنون راهکار مشخص و مدونی برای برون رفت از این وضع ارائه نداده اند. به نظر می رسد وضع مالی صدا و سیما این روزها چندان رو به راه و به سامان نیست. به قول معروف انگار کفگیر به ته دیگ خورده یا در نزدیکی های خوردن به ته دیگ است. و همین شاید اگر نگوییم اصلی ترین اما بی شک از اصلی ترین دلایل افت کیفی برنامه های صدا و سیما و در نتیجه فرار مخاطب از این رسانه است. برنامه سازانی نیز که این روزها برای تصویب برنانه هاشان به شبکه های مختلف رسانه ملی مراجعه کرده اند به وضوح این موضوع را دیده و درک کرده اند.

«ر.ر» از مستندسازان و برنامه سازان قدیمی تلویزیون است. با او تماس می گیریم تا از حال و اوضاع این روزهای صدا و سیما با خبر شویم. او که انگار دل خوشی از این وضع ندارد خیلی زود سر درد دلش باز می شود و از اوضاع این روزهای رسانه ملی می گوید. از او درباره غیبت طولانی مدتش از برنامه سازی تلویزیونی می پرسیم و پاسخ می شنویم:

چطور می شود کار کرد وقتی بودجه نیست؟ وقتی طرح من مشروط به یافتن اسپانسر می شود؟ مگر وظیفه من است که برای برنامه ام اسپانسر بیابم؟ من برنامه سازم. تاجر که نیستم. حیطه کاری ام هم مشخص است. درباره فرهنگ عامه و میراث فرهنگی برنامه می سازم. یعنی مخاطب مشخص و محدودی دارم. کدام اسپانسری می آید بودجه ساخت یک مستند درباره مثلا فلان آیین در گوشه ایران را بدهد؟ اصلا گیریم که پیدا هم بشود. شان برنامه چه می شود؟ مثلا یک کارخانه تولید بستنی یا دستمال کاغذی بیاید بشود اسپانسر من و بعد هم توقع داشته باشد در نماهایی از فیلم بیلبورد تبلیغاتی آن کارخانه را نشان دهم؟ این که نشد وضع. برای همین هم هست که ترجیح دادم کنار بکشم.

از او درباره راهکارهای برون رفت از این وضع می پرسیم. پاسخ می دهد:

تلویزیون خودش باید روی برنامه هایش سرمایه گذاری کند. یعنی چه این وضع که همه برنامه های شده اند پاتوق اسپانسرها و رپورتاژآگهی؟ چندشب پیش داشتم رادیو ورزش را گوش می دادم بین دو نیمه فوتبال طرف آمده سی دی آموزش زبانش را تبلیغ می کند. به خدا زشت است. این در شان صدا و سیمای ما نیست. بین دو نیمه فوتبال جای بحث فنی و فوتبالی است نه تبلیغ سی دی آموزش زبان. می روی فلان شبکه تا طرحی ارائه دهی. هنوز طرح را نخوانده اند می پرسند اسپانسر داری؟ آدم ناراحت می شود خب. من برنامه ساز باید بروم دنبال اسپانسر؟ این زشت نیست؟ این در شان یک برنامه ساز تلویزیون است؟ همه سازمان و برنامه هایش الان شده قلمرو اسپانسرها. طرف آمده یک برنامه 0دقیقه ای آشپزی ساخته 15دقیقه اش تبلیغ فلان مارک و بهمان برند است. این که نشد برنامه سازی. این که نشد رسانه. تلویزیون و رادیو باید یک فرقی با بیلبوردهای کنار اتوبان ها بکنند یا نه؟ بعد می گوییم چرا مخاطب نداریم. چرا مردم می روند ماهواره می بینند. خب آقاجان شما برنامه خوب ساخته ای و مردم ندیده اند؟

مردم چطور خندوانه و نود را می بینند؟ چرا حاضرند پول بدهند و سریال شهرزاد را بخرند و ببینند اما حاضر نیستند برنامه ها و سریال های تلویزیون را مجانی تماشا کنند؟

کسی اگر دلش می سوزد برای این وضع برود دنبال جواب این سوالات. جوابش هم خیلی سخت نیست. همه چیز که پول نیست.

پیش از این نیز «مهدی پاکدل» بازیگر سینما و تلویزیون در مصاحبه با رسانه ها به انتقاد از وضعیت رسانه ملی پرداخته بود. پاکدل گفته بود:

به نظر من تلویزیون ورشکسته و همانند مغازه‌ای است که کرکره‌اش پایین کشیده شده است و از آن زیر، یک عده‌ای می‌توانند داخل مغازه شوند. تلویزیون دیگر پول و شرایط لازم را ندارد و مردم هم به آن اعتماد ندارند.

 درواقع شکاف عمیقی بین مردم و رسانه ایجاد شده است. وقتی یک شبکه ماهواره‌ای با بیست‌وپنج نفر آدم می‌تواند در مقابل تمام شبکه‌های داخلی بایستد، جای سوال دارد که چرا؟ بخشی از ماجرا برمی‌گردد به اینکه عده‌ای در جایی نشسته‌اند که تخصصی در آن زمینه ندارند. این اتفاق برای من بارها افتاده است.

 گاهی اتفاق می‌افتد که به‌خاطر سلایق دیگران، یک فیلمنامه آنقدر تغییر می‌کند که فقط اسم تو به عنوان نویسنده پای آن خورده است. یا در این شرایط باید کلا کار نکرد یا اینکه بگوییم اسم نویسنده را حذف کنید. 

مثلا اگر تلویزیون ایران 30 هزار کارمند دارد، 29 هزارتای آن مدیر و هزارتای باقیمانده عوامل خدماتی هستند. متاسفانه وقتی می‌خواهید یک طرح را تصویب کنید، نزدیک به 50 نفر اعمال سلیقه می‌کنند. اگر پولی نباشد و دوست داشته باشید همه سلیقه‌های‌تان هم اجرا شود، مسلما به مشکل برخورد می‌کنید. 

حالا باید منتظر ماند ودید مسئولین و مدیران ارشد رسانه ملی راهکار جدی ای برای این شرایط موجود در دستگاه تحت مدیریت خود می اندیشند یا باز و به سیاق سالیان گذشته دست به پاک کردن صورت مسئله می زنند و با انتشار تعدادی آمار و پخش چند مصاحبه مردمی اعلام می کنند که همه چیز آرام است و جای نگرانی نیست؟

برای رسیدن به جواب این پرسش باید منتظر ماند. هرچند سوابق پاسخگویی مدیران صدا و سیما نشان می دهد که پاسخ شاید از هم اکنون مشخص باشد.