پرهیز تریبونهای رسمی از دو قطبیسازی در جامعه
رویداد۲۴-تریبونهایی مانند نماز جمعه بسیار متفاوت از منابر معمولی روحانیون هستند، چرا که ابعادی نه تنها ملی بلکه بینالمللی دارند و کلمه به کلمه آن روی روابط ما با دنیا، فرهنگ جامعه و نگاه مردم به حاکمیت تأثیر دارد. احمد مازنی/ نماینده تهران در مجلس
یک نگرانی که بارها اعلام شده و هنوز وجود دارد، دو قطبیسازی جامعه است. در مورد الفاظی که اخیراً توسط برخی سیاسیون درباره معترضان به کار برده شد، موضوع فراتر از مسائل شرعی، قانونی و اخلاقی در بحث قطبیسازی جامعه دارای اهمیت است.
ما یک کل به هم پیوسته و واحد داریم که آن را ایران و مردمانش را نیز ملت ایران مینامیم. این ملت مثل هر ملت دیگری میتوانند با هم دچار اختلاف بشوند یا حتی دست به اشتباهاتی بزنند. به صرف وجود این دست اختلافات یا ارتکاب برخی اشتباهات نمیتوان جامعه و مردم را به چند دسته تقسیم کرد و گفت آن قسمت از جامعه «مردم» هستند و بقیه مردم نیستند.
این درست شروع موقعیتی است که میتواند به تعمیق اختلافات و افزایش اشتباهات در سطح یک جامعه بینجامد. مادام که در یک جامعه بر اساس آزادی در عرصه اندیشه، منطق در عرصه گفتوگو و قانون در عرصه عمل رفتار شود، میتوان امیدوار بود که تفاوتها و اختلافنظرها زمینهساز از هم پاشیدن یک جامعه نشود.
قطعاً در جامعه اعتراضاتی به بخشهای مختلف همیشه وجود دارد. مهم این است که این اعتراضات بواسطه جنس خود ابزاری برای چند پاره کردن جامعه تبدیل نشود و مادامی که این اعتراضات به اقدامی عملی برای رفتارهایی چون براندازی تبدیل نشده، نمیتوان حق آن را از جامعه سلب کرد.
اگر جامعهای اسلامی دو نفر باشند که یکی نمازخوان و باتقوا باشد و دیگری بدون توجه به شرعیات، حکومت اسلامی نمیتواند بین این دو فرق بگذارد و یکی را بر دیگری ترجیح دهد، چه برسد به اینکه این فرد خطاب اوصاف توهینآمیزی قرار بگیرد.
از منظر ملی همه این افراد ملت ایران هستند. اما از منظر دینی حضرت امیرالمومنین(ع) به مالک اشتر فرمودهاند: «دلت را از محبت و رأفت به مردم مالامال کن» چرا که «مردم یا در دین با تو برادرند یا در خلقت با تو برابر.» به وضوح در این حدیث روشن است که حاکمی چون حضرت علی(ع) نیز مردم را به دو یا چند گروه تقسیم نمیکرد و سعی داشت تا جای ممکن برابری بین اجزای یک جامعه حفظ شود. اما چه زمانی ایشان دست به شمشیر میبرند؟ زمانی که خوارج شکمهای زنان باردار را بهدلیل حمایت آنها از امیرالمومنین(ع) پاره کردند.
اما حتی یک مورد هم در سابقه حضرت علی(ع) دیده نمیشود که ایشان چه به صورت زبانی و چه به صورت عملی روی مردم خود برای وجود اختلاف نظر شمشیر بکشند. اما فراتر از این از باب منطق حکومتورزی باید بین تریبونهای مختلف تفاوت قایل بود.
تریبونهایی مانند نماز جمعه بسیار متفاوت از منابر معمولی روحانیون هستند، چرا که ابعادی نه تنها ملی بلکه بینالمللی دارند و کلمه به کلمه آن روی روابط ما با دنیا، فرهنگ جامعه و نگاه مردم به حاکمیت تأثیر دارد. اگر چنین تریبون مهمی در مسیر دوقطبیسازی جامعه ما قرار بگیرد، روزهایی خواهد رسید که هیچکس را توان مقابله با حجم اختلافاتی که زاییده این دو قطبی هستند، نباشد.